Кіріспе

Американдық продюсер және рэпер (1965 жылы туған)

Андре Ромелл Янг (18 ақпан 1965 жылы туған), кәсіби аты Dr. Dre, – американдық продюсер және рэпер. Ол Aftermath Entertainment және Beats Electronics компанияларының негізін қалаушысы және бас директоры, сондай-ақ Death Row Records компаниясын бірге құрған және президенті болған. Дре мансабын 1985 жылы World Class Wreckin' Cru тобының мүшесі ретінде бастады, ал кейін N.W.A. гангста-рэп тобымен атаққа ие болды. Топ хип-хопқа ашық лириканы әкеліп, көшедегі өмірдің зорлық-зомбылығын бейнеледі. 1990-жылдардың басында Дре Батыс жағалауындағы G-funk жанрының қалыптасуына және танымалдылығына үлкен үлес қосты. Death Row-тың алғашқы маңызды жобасы болған Dr. Dre-нің The Chronic (1992) альбомы оны 1993 жылы Америкадағы ең көп сатылған музыкалық орындаушылардың біріне айналдырды. Ол "Let Me Ride" синглімен "Жылдың үздік рэп орындаушысы" номинациясында "Грэмми" сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ "Nuthin' but a 'G' Thang" (Snoop Dogg қатысуымен) синглі үшін бірнеше марапатқа ие болды. Сол жылы ол Death Row лейблының өкілі Snoop Doggy Dogg-тың Doggystyle дебюттік альбомын продюсерлік етті және өзінің әкесі Уоррен G (1994 жылы көп платиналық Regulate G Funk Era альбомын шығарды) және Snoop Dogg-тың туысы Daz Dillinger (1995 жылы Tha Dogg Pound тобының қос платиналық Dogg Food альбомын шығарды) сияқты продюсерлерге кеңес берді, Mel Man және Scott Storch сияқты басқа да продюсерлерге оқушылық берді. 1996 жылы Дре Death Row Records-тен кетіп, өзінің Aftermath Entertainment лейблын құрды; оның жинақ альбомы Dr. Dre Presents: The Aftermath (1996) және екінші студиялық альбомы 2001 (1999) жарық көрді. 2000-жылдары Dr. Dre басқа артистер үшін продюсерлік жұмысына көбірек назар аударды, кейде вокалмен де қатысты. Ол 1998 жылы Eminem және 2002 жылы 50 Cent-пен келісімшарт жасасты, сонымен қатар екеуінің де альбомдарына үлкен үлес қосты. Aftermath содан бері Game, Kendrick Lamar, Anderson Paak, Silk Sonic, Busta Rhymes, Eve және Rakim сияқты артистермен де келісімшарт жасасты. Ол жеті "Грэмми" сыйлығын жеңіп алды, оның ішінде "Жылдың продюсері (классикалық емес)" аталымын иеленді. Rolling Stone журналы оны "Барлық уақыттың 100 ең ұлы суретшісі" тізімінде 56-шы орынға қойды. Музыкадан басқа, Дре "Set It Off", "The Wash" және "Training Day" сияқты фильмдерде де түсті. Dr. Dre-нің әйелдерге қатысты зорлық-зомбылық жасады деген айыптамалар көп талқыланды. Телевизия жүргізушісі Ди Барнсқа шабуыл жасағаны үшін оған 2500 АҚШ доллары айыппұл салынды, екі жылға сынақ мерзімі берілді және 240 сағат қоғамдық жұмыс істеуге міндеттелді, оның бір бөлігін зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық хабарлама жасау арқылы өтеді. Азаматтық сот ісі соттан тыс шешілді. 2015 жылы Мишель, оның бір баласының анасы, оны олардың қарым-қатынасы кезінде тұрмыстық зорлық-зомбылық жасады деп айыптады. Бұл қарым-қатынас туралы 2016 жылы "Surviving Compton: Dre, Suge & Michel'le" атты фильмде айтылды. Дренің үш баласының анасы Лиза Джонсон оның жүкті кезінде де оны бірнеше рет ұрғанын мәлімдеді. Оған қатысты тыйым салу бұйрығы шығарылды. Ал бұрынғы лейбл мүшесі Tairrie B. 1990 жылы Дре оны "Ruthless Bitch" әніне жауап ретінде кешірімсіз ұрғанын мәлімдеді. 2015 жылдың тамызында Compton альбомын шығарғаннан кейін екі апта өткен соң, ол "Мен ренжіткендерге кешірім сұраймын" деп мәлімдеді.

