Кіріспе

Кернеудің немесе токтың уақыт бірлігіне өзгеруі

Электроника мен электромагнетизмде, айналу жылдамдығы – кернеудің немесе токтың, немесе кез келген басқа электрлік немесе электромагниттік шаманың уақыт бірлігіне өзгеруі ретінде анықталады. SI бірліктерінде өлшем бірлігі секундына өзгеру ретінде беріледі, бірақ электрондық тізбектерде айналу жылдамдығы көбінесе микросекундтар (μs) немесе наносекундтар (ns) арқылы көрсетіледі. Электрондық тізбектер кіріс немесе шығыс үшін айналу жылдамдығының ең төменгі немесе ең жоғары шектерін белгілеуі мүмкін, бұл шектер белгілі бір жағдайларда ғана қолданылады (мысалы, шығыс жүктемесі). Күшейткіш сияқты тізбектің шығысы үшін берілген жағдайда, айналу жылдамдығының сипаттамасы шығыс сигналының өту жылдамдығы берілген ең төменгіден кем болмайды немесе берілген ең жоғарыдан аспайды деп кепілдік береді. Тізбектің кірісіне қолданғанда, ол қабылдағыш құрылғының дұрыс жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін сыртқы басқару тізбектерінің осы шектерге сәйкес болуын көрсетеді. Егер осы шектер бұзылса, қателер пайда болуы мүмкін және дұрыс жұмыс істеуге кепілдік берілмейді. Мысалы, егер цифрлық тізбекке кіретін сигнал тым баяу болса, тізбек тіркеген цифрлық кіріс мәні сигнал өтетін кезде 0 мен 1 арасында тербелуі мүмкін. Басқа жағдайларда, сигналдың жоғары жиілікті құрамын шектеу үшін максималды айналу жылдамдығы көрсетіледі, осылайша қоңырау немесе сәулелену кедергілері сияқты жағымсыз әсерлердің алдын алуға болады. Күшейткіштерде айналу жылдамдығының шектеулері сызылмаған әсерлерге әкелуі мүмкін. Синусоидалық толқын формасы айналу жылдамдығының шектелуіне ұшырамауы үшін, күшейткіштің барлық нүктелерінде айналу жылдамдығының мүмкіндігі (секундына вольтпен) келесі шартты орындауы керек: мұнда f – жұмыс жиілігі, ал – толқын формасының ең жоғары амплитудасы, яғни синусоиданың ең жоғары тербелісінің жартысы. Механикада айналу жылдамдығы – уақыт бірлігінде радиан, градус немесе айналыммен өлшенетін, бақылаушының айналасында орналасқан дененің уақыт бойынша орбиталық өзгеруі. Оның өлшемдері бар.

Анықтама

Электрондық схеманың өзгеру жылдамдығы – кернеудің уақыт бірлігіне қатынасындағы өзгеріс шамасы ретінде анықталады. Өзгеру жылдамдығы әдетте В/мкс бірліктерінде беріледі, мұндағы V – күшейткіштің уақыт t функциясы бойынша шығаратын кернеуі.

Өлшем

Слей жылдамдығы функция генераторы (әдетте тіктөртбұрышты толқын) және осциллограф (CRO) арқылы өлшенуі мүмкін. Қайта байланыс ескерілгеніне қарамастан, слей жылдамдығы өзгермейді.

Күшейткіштерде кернеу жылдамдығын шектеу

Әртүрлі күшейткіштердің конструкцияларында айналу құбылысының қалай пайда болатынында шамалы айырмашылықтар бар. Дегенмен, жалпы принциптер осы суретте көрсетілгендей. Қазіргі заманғы күшейткіштердің кіріс сатысы әдетте трансөткізгіштік сипаттамасы бар дифференциалдық күшейткіш болып табылады. Бұл кіріс сатысы дифференциалдық кіріс кернеуін қабылдап, екінші сатыға шығыс тогын береді дегенді білдіреді. Трансөткізгіштік әдетте өте жоғары болады – осы арқылы күшейткіштің жоғары ашық циклдік күшейтуі жасалады. Бұл сондай-ақ, кішігірім кіріс кернеуі кіріс сатысын қанықтыруы мүмкін екенін білдіреді. Қанығу кезінде саты шамалы өзгермейтін шығыс тогын береді. Қазіргі заманғы қуат күшейткіштерінің екінші сатысы, басқа нәрселермен қатар, жиілік компенсациясы жүзеге асырылатын орын. Бұл сатының төмен өткізгіштік сипаттамасы интеграторға жуық. Сондықтан тұрақты ток кірісінде шығыс сызықты түрде өседі. Егер екінші сатының тиімді кіріс сыйымдылығы және кернеу күшейтуі болса, онда осы мысалдағы айналу жылдамдығы былай өрнектеледі:

мұндағы – бірінші сатының қанығу кезіндегі шығыс тогы. Айналу жылдамдығы күшейткішке қолданылатын максималды кіріс жиілігі мен амплитудасын анықтауға көмектеседі, нәтижесінде шығыс айтарлықтай бұрмаланбайды. Осылайша, жоғары жиілікті қолдану үшін құрылғыны пайдалану алдында оның деректер кестесіндегі айналу жылдамдығын тексеру өте маңызды. Айналу жылдамдығын екі операциялық күшейткіш, конденсатор және екі резистор арқылы қасақана шектеуге болады.

Музыкалық қолдану

Электрондық музыкалық аспаптарда, жылдамдық схемалары немесе бағдарламалық жасақталған жылдамдық функциялары портаменто (сондай-ақ глайд немесе лаг деп те аталады) мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін арнайы қолданылады, онда бастапқы сандық мән немесе аналогты басқару кернеуі белгілі бір уақыт ішінде жаңа мәнге бірте-бірте өтеді (интерполяцияны қараңыз).