Челтенхем алтын кубогы: Британиядағы тікқадам жарыс

Кіріспе

Британдық стиплчез жылқы жарысы

Челтенгем алтын кубогы – Англиядағы Челтенгем жарыс алаңының Жаңа жолында өткізілетін, шамамен 3 миль 2½ фурлонг (3 миль 2 фурлонг және 70 ярд, немесе 5,294 м) қашықтықты қамтитын 1-ші дәрежелі ұлттық аңшылық жылқы жарысы. Жарыс барысында 22 қоршаудан секіру қажет. Бұл жарыс жыл сайын наурыз айында Челтенгем фестивалі аясында өтеді. Бес жасқа толған және одан үлкен жылқыларға арналған стиплчез – барлық ұлттық аңшылық жарыстарының ең беделдісі және оны кейде секіру жарыстарының «көк лентасы» деп атайды. Оның тарихында Аркл, Бест Мэйт, Голден Миллер, Кауто Стар, Денман және Милл Хаус сияқты атақты аңшылардың есімдері бар. Алтын кубок – Ұлыбританиядағы хендикапсыз ең құнды жарыс, және 2023 жылы оның жалпы жүлде қоры 625 000 фунт стерлинг құрады.

Алғашқы жылдар

Бірінші жылқы жарысы 1819 жылдың шілде айында өтті. Бұл жарыс 3 мильге созылып, қазіргі алаңға қарап тұрған Клив-Хилл төбесінде өткізілді. Алғашқы жеңімпаз – "Спектр" атты жылқысының иесі Боденхамға 100 гинея сыйлық берді. Челтенхам алтын кубогының құрылуы Ұлттық аңшылық жарыстары тарихындағы маңызды оқиға болды. 1920 жылдардың басында салмақ бойынша жарысқан жылқылардың саны өте аз болды. Челтенхэмдегі Ұлттық аңшылық жарысы мен Ливерпульдегі Чемпион жарысынан басқа барлық маңызды жарыстар мүгедектер жарысы болып өтті. Кейбіреулер мұның спорттың мүддесіне қайшы келетінін ойлады, сондықтан Алтын кубок белгілі бір дәрежеде тепе-теңдікті қалпына келтіру үшін құрылды. Алтын кубок идеясын кім келтіргені белгісіз, бірақ бұл Челтенхэм атқарушы кеңесінің төрағасы Ф. Х. Кэткарт болған болуы мүмкін. Алтын кубоктың беделінің артуына біраз уақыт кетті, бірақ қазір ол қалушылар үшін нағыз чемпионат жарысы деп есептеледі. Челтенхам алтын кубогы алғаш рет 1924 жылдың 12 наурызында 5 жастан асқан жылқылар үшін 3 миль 3 фурлонг қашықтыққа, 5 жастағылары 11 ст 4 фунт, ал қалғандары 12 ст салмақпен жүгірілді. Жарыс туралы "Pathe News" хабарлады. Жеңімпаз жылқының иесіне 685 фунт стерлинг сыйлық берілді. Бұл сол кездегі Ұлттық аңшылық жарысынан кем бағаланды, ол әлі де фестивальдің ең маңызды жарысы саналды. Алғашқы Алтын кубок жарысында Челтенхэмде ауа райы көктемгідей жұмсақ болды. Көрермендердің арасында Гарри Браунның "Conjuror II" атты жылқысын айдаған Уэльс ханзадасы да болды. Жарыс қызықты болды, майор Э. Х. Уиндхамның бес жасар "Red Splash" атты жылқысы, 5/1 коэффициентімен, Дик Риз айдап, Фред Уитингтон жаттықтырған, "Conjuror II" атты жылқысын бір басқа жеңіп, Джеральд L үшінші орынға табан жеткізді. 3/1 фаворит болған "Forewarned" атты жылқыны Джек Энтони айдады. "Red Splash" атты жылқының болашағы зор болғанмен, оны жаттықтыру қиын болды және ол ешқашан Алтын кубок жарысына қайта қатыспады. Бұл шара бастапқыда қазіргі "Ескі трассада" (Old Course) өтті. Алғашқы жылдары фестивальде басқа жарыс, Ұлттық аң аулау жарысы одан гөрі маңыздырақ болды және оның сыйлық қоры округтік мүгедектер тосқауылынан (1,000 фунт) кем болды. Алтын кубок 1931 (мұздық салдарынан) және 1937 (су тасқынынан) тоқтатылды, бірақ арадағы бес жылда оқиға тарихындағы ең табысты жылқы пайда болды. 1932 жылдан 1936 жылға дейінгі бес жарыстың барлығын "Golden Miller" жеңіп алды, ол 1934 жылы Гранд-Нэшнл жарысында да жеңіске жеткен. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Алтын кубок 1943 және 1944 жылдары екі рет тоқтатылды. Соғыстан кейінгі дәуірдегі алғашқы көп жеңімпаз 1948 жылдан 1950 жылға дейін үш рет жеңіп алған "Cottage Rake" болды. "Cottage Rake" Ирландияда Винсент О'Брайенмен жаттықтырылды, оның табыстары Алтын кубокты және фестивальдің өзін ирланд жұртшылығы арасында танымал етуге көмектесті.

