Кіріспе
Американдық бейсболшы (1974 жылы туған)
Рассел Рид Ортиз (5 маусым 1974 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби бейсбол ойыншысы. Ортиз мансабында «Сан-Франциско Гигантс», «Атланта Брейвз», «Аризона Даймондбекс», «Балтимор Ориолс», «Хьюстон Астрос» және «Лос-Анджелес Доджерс» командаларында ойнады. Ол бойы ұзын, салмағы 220 фунт.
Ерте өмір
Расселл Рид Ортис 1974 жылдың 5 маусымында Калифорния штатының Ван-Найс қаласында дүниеге келген. Ортис Ван-Найс қаласындағы Монклер дайындық колледжінде оқыған.
Колледж мансабы
Ортис Оклахома университетінде оқыған. Ол «Сунерс» командасы үшін ойнады, ол Колледж әлем чемпионатында жеңіске жетті. 38 иннингте ол үш сақтап қалу және 30 соққы жасады. 1994 жылы ол Кейп-Код бейсбол лигасының «Ярмут-Деннис Ред Сокс» командасы үшін жазғы студенттік бейсболда ойнады.
Драфт және кіші лигалар
Оң қолды ойыншы 1995 жылғы маусымдағы Басты Лига бейсбол драфтының 4-ші раундында «Сан-Франциско Джайентс» командасымен таңдалды. Ол бастапқыда ойынды аяқтаушы ретінде дайындалған, бірақ «Джайентс» командасының резервтік құрамында тұрақты ойыншыға айналды.
Сан-Франциско гиганттары (1998-2002)
2 сәуірде Ортис өзінің жоғары лигасындағы дебютін жасады, екі иннингте төрт соққы жасады. Жаңадан келген ойыншы «Гиганттар» питчинг құрамында және Сан-Франциско мен «Трипл-А» Фресно арасында ауысып-тоғысты, жеңілдетуші, негізгі құрамнан тыс және жасөспірімдер лигасында жарақаттар мен тұрақсыздық «Гиганттар» ротациясын қиындатты. 2016 жылы Ортис өзінің орнын нығайтып, «Гианттар» ротациясындағы өзінің позициясын сақтап қалды, Ұлттық лиганың ең жақсы старттық питчерлерінің бірі ретінде көзге түсті. Оның 18 жеңісі Ұлттық лигада төртінші орынға тең болды және көптеген питчинг статистикалары бойынша аға лигадағы ондыққа кірді. Ол «All-Star» үзілісінен бұрын үш жеңіске, сегіз жеңіліске және 7.55 ERA көрсеткішіне ие болды, бұл менеджер Дасти Бейкердің оған деген сенімін жоғалтты. 2000 жылдың 21 мамырында «Милуоки Брюэрс» командасына қарсы өткен ойында он ұпай жіберді. Он ұпайға қарамастан, Ортис ойынды жеңді, себебі «Гиганттар» «Милуокиді» 16–10 есебімен ұтты, Ортис Боб Френдтен кейін он немесе одан көп ұпай жіберіп, жеңіске жеткен алғашқы питчер болды. Маусымның екінші жартысындағы жарақаттар Ортиске өзін көрсетуге мүмкіндік берді, ал Калифорнияда туған питчер жарқын өнер көрсетті. «All-Star» үзілісінен кейін 10–4 есебі және 3.22 ERA көрсеткіші Сан-Францисконың Ұлттық лига плей-оффына өтуіне көмектесті, ал Ортис 2000 жылғы NLDS-тің үшінші ойынын «Нью-Йорк Метс» командасына қарсы бастады. Ортис 17–9 есебімен және 3.29 ERA көрсеткішімен жақсы формаға оралды, «Гиганттар» командасының питчинг құрамын нығайтты. Сондай-ақ, ол иннингтер (218 2/3 иннинг) және соққылар (169) бойынша мансаптық