Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Юта штатының округі, АҚШ
County in Utah, United States
Санпете округі (/s//æ//n/'/p//iː//t/ sanPEET) – АҚШ-тың Юта штатындағы округ. 2020 жылғы АҚШ халық санағы бойынша, округтің халқы 28 437 адамды құрайды. Округ орталығы – Манти қаласы, ал ең ірі қаласы – Эфраим. Округ 1850 жылы құрылған.
Sanpete County (/s//æ//n/'/p//iː//t/ sanPEET) is a county in the U. S. state of Utah. As of the 2020 United States Census, the population was 28,437. Its county seat is Manti, and its largest city is Ephraim. The county was created in 1850.
Тарих
Санпете аңғарында 32 000 жыл бұрын шағын аңшылар тобы өмір сүрген болуы мүмкін. Бұл мекендеу шамамен 20 000 жылға созылған болуы мүмкін, бірақ ірі жануарлардың жойылуы өзгерістерге алып келді. Шамамен 8 500 жыл бұрын, атлатлдарды, диірмен тастарын және маталарды қолданған түрлі топтар пайда болды. Олар да белгісіз себептермен шамамен 2 500 жыл бұрын осы аймақты қалдырды, содан кейін 1 500 жыл бойы адамдар келген жоқ. Археологиялық дәлелдер Фримонт халқының келесі кезекте пайда болғанын көрсетеді (шамамен 11300 ж.), олар аймақтың алғашқы тұрғындары болып егін өндіруді игерді және салыстырмалы түрде ірі қоғамдық елді мекендер құрды. Осы округтегі ең белгілі Фримонт орны – бүгінгі күнге дейін "Witch's Knoll", ол Эфраимнан 5 км қашықтықта орналасқан. 1300 жылға қарай Фримонт мекендеуінің іздері де тоқтады. Санпете айманындағы соңғы жергілікті американдықтар – Юте, Пайют, Гошут және Шошони тайпалары, олар 1300 жылы Ютада пайда болды және "мүмкін, Фримонт аңшы-жинаушыларын ығыстырған, алмастырған немесе сіңірген". Юте, Пайют, Гошут және Шошони тілдері Нумик деп аталатын жалпы тілдік отбасыға жатады. Мормон пионерлері 1847 жылдың жазында Ұлы Аңғарға келді. Алғашқы жылдар Ұлы Тұзды көл аңғарында база құруға кетті, содан кейін шіркеу басшыларының тапсырмасымен шалғайдағы аймақтарды қоныстандыру үшін топтар жіберілді. 1849 жылы екі Юте басшысы қазіргі Санпете округінен 201 км қашықтықтағы Солт-Лейк аңғарына мормон қонысын құруды сұрап сапар жасады. Басшылар Уолкара мен Совиетт мормон көшбасшысы Бригам Янгтан Санпич аңғарына өз халқының бір тобын қоныстандыруды өтінді. Уильям Брайттың сөзіне сәйкес, атау Юте тіліндегі "саимпици" сөзінен шыққан, яғни "қамыстың халқы". 19 ғасырда округтің шекарасы оннан астам рет өзгертілді. Көбінесе бұл өзгерістер оның бұрынғы аумағын кішірейте түсті. 1880 жылға қарай Санпете округіне кейіннен Карбон округіне айналатын аумақ, сондай-ақ Эмери, Уинта және Гранд округтерінің бір бөлігі кірді. 1913 жылғы түзетулер және 1919 жылғы округ шекараларының нақтылануы Санпете округін қазіргі конфигурациясына жеткізді. 1935 жылы Works Project Administration жобасымен салынған Санпете округі сотының ғимараты тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген.
The Sanpete Valley may have been traversed or inhabited as long as 32,000 BP by small bands of hunters. This habitation may have continued for about 20,000 years when the extinction of larger game animals forced a change. About 8,500 years ago, different groups (characterized by use of atlatls, millstones and textiles) came onto the scene. These also departed the area about 2,500 years ago, for unknown reasons, after which the area does not seem to have been visited by humans for 1,500 years. Archeological evidence indicates that the Fremont people appeared next on the stage (from about 1 1300 CE), the first inhabitants of the area to domesticate crops and create relatively large communal settlements. In this county, the best known Fremont site to date is "Witch's Knoll" 3 mile (5 km) SE of Ephraim. Around 1300 AD the evidence of Fremont habitation also ceases. The most recent groups of indigenous Americans in the Sanpete region are the Ute, Paiute, Goshute, and Shoshoni, who appeared in Utah about 1300 and "perhaps they displaced, replaced, or assimilated the part time Fremont hunter gatherers." The Utes, Paiutes, Goshute and Shoshone share a common language family called Numic. Mormon pioneers arrived in the Great Basin in the summer of 1847. The first few years were spent establishing a base in the Great Salt Lake Valley, then groups were sent, usually by the directive of the church leaders, to settle the more outlying areas. In 1849 two Ute chiefs traveled from what is now Sanpete County about 125 mile (201 km) north to the Salt Lake Valley to request a Mormon settlement be established. The chiefs, Walkara and Sowiette, asked Mormon leader Brigham Young to settle a group of his people in the valley of Sanpitch. According to William Bright, the name comes from the Ute word saimpitsi, meaning "people of the tules". The county boundaries were adjusted more than a dozen times during the 19th century. These adjustments often shrank it from its previous size. As of 1880, the county of Sanpete included the area of what would later become modern day Carbon County, as well as some of Emery, Uintah, and Grand Counties. An adjustment in 1913 and refining of the county boundary definitions in 1919 brought Sanpete County to its present configuration. The Sanpete County Courthouse, completed in 1935 by the Works Project Administration, is on the National Register of Historic Places.
