Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
General Electric орталық компьютерлері
General Electric mainframe computers
GE 600 сериясы – 1960 жылдары General Electric (GE) компаниясы құрастырған 36 биттік орталық компьютерлер отбасы. GE орталық компьютерлер бизнесінен шыққанда, бұл желі Honeywell компаниясына сатылды, ол 1990 жылдарға дейін осыған ұқсас жүйелерді жасады. Бөлімше Groupe Bull компаниясына, содан кейін NEC компаниясына өткен кезде де дамуын жалғастырды. Бұл жүйе, ең алдымен, Дартмут уақытты бөлісу жүйесі (DTSS) және Multics операциялық жүйесі үшін пайдаланған аппараттық құрал ретінде белгілі. Multics жүйесі GE 645 моделінде енгізілген виртуалды жад мүмкіндіктері арқасында қолдауға ие болды.
The GE 600 series is a family of 36 bit mainframe computers originating in the 1960s, built by General Electric (GE). When GE left the mainframe business the line was sold to Honeywell, which built similar systems into the 1990s as the division moved to Groupe Bull and then NEC. The system is perhaps best known as the hardware used by the Dartmouth Time Sharing System (DTSS) and the Multics operating system. Multics was supported by virtual memory additions made in the GE 645.
Сәулет
600 сериялы процессор 36 биттік сөздермен жұмыс істейді, ал адрестер 18 биттік болып келеді. Аккумулятор тіркелгісі (AQ) – 72 биттік тіркелгі, оған екі 36 биттік тіркелгі (A және Q) немесе төрт 18 биттік тіркелгі (AU, AL, QU, QL) ретінде жеке-жеке қол жеткізуге болады.
The 600 series CPU operates on 36 bit words, and addresses are 18 bits. The accumulator Register (AQ) is a 72 bit register that can also be accessed separately as two 36 bit registers (A and Q) or four 18 bit registers (AU,AL,QU,QL).
Деректер пішімі
Деректер үлкен енділік форматта сақталған. Биттер 0-ден (ең маңызды) бастап 35-ке немесе 71-ге (ең аз маңызды) дейін нөмірленді. Екілік қанағатты нүкте деректері екілік толықтыру түрінде сақталды. Жарты сөз (18 бит), сөз (36 бит) және қос сөз (72 бит) операндарын қолдады. Операндты бүтін сан емес, екілік бөлшек ретінде қарастыратын көбейту және бөлу командалары болды. Екілік үзілді нүкте деректері бір дәлдікпен (36 бит) немесе екі дәлдікпен (72 бит) болуы мүмкін. Екі жағдайда да көрсеткіш сегіз биттік, екілік толықтыру түрінде болды. Мантисса 28 немесе 64 биттік, екілік толықтыру түрінде болды. AQ және E тіркегіштеріндегі операндар мен нәтижелердің мантиссасы 72 битке дейін жетеді. Символдық деректер 6 биттік BCD немесе 9 биттік ASCII форматында болды.
Data was stored in big endian format. Bits were numbered starting from 0 (most significant) to 35 or 71 (least significant). Binary fixed point data was stored in twos complement. Half word (18 bits), word (36 bits) and double word (72 bits) operands were supported. Multiply and divide instructions were provided which would treat the operand as a binary fraction rather than an integer. Binary floating point data could be single precision (36 bits) or double precision (72 bits). In either case the exponent was eight bits, twos complement binary. The mantissa was either 28 or 64 bits, twos complement binary. Operands and results in the AQ and E registers have up to 72 bis of mantissa. Character data was either 6 bit BCD or 9 bit ASCII.
Ж/С
600 сериясына I/O басқару үшін бірқатар арна контроллері де кірді. CPU арна контроллерінің өз машина тілінде жазылған қысқа бағдарламаларды тапсыра алатын, ол деректерді өңдеп, жадтан немесе жадқа жылжытатын, және аяқталған кезде үзіліс сигналдарын жіберетін. Бұл басты процессорға баяу I/O аяқталуын күтіп тұрып, басқа тапсырмаларға көшуге мүмкіндік берді, бұл уақытты бөлісу жүйелерінің маңызды мүмкіндігі еді.