рекордтарды жаңартты. Бұл Ортиздің тағы бір сәттілігі болды, өйткені ол және «Гиганттар» әлем чемпионатына бір қадам жетпей қалды. Оның жеке алты ойындық жеңіс сериясы Сан-Францисконы плей-оффқа жеткізді, ал Ортис Дивизиондық серияда «Атлантадан» тағы екі жеңіске қол жеткізді (2.19 ERA). Алайда ол NLCS-те «Сент-Луиске» қарсы сәтті ойнамады, сол серияның үшінші ойында 4 2/3 иннингте төрт ұпай жіберді. Әлемдік серияда «Энджелс» командасына қарсы да екі қарама-қарсы ойын болды. «Энджелс» оны Әлемдік серияның екінші ойынында жеті ұпаймен ұтты, ал «Гиганттар» 11–10 есебімен жеңілді. Ол шешуші алтыншы ойында тағы да өзін көрсетті, жетінші иннингте қатарынан соққы жібергенге дейін 6 1/3 иннингте екі соққы жасады. Менеджер Дасти Бейкер оны алаңнан шығарғанда оған ойын добын берді, олар 5–0 есебімен жеңіске жетеді деп сенді. «Энджелс» ойынды 6–5 есебімен жеңіп, жеті ойыннан кейін әлем чемпионатын жеңіп алды. Бірнеше жыл өткен соң Ортиз Бейкерден алған доп туралы ойлап, Бейкердің ойыншыларына деген құрметінің белгісі ретінде допты алудың өзіне «құрмет» болғанын айтты. Ортиз оны кеңсесінде көрсететінін айтты; ол өзін алаңнан шығармағанын қалағанын мойындады, бірақ «Егер сіз оны сол үш жігітке тапсырсаңыз, мен кепілдік беремін, егер тағы бір мүмкіндік болса, бәрі біздің жолымызға түсер еді» деді.
Атланта Брейвс (2003-2004)
Ортис 2002 жылғы маусым соңында сауда тобына қосылды және 2002 жылдың 17 желтоқсанында Демьян Мосс және Меркин Вальдез атты питчерлерге айырбасталды. Питчинг гуруы Лео Маццонемен біріккен Ортис тамаша маусым өткізді, 21-7 есебімен 3.81 ERA көрсетті және өзінің жалғыз All-Star таңдауына ие болды. Ортис команданың бірінші нөмірі ретінде, «Брейвз» командасы 12-ші рет қатарынан NL East титулын жеңіп алды, ал Ортис NL Cy Young дауыс беруінде төртінші орынға ие болды. Пичердің қаншалықты өркендегенін көрсету үшін, Ортис 1-0 есебімен толық ойынды таза жеңіске жеткізіп, болашақ әлем чемпионы «Флорида Марлинс» командасына қарсы ойынның жалғыз голын соқты. Ортис 2003 жылғы NLDS-тің бірінші ойынында «Чикагоға» есе жіберді, бірақ төртінші ойында жеңіске жетіп, шешуші бесінші ойынға жол берді, онда «Атланта» жеңіліске ұшырады. Ортис «Атлантаның» тағы бір дивизиондық титул жеңіп алуына көмектесіп, 15-9 есебімен және сәл жоғары 4.19 ERA көрсеткішімен көзге түсті. Тағы бір керемет маусым соңындағы ойын 4 қыркүйекте Монреалда өтті, онда Ортис 6-шы иннингге дейін таза ойын көрсетіп, тек екі «Экспоз» ойыншысын ғана екінші базаға жеткізді. Бұл Ортистің 2004 жылы «Экспозға» қарсы 5-0 есебімен және 1.13 ERA көрсеткішімен жеңіске жеткізді. Дегенмен, Ортис пен «Брейвз» плей-оффтың бірінші турындағы кезеңнен өте алмады, өйткені ол «Хьюстоннан» 3 иннингте 5 ұпайға есе жіберді, ал «Астрос» командасы жеңіске жетті.
