Кіріспе

Алабама штатының округі, АҚШ

Вашингтон округі – АҚШ-тың Алабама штатының оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 15 388 адамды құрайды. Округ орталығы – Чатом қаласы. Округ АҚШ-тың бірінші президенті Джордж Вашингтонның құрметіне аталған. 2018 жылдың қыркүйегінде Америка Құрама Штаттарының Басқару және бюджет бюросы (OMB) Вашингтон округін Мобил, Алабама метрополитендік статистикалық аймағына қосты, бірақ 2023 жылдың шілдесінен бастап бұл шешім күшін жойды. Мова чоктоу индейлері тайпасы – Алабама штатының алғашқы мемлекеттік деңгейде танылған тайпасы. Олардың бас кеңсесі Вашингтон округінде орналасқан, ал кейбір мүшелері Мобил округінде, Алабама штатында тұрады. 1979 жылдан бері барлығы тоғыз тайпа мемлекеттік танылу мәртебесін алды.

Тарих

Қазіргі Вашингтон округінің аумағында түрлі түпкі халықтар ұзақ жылдар бойы қоныстанған. Тарихи тұста еуропалық саудагерлер алдымен қазіргі Миссисипи штатының көп бөлігін алып жатқан чоктау тайпасымен, кейіннен олардың жеріне еніп келген еуропалықтардың алдынан қашқан грузиялық крик тайпасымен кездесті. Вашингтон округі 1800 жылдың 4 маусымында Миссисипи территориясының Томбигби округінен, территориялық губернатор Уинтроп Сардженттің жарлығымен құрылды. Бұл, кейін Алабама штатына айналатын алғашқы округ болды. Американ революциялық соғысынан кейін қоныс аударушылар батысқа қарай жылжуымен бұл мүмкін болды. Вашингтон округі – Алабама штатының алғашқы аумақтық астанасы болған Сент-Стефенс қаласының орналасқан жері. 1807 жылы АҚШ-тың бұрынғы вице-президенті Аарон Бёрр Вашингтон округінің Уэйкфилд қаласында тұтқындалды. Ол, жасаған қылмысы үшін сотталудан қашып бара жатқан еді (бірақ ақырында айыпсыз деп танылды). 1830 жылдары АҚШ үкіметі чоктау және крик тайпаларының көп бөлігін Миссисипи өзенінен батысқа қарай, Үнділер жеріне (қазіргі Оклахома штаты) көшірді. Алайда, кейбір тайпа мүшелері Солтүстік-Батыс Алабамадағы дәстүрлі жерлерінде қалып, ормандар мен батпақтарда жасырынып өмір сүрді. Олар формалды түрде штат (және АҚШ) азаматтары саналды, бірақ ауыр нәсілдік кемсітушілікке ұшырады. 19 ғасырда округ негізінен мақта плантацияларына арналды, ал жұмыс күшін мыңдаған құл африкалық американдықтар қамтамасыз етті. Көптеген құл саудагерлері ғасырдың басында жерді игеру кезінде оларды күштеп Оңтүстікке көшірді. Американ Азамат соғысы кезінде 1863 жылы округтегі ересек ер адамдардың үштен екісі Конфедерация армиясында қызмет етті. Сол жылы балалар тобы Конфедерация үкіметінен ақ жігіттерді әскери қызметке шақыруды тоқтатуды өтінді, осылайша олар өздерінің үйлерінде күзетшілер болып қызмет ете алады. Өтініште милицияның құлдардың көтерілісіне қарсы күзетуге қажеттігі айтылды, себебі көптеген мақта плантацияларында көптеген құл африкалық американдықтар жұмыс істеді. Мұндай көтеріліс болған жоқ. 20 ғасырдың басында округ әлі де ауыл шаруашылығына тәуелді болған кезде, мақта құртының таралуы көптеген мақта дақылдарын жойды. Механизация және ірі масштабты ауыл шаруашылығы жұмыс күшінің қажеттілігін азайтты. Мыңдаған африкалық американдықтар Солтүстік және Орта Батыс өнеркәсіптік қалаларына Ұлы көші-қон кезінде кетіп, жақсы жұмыс іздеді және Оңтүстіктің заңдық бөлінуі мен зорлық-зомбылығынан құтылды. 20 ғасырдың басында өнеркәсіпшілер штаттың осы аймағындағы қарағай және басқа да ағаштарды жинап, өңдеуге кірісті. Чоктау және крик тайпаларының түпкі халықтары өздерінің дәстүрлі мәдениетін сақтап қалу үшін күресті, себебі штат үкіметі жылдар бойы адамдарды ақ және "барлық басқа" түсті адамдарға (қара және үндістерге) бөлудің екіұшты жүйесін енгізді. Жазбаларда оларды чоктау тайпасы ретінде тану тоқтатылды, әсіресе қайта құру кезеңінен кейінгі Джим Кроу дәуірінде. 1930 жылдарға дейін ғана чоктау тайпасы өздерінің мәдениетін қолдауға арналған үнді мектептерін Мобил және Вашингтон округтерінде аша алды, онда олардың халқы шоғырланған. Бір кезде оларды каджундар деп атаған, бірақ олардың Луизианадағы акадтардың ұрпақтарымен ешқандай байланысы жоқ. Халық өз этникалық тобының танылуын талап етті. 1979 жылы Алабама штатының заң шығарушы органы MOWA чоктау тайпасын ресми түрде мойындады. 1984 жылы штаттың түпкі халықтардың мүдделерін білдіретін комиссия құру туралы заң қабылдады; осы арқылы штат тарапынан тоғыз тайпа мойындалды. Ағаш өнеркәсібі экономика үшін маңызды болып қала бергенімен, округте біртіндеп басқа да бизнес пен өнеркәсіптер, әсіресе мұнай-химия саласы дамыды. 1979 жылы "Фредерик" даулынан келген зақымдарға байланысты қыркүйек айында округ апат аймағы деп жарияланды.