The 600 series also included a number of channel controllers for handling I/O. The CPU could hand off short programs written in the channel controller's own machine language, which would then process the data, move it to or from the memory, and raise an interrupt when they completed. This allowed the main CPU to move on to other tasks while waiting for the slow I/O to complete, a primary feature of time sharing systems.
Тарих
GE 600 компьютерлер желісі Джон Кулер басқарған команда 1959 жылы әскери MISTRAM жобасы үшін жасаған жұмыстарының нәтижесінде әзірленді. MISTRAM – радарлық бақылау жүйесі, ол Apollo жобасының ішінде бірнеше жобаларда қолданылды. Әуе күштері деректерді жинауға арналған компьютерді Канавералдан алыс орналасқан бақылау станциясына орнатуды қажет етті. Деректер ақырында Кейптегі 36 биттік IBM 7094 машинасымен бөліседі, сондықтан компьютер де 36 биттік болуы керек еді. GE бұл міндет үшін M236 деп аталған машинаны жасады, және 36 биттік қажеттіліктерге байланысты ол 7094 сияқты жұмыс істеді. GE бастапқыда өз машинасымен коммерциялық компьютер нарығына енуді жоспарламаған. Алайда, 1960 жылдардың басында GE IBM мейнфреймдерін ең көп пайдаланатын компания болды, және өз машиналарын өндіру олардың есептеу бөлімінің шығындарын төмендетудің тиімді жолы сияқты көрінді. Бір есептеу бойынша, даму шығындары IBM жалға алу төлемдерінен бір жыл ішінде өтелген болар еді. Көптеген адамдар күмәнмен қарады, бірақ бір жылдық ішкі тартыстардан кейін, 1963 жылдың ақпанында M236 коммерцияландыру жобасына жасыл жарық берілді. Машина бастапқыда GE 635 ретінде ұсынылды, сондай-ақ баяурақ, бірақ үйлесімді GE 625 және GE 615 да ұсынылды. Көпшілігі бір процессорлы жүйелер болса, 635 төрт процессормен (CPU) және төрт кіріс/шығыс контроллерімен (IOC) жабдықталуы мүмкін, әрқайсысы 16 ортақ перифериялық интерфейс арнасына ие. 635 жалпы мақсаттағы SMP жүйесінің алғашқы мысалы болған болуы мүмкін, бірақ GECOS/GCOS бағдарламалық жасақтамасы процессорларды бас процессор және үш бағынышты процессор ретінде қарастырды. 1964 жылдың тамызында IBM GE 600 сериясын "орта және үлкен ғылыми салалардағы қатаң бәсекелес" деп бағалады. 1965 жылдың мамырында GE Schenectady зауытына әртүрлі өлшемдегі және түрдегі бес компьютердің орнына алғашқы GE 625 компьютері жеткізілді. 1965 жылы GE 635-тің бірнеше данасы, оның ішінде екеуі қараша айында Martin Marietta компаниясына жеткізілді. 600 сериясы алты модельден тұрды: 605, 615, 625, 635, 645 және 655. GE 635-ке қосылуға арналған 9SA деп аталатын қорап ұсынды, бұл 635-ке 7094 бағдарламаларын орындауға мүмкіндік берді. 615 – басқару блогы (CU) және операциялық блогының (OU) ауысуы өшірілген және 36 биттік жад жолы бар 635. 625 – басқару блогы мен операциялық блогының ауысуы өшірілген және 72 биттік жад жолы бар 635. 