The first horse race known as the Cheltenham Gold Cup took place in July 1819. It was a flat race, and it was contested over 3 miles on Cleeve Hill, which overlooks the present venue. The inaugural winner, Spectre, won a prize of 100 guineas for his owner Mr Bodenham. The founding of the Cheltenham Gold Cup was an important event in the history of National Hunt racing. In the early 1920s there were very few valuable weight for age steeplechases. Apart from the National Hunt Chase at Cheltenham and the Champion Chase at Liverpool all the most important races were handicaps. Some people thought this was not in the best interests of the sport, so the Gold Cup was founded to redress the balance to a certain degree. It is not sure who had the idea for the Gold Cup, but it may have been Mr F. H. Cathcart, the Chairman of the Cheltenham Executive. It took a while for the prestige of the Gold Cup to grow, but it is now regarded as the true championship race for staying chasers. The Cheltenham Gold Cup was first run as a steeplechase on 12 March 1924, over 3 miles 3 furlongs, for five year olds and upwards, with five year olds carrying 11 st 4 lbs, and the remainder 12 st. The race was covered by Pathe News. A prize of £685 was awarded to the owner of the winning horse. This was considerably less valuable than the National Hunt Chase, which was still regarded as the most important race of the meeting. The weather at Cheltenham for that first Gold Cup was mild and springlike. Among the spectators was the Prince of Wales, a friend of Harry Brown who was riding Conjuror II. There was an exciting finish, with Major E. H. Wyndham's five year old, Red Splash, 5/1, ridden by Dick Rees and trained by Fred Withington, beating Conjuror II by a head, with Gerald L a neck away third. Forewarned, ridden by Jack Anthony, was the 3/1 favourite. Red Splash appeared to have a great future, but he was difficult to train and never again ran in the Gold Cup. The event originally took place on what is now the "Old Course" at Cheltenham. In its early years it was overshadowed at the Festival by another race, the National Hunt Chase and was worth less in prize money than the County Handicap Hurdle which had a purse of £1,000. The Gold Cup was abandoned in 1931 (because of frost) and 1937 (flooding), but the five intervening years saw the emergence of the most successful horse in the event's history. All five races from 1932 to 1936 were won by Golden Miller, who also won the Grand National in 1934. During World War II, the Gold Cup was cancelled twice, in 1943 and 1944. The first multiple winner in the post war era was Cottage Rake, who won the three runnings from 1948 to 1950. Cottage Rake was trained in Ireland by Vincent O'Brien, and his successes helped to popularise the Gold Cup, and the Festival itself, with the Irish public.