География

Құрама Штаттар халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 1089 шаршы миль (2,820 км2) құрайды, оның ішінде 1080 шаршы миль (2,797 км2) құрлық, ал 8,4 шаршы миль (22 км2) (0,8%) су. Бұл Вашингтон округін жер ауданы бойынша Род-Айленд штатынан үлкен етеді (бірақ жалпы ауданы бойынша емес). Округ Мексика шығанағынан шамамен 60 миль солтүстікке қарай орналасқан және 682 000 акрдан астам жерді қамтиды. Жердің шамамен 88 пайызы орман және қарағай егістіктерімен жабылған. Томбигби өзені Вашингтон округінің шығыс шекарасын құрайды. Өзеннің оңтүстік нүктесінен шекара оңтүстік-батысқа қарай диагональ бойынша өтеді, Кальверт қауымын екіге бөледі. Одан әрі оңтүстік шекара батысқа қарай, шамамен 31°08' N параллелі бойынша Миссисипи штатының шекарасына қарай созылады, оңтүстікке қарай Мобайл округіне түсіп, штаттық шекарамен қосылатын тікбұрыштың бөлігін құрайды. Батыс шекарасы Алабама-Миссисипи штатының шекарасымен белгіленеді (шамамен 88°27' W). Солтүстік шекарасы штаттық шекарадан батысқа қарай 31°41' N параллелі бойымен Томбигби өзеніне дейін жалғасады.

Темір жол

Норфолк Оңтүстік темір жолы Мобайл портынан солтүстікке қарай және Вашингтон округінің шығыс бөлігімен өтеді, Томбигби өзені бойында орналасқан бірнеше химия және электр өндіріс орнына шикізат жеткізіп беруді қамтамасыз етеді.

2000 жыл

2000 жылғы санақ бойынша округте 18 097 адам, 6 705 үй шаруашылығы және 5 042 отбасы тұратын болды. Халық тығыздығы – 8 123 тұрғын үй бірлігі. Ауданның нәсілдік құрамы: 64,98% ақ (испандық емес), 26,89% қара немесе афроамерикалық, 7,12% американдықтар, 0,06% азиялық, 0,03% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,05% басқа нәсілдер және 0,87% екі немесе одан көп нәсілділер. Халықтың 1,1%-ы испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 6 705 үй шаруашылығының 37,90%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 59,10%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 12,50%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 24,80%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылығының 22,80%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 10,10%-ы 65 жастан асқан жалғыз адамдардан құралды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,69 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,17 адамды құрады. Округтегі халықтың жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер – 28,70%, 18-24 жас аралығындағылар – 8,60%, 25-44 жас аралығындағылар – 27,40%, 45-64 жас аралығындағылар – 22,90%, 65 жастан асқандар – 12,40%. Орташа жас – 35 жас. Әр 100 әйелге 96,10 еркек, ал 18 жастан асқан әр 100 әйелге 91,10 еркек шалысады. Округтағы үй шаруашылығының орташа табысы 30 815 доллар, ал отбасының орташа табысы 37 881 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 35 237 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 18 337 долларға тең. Жан басына шаққандағы орташа табыс 14 081 долларды құрады. Отбасылардың 14,80%-ы және халықтың 18,50%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 21,50%-ы және 65 жастан асқандардың 22,70%-ы.

Халық санының азаюы

Алабама штатындағы көптеген ауылдық округтер сияқты, Вашингтон округінде де 2000 жылдан бері жастар жұмыс іздеп қалаларға қоныс аударып, ауылдық жерлерден адамдар азайып келеді. Бұл құбылысқа округ ішіндегі экономикалық мүмкіндіктердің шектеулі болуы және АҚШ-тың жалпы қалалану процесі себеп болып табылады. Әсіресе ауылдық аймақтарға жақын қалалардың қалалануы жастарды ауылдық жерлерден тартып, оларға жақсырақ мемлекеттік қызметтермен қатар, жоғары жалақы төленетін кеңсе жұмыстарында жұмыс істеу мүмкіндігін ұсынады.