635 – 72 биттік жад жолы және CU/OU ауысуы қосылған. Бұл модельдердің айырмашылығы артқы панельде 10 сымнан да аз болды. Техникалық қызметкерлер қажет болған жағдайда 615-ті 635 немесе 625-ке, немесе керісінше бірнеше сағат ішінде өзгерте алатын; осы бірнеше сымнан басқа, 615, 625 және 635 бірдей болды. 605 нақты уақытты/әскери қолданбаларда қолданылды және негізінен қозғалатын нүктелі аппаратсыз 615 болды. 605 үшін кодталған бағдарламалар кез келген 600 сериялы процессорда өзгеріссіз орындалады. 645 – MIT-де әзірленген Multics операциялық жүйесіне аппараттық қолдау ұсынған 635 процессорының модификациясы. 605/615/625/635 және 645 дискретті транзисторлы TTL логикасымен және бірнеше интегралдық схемалары бар екінші буын компьютерлері болды. Жады екі микросекундтық феррит ядросынан тұрды, оны араластыруға болады. GE Fabri Tek, Ampex және Lockheed компанияларынан ядролық жады сатып алды. Lockheed жады ең сенімді болып көрінді. Жүйемен қолданылатын магниттік таспалардың сенімділігімен байланысты үнемі туындайтын мәселелер жобаның барлық бөлігіне көлеңке түсірді. 1966 жылы GE көптеген тапсырыстарды тоқтатты, ал басқаларын мүлдем жойды. 1967 жылы бұл мәселелер шешіліп, машиналар GECOS операциялық жүйесінің жаңартылған нұсқасымен бірге қайта іске қосылды. 635-тің келесі буынын құру жобасы 1967 жылы басталды. Жаңа GE 655 бұрынғы модельдердің жеке транзисторларын интегралдық схемалармен алмастырды, бұл машинаның өнімділігін екі есе арттырды, сонымен қатар құрастыру шығындарын айтарлықтай төмендетті. Алайда, машина 1969 жылы әлі де әзірленуде болды, және жарияланды, бірақ бұл атаумен ешқашан жеткізілмеді. Сол кезде Multics жобасы ақыры пайдаланушыларға қолжетімді операциялық жүйе жасады. MIT, Bell Labs және GE-ден басқа, Multics-ті іске асыратын GE 645 жүйелері АҚШ Әуе күштерінің Римдегі даму орталығында, Honeywell Billerica және Париждегі Machines Bull компанияларында орнатылды. Соңғы екі жүйе Honeywell / Bull жобасында Honeywell 64 деңгейлі компьютерін жобалау үшін "бағдарламалық жасақтама фабрикасы" ретінде пайдаланылды. GE өзінің компьютерлік бөлімін 1970 жылы Honeywell компаниясына сатты, ол GE 600 сериясын Honeywell 6000 сериясы деп атады. 655 1973 жылы Honeywell 6070 (төмендетілген өнімділік нұсқалары 6030 және 6050) ретінде ресми түрде шығарылды. COBOL өнімділігін жақсарту үшін қосымша ондық/бизнес нұсқаулар жиынтығы қосылды. Бұл кеңейтілген нұсқаулар жиынтығы, сондай-ақ EIS және ондық блок немесе DU болды. EIS бар машиналар "жұп" сериясы болды, яғни 6040, 6060, 6080 және кейінірек 6025. Осы процессорлардың жүзден астам данасы сатылды. Жады бастапқыда Lockheed жасаған 600 нс феррит ядросынан тұрды. Кейінірек 750 нс MOS жады қолданылды. Екеуі де жүйеде бірге болуы мүмкін болды, бірақ жад контроллерінде емес. 645 сияқты Multics-қа қатысты өзгерістері бар 6080 нұсқасы 6180 ретінде шығарылды. 6180 архитектурасының бірнеше ондаған процессорлары жеткізілді. 6000 сериясының кейінгі мүшелері Honeywell, Groupe Bull және NEC компанияларымен әртүрлі атаулармен шығарылды, олар Level 66, Level 68, DPS 8, DPS 88, DPS 90, DPS 9000.
