Кіріспе
Йончепинг – Швецияның оңтүстігіндегі қала. 2022 жылы халық саны 112 766 адамды құрайды. Йончепинг Швецияның екінші үлкен көлі – Веттернның оңтүстік жағасында, Смоланд провинциясында орналасқан. 2019 жылдың соңында WSP компаниясы Йончепингті Швециядағы болашағы ең жақсы қала деп атады. Қала 144 699 (2022) тұрғыны бар Йончепинг муниципалитетінің орталығы және Смоландтың ең көп халқы бар муниципалитеті болып табылады. Йончепинг сондай-ақ 367 064 (2022) тұрғыны бар Йончепинг округінің де орталығы. Йончепингте аудандық сот, апелляциялық сот және Швецияның Ұлттық соттар басқармасы орналасқан. Бұдан өзге, ол Швеция Ауыл шаруашылығы басқармасының да орналасқан жері.
Jönköping ('/j//ɜː//n//(//t//)//ʃ//ɜː//p//ɪ//ŋ/, ) is a city in southern Sweden with 112,766 inhabitants (2022). Jönköping is situated on the southern shore of Sweden's second largest lake, Vättern, in the province of Småland. In late 2019, Jönköping was seen as the city with best future prospects in Sweden by WSP. The city is the seat of Jönköping Municipality, which has a population of 144,699 (2022) and is Småland's most populous municipality. Jönköping is also the seat of Jönköping County which has a population of 367,064 (2022). Jönköping is the seat of a district court and a court of appeal as well as the Swedish National Courts Administration. It is also the seat of the Swedish Board of Agriculture.
Тарих
Йонкёпинг – ежелгі сауда орталығы (Кёпинг), Ниссан және Лаган өзендерімен, сондай-ақ Эстергётланд және Вестергётланд провинцияларын байланыстыратын жолдардың табиғи тоғысқан жерінде орналасқан. Бұл қаланың географиялық орналасуы екі провинцияны бөліп тұрған Веттерн көлінің оңтүстік жағында болуымен байланысты. 1284 жылдың 18 мамырында Йонкёпинг Швецияда өз құқықтарын алған алғашқы қала болды, осы құқықтарды патша Магнус Ладулос берді, ол көбінесе Веттерн көлінің ең ірі аралы Висингсёден билік жүргізді. Қала атының бірінші бөлігі "Йён" – қазіргі қаланың батыс бөлігіндегі Талавид аймағындағы "Юнебэкен" ағысынан алынған. Атының екінші бөлігі "Кёпинг" – жоғарыда айтылғандай, сауда орталығы немесе базар үшін қолданылған ежелгі сөз. Қаланың географиялық орны оны, негізінен даниялықтардан келген өзен арқылы жасалатын шабуылдарға әлжуаз етіп көрсетті. Сол кезде қазіргі Оңтүстік Швеция – Скания, Халланд және Блекинге провинциялары Данияға қарасты. Қала бірнеше рет тоналып, өртеліп, 16-17 ғасырларда бекітілді. Йонкёпинг 1845-1970 жылдар аралығында спичка өндірісімен танымал болды. Фосфорлы спичка 1831 жылы ойлап табылды және олар өте танымал болды, себебі оларды кез келген бетке тигізіп тұтандыруға болатын. Алайда, олардың тым оңай тұтанатыны, көптеген жазаға себеп болатыны және улы екені анықталды. 1844 жылы швед профессоры Густав Эрик Паш жаңа өнертабысқа патент алды – "Қауіпсіз спичкалар – тек қорапқа тигізіп тұтандыру керек". Густав Эрик Паш спичканың оңай тұтануын болдырмау үшін спичка басындағы химиялық заттарды бөліп, фосфорды қораптың сыртындағы бөлек бетке орналастырды. Йохан Эдвард және Карл Франс Лундстрём Паштің патентерін алып, оларды жетілдірді. Кейіннен олар Йонкёпингтегі өз зауытында жаңа қауіпсіз спичкаларды өндірді. Бүгінде Спичка мұражайы Йонкёпингтің алғашқы спичка зауытында орналасқан.
Қазіргі
Бүгінде Йонкёпинг қалалық аймағына шығыстағы Хаскварна өнеркәсіптік қаласы кіреді, ол осы қаламен бірігіп өсті. Йонкёпингте ірі сауда жәрмеңкесі және көрме орталығы – Эльмия орналасқан. "Эльмия Вуд" әлемдегі ең ірі орман шаруашылығы жәрмеңкесі, ал қосалқы мердігерлер, жүк көліктері, автокөліктер мен теміржол салаларына арналған жәрмеңкелер Еуропадағы осындай іс-шаралардың ең ірілері болып табылады. 2001 жылдан бері Эльмияда әлемдегі ең ірі LAN-парти, DreamHack өтеді, жыл сайын жазғы және қысқы Dreamhack іс-шаралары ұйымдастырылады. Қала маңызды скандинавиялық логистикалық орталық болып табылады, онда көптеген компаниялардың орталық қоймалары (мысалы, Elkjøp, IKEA, Electrolux және Husqvarna) орналасқан.
Орташа жасы 2019
Аймақ Әйел Ер Әйел және Ер Йёнчёпинг 41.3 39.2 40.3
Климат
Йонкёпингтің климаты 1961–1990 жылдар аралығында ұзақ, суық қыстармен және қысқа, жылы жаздармен ылғалды континенттік (Köppen Dfb) болды. Дегенмен, осы теңіз әсеріне тап болған климат түрінде субарктикалық және мұхиттық климат арасындағы айырма өте шағын, ал соңғы жылдары климат көбінесе өте суық мұхиттыққа жақын. Бірақ, метеостанцияның әуежайда орналасуына байланысты көрсеткіштер шамалы бұрмаланған, әуежайдың биіктігі , ал қала орталығы – . Бұл қалалық орталықта температураны жарты градусқа дейін немесе толық градусқа дейін жоғарылатады.