Кіріспе

Неміс математигі және алгоритмдерді зерттеуші (туған 1936 ж.)

Волкер Страссен (29 сәуірде 1936 ж. туған) – неміс математигі, Констанц университетінің математика және статистика кафедрасының зейнеткер профессор. Алгоритмдерді талдауға қосқан маңызды үлесі үшін ол көптеген сыйлықтар алды, соның ішінде Кантор медалін. Бірнеше неміс университеттерінде музыка, философия, физика және математиканы оқығаннан кейін, ол Калифорния университетінің Берклидегі статистика бөлімінде жұмыс істеді және Эрланген-Нюрнберг университетінде хабилитациясын аяқтады, онда Джейкобс бұрын көшіп келген еді.

Зерттеу

Страссен өзінің зерттеулерін ықтималдықтар саласында бастады; оның 1964 жылғы «Итерацияланған логарифм заңының инварианттық принципі» атты мақаласында итерацияланған логарифм заңының функционалдық нысаны анықталды, бұл кездейсоқ қозғалыстарда масштабтық инварианттықтың бір түрін көрсетті. Бұл нәтиже қазір Страссеннің инварианттық принципі немесе Страссеннің итерацияланған логарифм заңы деп белгілі, ол кеңінен сілтеме жасалып, 1966 жылы Халықаралық математиктер конгресінде таныстырылды. 1969 жылы Страссен зерттеулерін алгоритмдерді талдауға қарай бұрды, Гаусс жою туралы мақала жариялады, онда Страссен алгоритмін ұсынды – бұл O(n³) уақыт шегінен жылдам матрица көбейтуді орындауға арналған алғашқы алгоритм, қарапайым алгоритмнен туындайтын нәтиже. Сол мақалада ол сондай-ақ тез матрица көбейту алгоритміне негізделген матрицаны инверсиялауға арналған асимптотикалық жылдам алгоритм ұсынды. Бұл нәтиже маңызды теориялық қадам болды, тез матрица көбейту саласындағы қосымша зерттеулерге жол ашты, және кейінгі теориялық жетістіктерге қарамастан, орташа және үлкен өлшемдегі тығыз матрицаларды көбейтудің практикалық әдісі болып табылады. 1971 жылы Страссен Арнольд Шёнхагемен бірлесіп, жылдам Фурье түрлендіруіне негізделген асимптотикалық жылдам бүтін сандарды көбейту туралы тағы бір мақала жариялады; Шёнхаге–Страссен алгоритміне қараңыз. Страссен сонымен қатар 1977 жылы Роберт М. Соловэймен бірлесіп жасаған Соловэй–Страссен біріншілік тестімен де танымал. Бұл санның жай сан екенін тексеруді кездейсоқ полиномиялық уақытта жүзеге асыруға мүмкіндік беретін алғашқы әдіс және кездейсоқ алгоритмдердің күшін көрсеткен алғашқы нәтижелердің бірі.

Марапаттар мен құрметтер

1999 жылы Страссен Кантор медалімен марапатталды, 2011 жылы ол Gesellschaft für Informatik қоғамының Конрад Цузе медалін жеңіп алды. 2012 жылы Америка математикалық қоғамының құрметті мүшесі атанды.