Аризона Даймондбекс (20052006)
Ортис қайтадан жылжыды, бұл жолы 2006 жылы Аризонаға, себебі «Даймондбэкс» командасы өздерінің бастапқы құрамын жаңартуға және өткен жылы 111 жеңіліс қабылдағаннан кейін жағдайды түзетуге тырысты. Аризонаның төрт жылдық 33 миллион долларлық келісімі оң жақтан тастаушыны шөлге шақырды. Алдыңғы жеті маусымда еңбекке жарамсыздық тізіміне тіпті бір күн де енбеген питчер, «D-Backs» сапындағы алғашқы алты ойынының төртеуінде жеңіске жеткеннен кейін қабырға сүйегінің сынуымен күресті. Еңбекке жарамсыздық тізімінен оралғаннан кейін Ортис бес ойынды қатарынан ұтылып, жылды 1–9 есебімен аяқтады. Содан кейін тағы да жарақат алды (бұл жолы балтырына) және нашар тастауларын жалғастырды. 2006 жылдың 13 маусымында «Даймондбэкс» Ортисті босатуға шешім қабылдады, ол 7.54 ERA көрсеткішімен 0–5 есебін тіркеді. Осы бес жеңіліс 2005 жылдың мамыр айынан 2006 жылдың мамыр айына дейін 1–14 көрсеткішіне әсер етті, ал «Даймондбэкс» Ортизге өзінің мәселелерін жоғары лига деңгейінде шешуге мүмкіндік бере алмады. Шарт бойынша шамамен 22 миллион доллар және екі жарым жылдан астам уақыт қалған Ортистің Аризонадан босатылуы – тарихындағы ең қымбат босату деп есептеледі.
Балтимор Ориольс (2006)
2006 жылдың 25 маусымында «Ориолс» клубы Ортизбен бір жылдық келісім жасасты. Балтимордағы және Американдық лигасындағы алғашқы ойыны 1 шілдеде бұрынғы командаларының бірі – «Атланта Брейвз» клубына қарсы тең нәтижемен аяқталды. Бірақ маусым соңына қарай Ортиз 8.14 ERA көрсеткішімен 0-8 есебін тіркеді. Осыған дейін 251 ойында (241 бастама) және 1483.2 иннингте Ортиз мансабында 108 жеңіс пен 76 жеңіліске қол жеткізіп, жалпы ERA-сы 4.28 болды. Ол сондай-ақ 773 басудан кейін 1072 рет соққы берді. Ортиз шабуылда да жақсы көрсеткіштерді көрсетті (пичер үшін), өмір бойы .208 орташа ұрыс көрсеткішімен және 462 соққыда 96 рет соқты. Оның есебінде 22 қос гол, 6 хоум-ран және 44 RBI бар. Пичердің қолғаптары да жақсы болды, ол 1400 иннингтен астам уақытта тек төрт қате жіберді.
Сан-Франциско гиганттарына оралу (2007)
Ортизді 9 қаңтарда «Гигантс» клубы қабылдады және ол бір жылдық келісімшартқа 380 000 долларға қол қойды, «Гигантс» командасының бастапқы құрамында бесінші позиция үшін көктемгі жаттығуларда бақ сынауға мүмкіндік алды. Сан-Францисконың бас менеджері Брайан Сабеан Ортиздің Пуэрто-Рикода қысқы бейсболда ойнағанда шабуыл жылдамдығын арттырғанын және доптардың траекториясын жаңартқанын атап өтті, осыған байланысты келісімшартқа қол қойылды. Ортиз тамаша көктемгі жаттығулар арқасында бесінші ойыншының орнын жеңіп алды, 18 иннингте 3.00 ERA көрсетті – бұл көрсеткіш өткен жылғы маусымдық ERA-сынан бес бірлікке төмен. Екінші ресми ойынында ол 2005 жылдан бері алғашқы жеңісін тіркеді, ал үшінші ойынында тағы да жеңіске жетті, бұл жолы Ортизке жалақысының көп бөлігін төлеп тұрған «Даймондбэкс» командасын жеңді. Алайда, маусымның соңында Ортиз шынтағының қабынуына байланысты DL тізіміне енгізілді, ал оның орнына жас дарын Тим Линсекум керемет ойын көрсеткен соң, Ортиз жазылғаннан кейін резервке жіберілді. Кейін Ортиз алқызылдың жарақатына байланысты қайта DL тізіміне енгізілді және тамыз айының басында жазылып келді. 2007 жылдың 21 тамызында Ортиз 5-ші иннингте үш доп лақтырғаннан кейін ойынды доғарып қалды. Ортиздің шынтағы ауырған сияқты көрінді. Осы жарақат алдында Ортиз 2007 жылы 73 ойынға қатыспаған еді. Ортиз Томи Джон операциясын жасатып, МЛБ маусымының барлығын өткізіп жіберді.