География
Санпете аңғары солтүстіктен оңтүстікке қарай округтің орталығы арқылы өтеді. Округ оңтүстікке қарай еңкейген, ең биік нүктесі Эфраимнің шығысында, Оңтүстік шатыр тауында орналасқан. Округтың жалпы ауданы 1603 шаршы миль (4152 км²), оның ішінде 1590 шаршы миль (4118 км²) құрлық және 12 шаршы миль (31 км²) (0,8%) су құрайды. Юта штатының географиялық орталығы Санпете округінде, Эфраимнің батысында орналасқан. Санпете округінің шығыс жағы Уасатч үстіртімен (кейде Манти таулары деп аталады) шектеледі. Уасатч үстіртінің биіктігі шамамен 11000 фут (3353 м) жетеді. Уасатч үстіртінің көп бөлігі Манти Ла Сал ұлттық орманының Манти бөліміне кіреді. Бұл таулардың батыс беткейлерінен ағып шығатын су округтің қалалары мен егіс жерлерін сумен қамтамасыз етеді. Орталық Санпетеде Санпете аңғары (кейде Санпич аңғары деп аталады) басым, округтің көптеген қалалары осы аңғарда орналасқан. Аңғардың батыс жағы төменгі және құрғақ Сан Пич тауларымен шектеледі, олар округтің батыс шекарасының бір бөлігін құрайды. Сан Пич өзені солтүстіктен оңтүстікке қарай Санпете округі арқылы ағып, оңтүстік-батыста Севьер өзеніне құяды. Севьер өзені аңғарының бұл бөлігі Гуннисон аңғары деп аталады.
The Sanpete Valley runs from north to south through the center of the county. The county is sloped to the south, with its highest point east of Ephraim, on South Tent Mountain The county has a total area of 1603 square miles (4,152 km2), of which 1590 square miles (4,118 km2) is land and 12 square miles (31 km2) (0.8%) is water. The geographical center of Utah is located in Sanpete County, just west of Ephraim. Sanpete County is bounded along its eastern side by the Wasatch Plateau (sometimes known as the Manti Mountains). The Wasatch Plateau rises to approximately 11,000 feet (3353 m). Most of the Wasatch Plateau is encompassed by the Manti Division of the Manti La Sal National Forest. Runoff from the western slopes of these mountains provides water to the county's cities and agricultural areas. Central Sanpete is dominated by the Sanpete Valley (sometimes known as the Sanpitch Valley), where most of the county's cities are located. The western side of the valley is bounded by the lower and drier San Pitch Mountains, which also form part of the western boundary of the county. The San Pitch River runs from north to south through Sanpete and empties into the Sevier River in southwestern Sanpete. This portion of the Sevier River Valley is known as Gunnison Valley.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы АҚШ халық санағы бойынша округте 22 763 адам, 6 547 үй шаруашылығы және 5 067 отбасы болды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 7 879 тұрғын үй бірлігі болды, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Округтың нәсілдік құрамы: 92,43% ақ нәсілді, 0,31% қара немесе афроамерикандық, 0,87% американдық индейлер, 0,48% азиялық, 0,36% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 4,06% басқа нәсілдер және 1,49% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 6,63% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 2005 жылы Санпете округінің халқының 88,7% латын емес ақ нәсілді адамдардан тұрды. Африкалық американдықтар халықтың 0,5% құрады. Американдық индейлер халықтың 1,0% құрады. Азиялықтар халықтың 0,8% құрады. Тынық мұхиты аралдарынан шыққандардың саны азиялықтармен салыстырғанда жылдам өсті және олармен 0,8% көрсеткіш бойынша теңесті. Халықтың 8,1% латиноамерикандықтарды құрады. 6 547 үй шаруашылығының 43,40% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 67,00% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 7,20% күйеуі жоқ әйелдер басқарды, ал 22,60% отбасы емес. Үй шаруашылықтарының 17,80% жеке адамдардан тұрды, ал 10,10% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдардан тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 3,27 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,68 адамды құрады. Округ халқының 33,20% 18 жасқа дейінгілер, 16,40% 18-24 жас аралығындағылар, 21,80% 25-44 жас аралығындағылар, 17,80% 45-64 жас аралығындағылар және 10,80% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендерді құрады. Медианалық жас 25 жас болды. Әр 100 әйелге 102,40 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 100,90 еркек шақ келді. Округтағы үй шаруашылығының медианалық табысы 33 042 доллар, ал отбасының медианалық табысы 37 796 долларды құрады. Ер адамдардың медианалық табысы 30 527 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 19 974 долларды құрады. Округтың жан басына шаққандағы табысы 12 442 доллар болды. Отбасылардың 10,40% және халықтың 15,90% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 13,90% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 9,60% кірді.