Қазіргі заман

"Алтын кубок" 1959 жылы "Жаңа жолға" көшірілді, және бұл шара үшін қалыпты трасса болып қала береді. 1960 жылдардың ортасында Аркл жарыстың басты фавориті болды, ол 1964 жылдан 1966 жылға дейін үш рет қатарынан жеңіске жетті. Арклдың соңғы жеңісінен бұрынғы бағасы 1/10 болды (10 фунт стерлинг салыммен 1 фунт стерлинг жеңіс табуға болар еді). Ол жарыстың тарихындағы ең төмен бағамен жеңген жылқы болып қала береді. Жарыстың алғашқы коммерциялық демеушісі 1972 жылы шараны қолдаған Piper Champagne компаниясы болды. 1980 жылы Totesport (бұрынғы Tote) демеушілік құқығын алды. Алтын кубокта жаттықтырушының ең керемет жетістігі 1983 жылы тіркелді, Майкл Дикинсон жарыстың бірінші бес орынды Bregawn, Captain John, Wayward Lad, Silver Buck және Ashley House атты жылқылармен басып өтті. 1986 жылғы жеңімпаз Dawn Run – бұл жарыс пен ең басты кедергілі жарыс, Чемпиондар кедергісінің екеуін де жеңген жалғыз жылқы. Алтын кубокты жеңген ең танымал жылқылардың бірі – 1989 жылы жеңіске жеткен Desert Orchid атты сұр жылқы. Келесі жылғы жарысты 100/1 бағамен жеңіске жеткен Norton's Coin ұтып алды, бұл жарыстың тарихындағы ең жоғары жеңіс бағасы. 2001 жылы ауыз және тұмсық ауруының таралуына байланысты Челтенхэм фестивалі тоқтатылды. Челтенхэм алтын кубогының орнына Сэндоунда өткен "Алтын трофей" жарысы ұйымдастырылды, бірақ Racing Post бұл жарыстың "күшті бәсекелестігі болмады және Алтын кубокты толықтай алмастыра алмады" деп мәлімдеді. Келесі үш жыл қатарынан Best Mate жеңіске жетті, ол соңғы төрт жылқының ішінде үш немесе одан көп рет жеңген жалғыз жылқы. 2009 жылы Kauto Star Алтын кубокты қайта жеңіп алды. Ол 2008 жылы жүрек ауруынан емделген және жарысқа қатысуға мүмкіндік алған Denman-ды жеңді. Timeform өкілі Киран Пакман Kauto Star-дың өнертабысын "Бұл 1960 жылдардың ортасындағы Аркл дәуірінен бері Алтын кубоктағы ең жақсы көрсеткіш" деп бағалады. Әр жыл сайын басқа кубок табыс етілетін кубоктардың бірі 14 шілдеде 2010 жылы Глостерширдегі Вормингтондағы үйден ұрлық оқиғасынан кейін ұрланғаны хабарланды. 2018 жылдың қыркүйек айында Челтенхэм жарыс алаңы 1924 жылға дейінгі түпнұсқа Алтын кубоктың табылып, 2019 жылғы жарыстың жеңімпазына табыс етілетінін мәлімдеді. Алғашқы иесі майор Хамфри Уиндхам, жаттықтырушысы Фред Уитингтон және жүргізушісі Дик Риз болған бес жасар Red Splash-ке бұрын табыс етілген бұл кубок енді мәңгілік кубок ретінде ұсынылады, ол 2019 жылғы және болашақ жылдардағы жеңімпаздарға табыс етіледі. 2020 жылы Челтенхэм фестивалі, әсіресе Алтын кубок, Ұлыбританияда COVID-19 таралуын жеделдеткені үшін кінәланды, бұл үкіметтің ұлттық шектеулер енгізгенге дейін өткен соңғы ірі спорттық шара болды. 2021 жылы Алтын кубок фестивальдің қалған бөлігі сияқты жабық есіктер артында өткізілді, бұл атмосфераның тартыстылығын азайтты. 2022 жылы Рейчел Блэкмор A Plus Tard атты жылқымен Алтын кубокта жеңіске жеткен алғашқы әйел жокей атанды, ол бұрынғы жылы осы жарыста екінші орын алған еді.

The Gold Cup was switched to the "New Course" in 1959, and this remains the regular track used for the event. In the mid 1960s, the race was dominated by Arkle, who won three consecutive runnings from 1964 to 1966. Such was Arkle's perceived superiority before the last of these victories that he was given a starting price of 1/10 (a £10 bet would have won £1). He remains the shortest priced winner in the race's history. The first commercial sponsorship of the race was by Piper Champagne, which began supporting the event in 1972. The Tote (now known as Totesport) became the sponsor in 1980. The most remarkable feat in the Gold Cup by a trainer came in 1983, when Michael Dickinson was responsible for all of the first five horses to finish – Bregawn, Captain John, Wayward Lad, Silver Buck and Ashley House. The 1986 winner, Dawn Run, is the only horse to have ever won both this race and the leading hurdle event, the Champion Hurdle. One of the most popular horses to win the Gold Cup was Desert Orchid, a grey who won the event in 1989. The following year's running was won by Norton's Coin, whose starting price of 100/1 represents the race's longest ever winning price. The entire Cheltenham Festival was cancelled in 2001 because of an outbreak of foot and mouth disease. A replacement for the Cheltenham Gold Cup, the Gold Trophy Chase, was contested at Sandown in late April, but the Racing Post stated that this "lacked any strength in depth and was no substitute for the Gold Cup". The next three runnings were all won by Best Mate, who is the most recent of the four horses to have won the race three or more times. In 2009, Kauto Star became the first horse to regain the Gold Cup. He overcame his stablemate and conqueror in 2008, Denman, who had recovered from a heart condition to take his place in the race. Timeform spokesperson Kieran Packman said of Kauto Star's performance, "it is the best Gold Cup winning figure since the Arkle era in the mid 1960s". One of the cups, a different one being awarded each year, was reported stolen on 14 July 2010 after a burglary at a home in Wormington, Gloucestershire. Cheltenham Racecourse announced in September 2018 that it had been reunited with the original Cheltenham Gold Cup trophy, dating back to 1924, and will present it to the winner of the 2019 race. First awarded to five year old Red Splash, owned by Major Humphrey Wyndham, trained by Fred Withington and ridden by Dick Rees, it will now be re introduced as a perpetual trophy, presented to the winning connections of the 2019 race and in future years. In 2020 the Cheltenham Festival, and the Gold Cup in particular, was blamed for accelerating the spread of Covid 19 in the UK, being one of the last major sporting events to take place before national lockdowns were imposed by the government. In 2021 the Gold Cup was contested behind closed doors, as the rest of the festival was, resulting in a muted atmosphere. In 2022 Rachael Blackmore became the first female jockey to ride to victory at the Gold Cup on A Plus Tard, who she had ridden to second place the previous year.