Хьюстон Астросы (2009)
13 қаңтарда «Хьюстон Астрос» командасы Ортизбен кіші лигалық келісімшартқа қол қойды, оған көктемгі жаттығуларға қатысуға шақыру жолданды. Ортиз көктемгі жаттығулардың жеті ойынында 3.18 ERA көрсетіп, «Астрос» командасының бесінші бағытты ойыншысы болып іріктеліп алынды. 2009 жылдың 8 сәуірінде резервтік ойыншы ретінде тақтаға шығып, ресми үлкен лига ойынында екі жылға жуық үзілістен кейін алғашқы тастауында Майк Фонтеноттан үш ұпайлық хоум-ран жіберіп алды. Алайда, алғашқы ойынында қиындыққа тап болғаннан кейін, Ортиз осы маусымды 2–0 есебімен бастады. Содан кейін ол 1–6 есебін көрсетті. 2009 жылдың 30 шілдесінде «Астрос» командасы оны босатып жіберген кезде ол 3–6 есебімен және 5.57 ERA көрсеткішімен ойнады.
Нью-Йорк янкилері (2009)
2009 жылдың 5 тамызында Ортис «Нью-Йорк Янкиз» клубымен екінші лига келісімшартына қол қойды. Ол AAA «Скрантон/Уилкс-Барре» командасына тіркеліп, екінші лиганың бастапқы құрамына енді. 17 тамызда Ортис «Янкиз» клубымен келісімшартын бұзып, бос агент мәртебесін алды.
Колорадоның тау-кендері (2009)
2009 жылдың 22 тамызында Ортис «Колорадо Рокиз» клубымен екінші лигалық келісімге қол қойды және «Колорадо Спрингс» (AAA деңгейі) командасына жіберілді. «Колорадо Спрингс» сапында 0-1 нәтижемен, 7.07 ERA көрсеткеннен кейін, 2009 жылдың 5 қыркүйегінде «Рокиз» клубы оны босатты.
Лос-Анджелес Доджерс (2010)
2010 жылдың 8 қаңтарында Ортис «Лос-Анджелес Доджерс» командасымен екінші лигалық келісімге қол қойды және көктемгі жаттығуға шақырылды. Көктемгі жаттығулардағы сәтті ойындарынан кейін Ортиз «Доджерс» командасының негізгі құрамына енгізілді. Ол «Доджерс» сапында алты ойында 10.29 ERA көрсеткішімен 0-1 есебін тіркеді, содан кейін 18 сәуірде босатылды. Ол екінші лигаға жіберуден бас тартып, еркін агент мәртебесін алды. Осыдан кейін көп ұзамай ол карьерасын аяқтауын жариялады.
Жеке өмір
Ортис Аризона штатының Меса қаласында әйелі Стейси, екі қызы – Грейс Элейн мен Лилиан Рид және ұлы Хадсонмен бірге тұрады. Орта мектепте ол болашақ негізгі лига ойыншысы Брэд Фулмермен бір командада ойнаған. 2002 жылғы әлем чемпионатына Фулмердің «Энджелс» командасы Ортистің «Джайентс» командасына қарсы шықты, ал Фулмердің 6-шы ойынның 7-ші иннингіндегі соққысы Ортистің ойыннан шығуына себеп болды (сол кезде «Джайентс» 5:0 есебімен көшті). «Анахайм» 6:5 есебімен жеңіске жетіп, әлем чемпионатын төрт ойынға үш есебімен ұтты. Ол «2nd Guy Golf» киім компаниясын құрған және иесі болған. Сатудан түскен табыстың жүз пайызы қайырымдылыққа бағышталды, бұл жеті жылға созылды. Ол сондай-ақ жастар спортында, мысалы, спорт директоры және кішкентай лигада ерікті жұмыс істеген.