As of the 2000 United States Census, there were 22,763 people, 6,547 households, and 5,067 families in the county. The population density was There were 7,879 housing units at an average density of The racial makeup of the county was 92.43% White, 0.31% Black or African American, 0.87% Native American, 0.48% Asian, 0.36% Pacific Islander, 4.06% from other races, and 1.49% from two or more races. 6.63% of the population were Hispanic or Latino of any race. In 2005 Sanpete County had a population that was 88.7% non Hispanic whites. African Americans constituted 0.5% of the population. Native Americans were 1.0% of the population. Asians were 0.8% of the population. Pacific Islanders were growing faster in numbers than Asians and were tied with Asians at 0.8%. 8.1% of the population was now Latino. There were 6,547 households, of which 43.40% had children under 18 living with them, 67.00% were married couples living together, 7.20% had a female householder with no husband present, and 22.60% were non families. 17.80% of all households were made up of individuals, and 10.10% had someone living alone who was 65 years of age or older. The average household size was 3.27, and the average family size was 3.68. The county population contained 33.20% under 18, 16.40% from 18 to 24, 21.80% from 25 to 44, 17.80% from 45 to 64, and 10.80% who were 65 years of age or older. The median age was 25 years. For every 100 females, there were 102.40 males. For every 100 females aged 18 and over, there were 100.90 males. The median income for a household in the county was $33,042, and the median income for a family was $37,796. Males had a median income of $30,527 versus $19,974 for females. The per capita income for the county was $12,442. About 10.40% of families and 15.90% of the population were below the poverty line, including 13.90% of those under age 18 and 9.60% of those aged 65 or over.
Экономика
Санпете округі штаттың көбінесе ауыл шаруашылығымен айналысатын аймағы, шағын ауылдық шаруалармен толық. Ауыл шаруашылығы, мал шаруашылығы, шағын бизнес, мемлекеттік жұмыспен қамту және Сноу колледжі округ экономикасының негізін құрайды. Округтың маңызды саласы – түркия өсіру және түркия өсіру және өңдеу кооперативі Moroni Feed Company. Moroni Feed Company Norbest сауда кооперативінің бір бөлігіне ие. Moroni Feed Company округ бойынша бірнеше бөлімшелерді басқарады, оның ішінде түркия өңдеу зауыты, бауырталау станциясы, жемшөп фабрикасы, пропан дүкені және Морони қаласының жанында орналасқан сату кеңсесі бар. Компания штатында 600-ден астам адам жұмыс істейді, ал бас кеңсесі Морониге жақын орналасқан. Түркія қоралары мен сарайлары көбінесе Морони және солтүстік Санпете округінің басқа қалаларының маңында орналасқан. Алфалф егістіктері және басқа да мал азығы дақылдары округтің ауыл шаруашылығы және экономикасының басым бөлігін құрайды.
Sanpete County is a largely agricultural region of the state, dotted with rural farming towns. Agriculture, livestock, small businesses, government employment, and Snow College form the economic backbone of the county. A significant industry in the county is turkey ranching and the Moroni Feed Company, a turkey producing and processing cooperative. Moroni Feed Company is a part owner of the marketing cooperative Norbest. Moroni Feed Company operates several divisions throughout the county, including a turkey processing plant, hatchery, feed mill, propane store, and sales office located in and near the town of Moroni. The company employs over 600 people throughout the state, with the corporate headquarters located near Moroni. Numerous turkey barns and sheds dot the landscape, primarily around Moroni and the other northern Sanpete towns. Alfalfa fields and other animal feed crops make up the bulk of the agricultural activity and economy of the county.