The GE 600 line of computers was developed by a team led by John Couleur out of work they had done for the military MISTRAM project in 1959. MISTRAM was a radar tracking system that was used on a number of projects, including Project Apollo. The Air Force required a data collection computer to be installed in a tracking station downrange from Cape Canaveral. The data would eventually be shared with the 36 bit IBM 7094 machine at the Cape, so the computer would likely have to be 36 bits as well. GE built a machine called the M236 for the task, and as a result of the 36 bit needs, it ended up acting much like the 7094. GE originally had not intended to enter the commercial computer market with their own machine. However, by the early 1960s GE was the largest user of IBM mainframes, and producing their own machines seemed like an excellent way to lower the costs of their computing department. In one estimate, the cost of development would be paid for in a single year free of IBM rental fees. Many remained skeptical, but after a year of internal wrangling, the project to commercialize the M236 eventually got the go ahead in February 1963. The machine was originally offered as the main GE 635, and the slower but compatible GE 625 and GE 615. While most were single processor systems, the 635 could be configured with four CPUs and up to four input/output controllers (IOC's) each with up to 16 Common Peripheral Interface Channels. The 635 was likely the first example of a general purpose SMP system, though the GECOS/GCOS software treated the processors as a master and up to three slaves. In August 1964, IBM considered the GE 600 series to be "severe competition in the medium and large scale scientific areas". In May 1965 the first GE 625 computer was delivered to the GE Schenectady plant to replace five other computers of various sizes and makes. A number of GE 635's were shipped during 1965 including two to Martin Marietta in November. The 600 line consisted of six models: the 605, 615, 625, 635, 645, and 655. GE offered a box to connect to the 635 called a 9SA that allowed the 635 to run 7094 programs. The 615 was a 635 with Control Unit (CU) and Operations Unit (OU) overlap disabled, and a 36 bit wide memory path. The 625 was a 635 with Control Unit and Operations Unit overlap disabled and 72 bit wide memory path. The 635 had a 72 bit wide memory path and CU/OU overlap enabled. The difference between these models was fewer than 10 wires on the backplane. Field service could convert a 615 to a 635 or 625 or vice versa in a couple of hours if necessary; other than those few wires, the 615, 625 and 635 were identical. The 605 was used in some realtime/military applications and was essentially a 615 without the floating point hardware. Programs coded for a 605 would run without any modification on any other 600 line processor. The 645 was a modified 635 processor that provided hardware support for the Multics operating system developed at MIT. The 605/615/625/635 and 645 were essentially second generation computers with discrete transistor TTL logic and a handful of integrated circuits. Memory consisted of a two microsecond ferrite core, which could be interleaved. GE bought core memory from Fabri Tek, Ampex and Lockheed. The Lockheed memory tended to be the most reliable. Continuing problems with the reliability of the magnetic tape systems used with the system cast a pall over the entire project. In 1966 GE froze many orders while others were cancelled outright. By 1967 these problems were cleared up, and the machines were re launched along with an upgraded version of the GECOS operating system. A follow on project to create a next generation 635 started in 1967. The new GE 655 replaced the individual transistors from the earlier models with integrated circuits, which doubled the performance of the machine while also greatly reducing assembly costs. However, the machine was still in development in 1969, and was announced but probably never delivered under that name. By that time the Multics project had finally produced an operating system usable by end users. Besides MIT, Bell Labs, and GE, GE 645 systems running Multics were installed at the US Air Force Rome Development Center, Honeywell Billerica, and Machines Bull in Paris. These last two systems were used as a "software factory" by a Honeywell/Bull project to design the Honeywell Level 64 computer. GE sold its computer division to Honeywell in 1970, who renamed the GE 600 series as the Honeywell 6000 series. The 655 was officially released in 1973 as the Honeywell 6070 (with reduced performance versions, the 6030 and 6050). An optional Decimal/Business instruction set was added to improve COBOL performance. This was the Extended Instruction Set, also known as EIS, and the Decimal Unit or DU. The machines with EIS were the 'even' series, the 6040, 6060, 6080 and later the 6025. Several hundred of these processors were sold. Memory was initially 600 ns ferrite core made by Lockheed. Later versions used 750 ns MOS memory. The two could co exist within a system, but not within a memory controller. A version of the 6080 with the various Multics related changes similar to the 645 was released as the 6180. A few dozen 6180 architecture CPUs were shipped. Later members of the 6000 series were released under various names, including Level 66, Level 68, DPS 8, DPS 88, DPS 90, DPS 9000 by Honeywell, Groupe Bull, and NEC.