Кіріспе

DC Universe ғаламшарында супер күштері бар адам

DC Universe ғаламшарында метаадам – супер күштері бар кейіпкер. Бұл термин Marvel Universe-дегі мутант, инабаттан тыс және мутацияға ұшыраған терминдерімен, ал Wildstorm және Ultimate Marvel Universe-дегі пост-адаммен шамамен мағынасы бірдей. DC Comics-те бұл термин көбінесе кез келген адам немесе адамға ұқсас, ерекше күштерге, қабілеттерге немесе басқа да ерекшеліктерге ие болған, ғарыштық, мутанттық, ғылыми, мистикалық, дағдылық немесе технологиялық сипаттағы жандарды атау үшін қолданылады. Олардың көп бөлігі – "метаген" деп аталатын генетикалық вариациямен туған қалыпты адамдар, олардың күштері мен қабілеттері ерекше жағдайларда немесе күшті психологиялық стресс кезінде пайда болады. Бұл терминді алғаш рет 1986 жылы автор Джордж Р. Р. Мартин суперқаһармандарға сілтеме ретінде қолданды, бірінші Superworld рөлдік ойын жүйесінде, содан кейін "Жабайы карталар" романдарының сериясында.

DC Comics-тің баспасы

Бұл термин алғаш рет 1988 жылы DC Comics-тің «Invasion!» атты шағын сериясында пайда болған, «Доминаторлар» деп аталатын, құрамындағы өзге планеталық жаратылыстардың ойдан шығарылған түрі қолданған. Доминаторлар бұл терминді Жер планетасының тумасы болған және «керемет супер қабілеттері» бар кез келген адамды атау үшін пайдаланады. «Мета» префиксі жай ғана «шексіз» дегенді білдіреді, яғни адамның қабілеттері мен мүмкіндіктерінің шегінен асып түсетін күштерді көрсетеді. Мета-адамдар «Қазіргі әлеует» деп аталатын нәрсенің шегінен асып кеткен де болуы мүмкін, яғни ой күшімен заттарды қозғату қабілетіне (телекинезді қараңыз) ие болуы мүмкін.

Ксенобұн

Ақ марсиандар Жерге келгенге дейін, Lord Vimana, Xenobrood мини-сериалынан Вимания үстемдігінің билеушісі, адамзаттың – қалыпты да, метаадамдардың – жаратылысына өзінің үлес қосып, олардың суперқуатты шетелдік генетикалық материалды адамның ұрпақ ДНК-сына енгізуіне байланысты екенін мәлімдеді. Сериядағы Виманиандар өздерінің суперқуатты жұмысшыларына адамзаттың ата-бабалары – Аустралопитек афаренсис (3 миллион жыл бұрын) және кейін Хомо эректус (1,5 миллион жыл бұрын) –пен жұптасып, суперқуатты құлдар нәсілін жасауға мәжбүр етті.

Метагендер

Жаулап алу! мини-сериалы DC ғаламдағы адамдардың қатастрофалық оқиғалардан аман қалуының және супер қабілеттерге ие болуының себебін түсіндіреді. Доминаторлардың бірі адамзаттың таңдамалы өкілдерінде "биологиялық варианттың" бар екенін анықтады, оны ол метаген деп атады (кейде "мета ген" деп те жазылады). Бұл ген көбінесе ұйықтасқан күйде болады, бірақ ерекше физикалық және эмоционалдық стресс оны белсенді етеді. Содан кейін "спонтанды хромосомалық жану" орын алады, себебі метаген биострестің көзін – химиялық, радиоактивті немесе кез келген басқа да факторды – алады және осы әлеуетті қатастрофаны "генетикалық өзгерістердің" катализаторына айналдырады, нәтижесінде метаадамдық қабілеттер пайда болады. DC "метаген тұжырымын" қатаң редакциялық ереже ретінде пайдаланбайды, және кейіпкердің шығу тегін түсіндіргенде көптеген авторлар метагенге тікелей сілтеме жасамайды. DC-де туа біткен супер қабілеттері бар кейіпкерлер де бар, бұл метагеннің ата-тегінде бұрыннан көрінбестен-ақ өздігінен белсендірілуі мүмкін екенін көрсетеді. Жақсы белгілі мысал – Дина Лорел Ланс, екінші Қара Канар. Оның анасы (Дина Дрейк Ланс, түпнұсқа Қара Канар) супербатыр болғанымен, оның өзі де, күйеуі Ларри Ланс та белгілі бір метагендермен дүниеге келмеген. Дегенмен, Дина Лорел метагенмен, атақты ультрадыбыстық айқаймен – "Канардың шырықымен" дүниеге келді. Бұл жағдайда "мета" префиксі "шектен тыс" дегенді білдіреді, мысалы, метатұрақтылық – қалыпты тұрақтылықтан тыс және ең кішкентай бұзылуда құлауға дайын, немесе метаморфоз – бір пішіннен басқа жағдайға өту. DC комикстеріндегі "Жаулап алу!" мини-сериалында Доминаторлар метагеннің адам денесінің әрбір жасушасында бар екенін көрсетеді. DC Comics ғаламында метаадам қылмыскерлер арнайы метаадам түрмелерінде қамалады, мысалы, Алькатраз аралында салынған түрме, ол ғылым мен технологияға негізделген күштері бар қылмыскерлерді ғана емес, сонымен қатар мистикалық тұндырғыштармен жабдықталған, сиқырлық күштері бар зұлымдарды (соның ішінде Homo magi) ұстауға да қабілетті. Бұл мекемедегі тұтқындарға қан тамырларына енгізілген нанобайт маркерлері қойылады, олардың қайда екенін анықтауға мүмкіндік береді. Ғылым мен биология саласында білімі бар адамдар метагеннің қызметін манипуляциялауға, басаңдатуға немесе өзгертуге қабілетті. Соңғы дағдарыс кезінде Доминаторлар метагендік белсенділікті жасушалық және физикалық тұрақсыздыққа дейін үдетуге қабілетті гендік бомба ойлап тапқанда, антиметагендік вирус басып алынған Checkmate штаб-пәтерінде соңғы құрал ретінде таратылды. Бұл метавирустың гендік бомбаға кері әсері бар, ол метагенді тежеп, тоқтатады және метаадамдарды белгісіз мерзімге олардың күштерінен айырады.