Ерте өмір

Андре Ромелл Янг 1965 жылдың 18 ақпанында Калифорния штатының Комптон қаласында Теодор мен Верна Янгтың ұлы болып дүниеге келді. Оның ортаңғы аты оның әкесінің әуесқой R&B тобы – Romells-тен алынған. Оның ата-анасы 1964 жылы үйленді, 1968 жылы ажырасып, 1972 жылы ресми түрде ажырасты. Кейіннен анасы Кертис Крейонға қайта үйленіп, үш балаға ие болды: ұлдары Джером мен Тайри (екеуі де қайтыс болды) және қызы Шамека. 1976 жылы Дре Комптон қаласындағы Вангард орта мектебінде оқуға түсті, бірақ бандалық зорлық-зомбылық салдарынан қауіпсіздігі жақсырақ Roosevelt орта мектебіне ауысты. Отбасы жиі көшіп-қонып, Комптон, Карсон, Лонг-Бич және Лос-Анджелес қаласының Уоттс және Оңтүстік Орталық аудандарындағы пәтерлерде және үйлерде тұрды. Дре көбінесе Комптондағы New Wilmington Arms тұрғын үй кешенінде әжесінің тәрбиесінде өскенін айтады. Кейінірек анасы Уоррен Гриффинге үйленді, осылай отбасыға үш қарындасы мен бір ағасы қосылды; соңғысы кейіннен Уоррен G. атымен рэп оқуға кірісті. Дре сондай-ақ продюсер Сер Джинкстің туысы. 1979 жылы Дре бірінші курста Комптондағы Centennial орта мектебінде оқыды, бірақ нашар оқу нәтижелеріне байланысты Оңтүстік Лос-Анджелестегі Фримонт орта мектебіне ауысты. Ол Northrop Aviation Company компаниясында шәкірттік бағдарламаға түсуге тырысты, бірақ нашар бағаларының кесірінен қабылданбады. Содан кейін ол мектептегі қалған жылдары әлеуметтік өміріне және ойын-сауыққа көңіл бөлді. Дре мектепке жиі келмеуі мектеп жүзу командасындағы секіруші ретіндегі орнын қауіпке ұшыратты. Орта мектепті бітіргеннен кейін, анасының жұмыс табу немесе білім алу талабы бойынша Дре Комптондағы Честер ересектер мектебіне қатысты. Радио хабарларын тарату мектебінде қысқа ғана оқығаннан кейін, ол әкесі мен ата-бабасының үйіне көшіп, кейін анасының үйіне қайтып келді.

1985-1986: Дүниежүзілік дәрежедегі Wreckin' Cru

Grandmaster Flash әнінен "The Adventures of Grandmaster Flash on the Wheels of Steel" шабыттанған Дре жиі "Eve's After Dark" клубына барып, көптеген диджейлер мен рэперлердің тікелей өнер көрсетулерін тамашалайтын. Кейін ол клубта диджей болып жұмыс істеді, бастапқыда сүйікті баскетболшысы Джулиус Эрвингтің лақап атымен байланыстырып, "Др. J" деген атпен танылды. Осы клубта ол болашақ рэпер Антуан Каррабимен танысты, ол кейін N.W.A тобының мүшесі болған DJ Yella атанды. Біраз уақыттан соң ол бұрынғы псевдонимдері "Др. J" және өзінің есімінен құралған "Доктор Дре" лақап атын қабылдады, өзін "Микстейлинг шебері" деп атады. "Eve After Dark" клубында төрт тректі кішкентай студиясы бар артқы бөлме болды, онда Дре мен Йелла бірнеше демо жазбалар жасады. Олардың алғашқы жазбасы "Surgery" әні болды. Доктор Дренің алғашқы жазбалары 1994 жылы "Concrete Roots" атты жинақта жарық көрді. AllMusic сыншысы Стивен Томас Эрлевин бұл жинақты, "Дре өзінің ерекше стилін қалыптастырғанға дейін бірнеше жыл бұрын жазылған" музыка ретінде "көңіл көтермейтін, өте қарапайым" және "тек адал жанкүйерлерге арналған" деп сипаттады. Кейін Дре "World Class Wreckin' Cru" музыкалық тобына қосылды, ол 1985 жылы Kru Cut лейблі арқылы дебюттік альбомын шығарды. Топ 1980-ші жылдардың басында және ортасында Батыс жағалауындағы хип-хоп сахнасын билеген электро-хоптың жұлдызына айналды. "Surgery" әні, топтың ресми құрылуына дейін жазылған болатын, ресми түрде шығарылып, диджейлік пультте Доктор Дренің өнерін көрсетті. Бұл жазба топтың алғашқы хитіне айналып, Комптон аймағында 50 000 дана сатылды. Доктор Дре мен DJ Yella сонымен қатар жергілікті KDAY радиостанциясы үшін микстер жасады, бұл кешкі сағаттардағы "The Traffic Jam" бағдарламасының рейтингін арттырды.

1986-1991: N.W.A және Ruthless Records

1986 жылы доктор Дре рэпер О'Шиа Джексонмен танысты, ол Айс Куб атымен танымал болды. Олар жергілікті рэпер Эзи И басқаратын «Рутлес Рекордс» хип-хоп лейблі үшін әндер жазды. N.W.A және басқа да батыс жағалауының рэпері Айс Ти гангста-рэп жанрының негізін қалаушылар деп есептеледі, бұл жанр хип-хоптың тілдесуге келмейтін, қалалық қылмыс пен бандалық өмір салтын бейнелейтін қосалқы түрі. Public Enemy немесе Boogie Down Productions сияқты рэп-орындаушылары бастаған нәсілдік саяси мәселелерге толы тақырыптардан шектелуді қаламай, N.W.A зорлық-зомбылыққа толы, ішкі қала көшелерінің шұғылалы суреттемелерін ұсынды. «Fuck tha Police» хитінің арқасында топтың «Straight Outta Compton» атты тұңғыш толық альбомы радио эфирі мен үлкен концерттік турлардың жоқтығына қарамастан, үлкен жетістікке жетті. Әннің мазмұнына жауап ретінде Федералдық Тергеу бюросы «Рутлес Рекордс» компаниясына ескерту хаты жіберді. 1989 жылы қаржылық дауларға байланысты Айс Куб N.W.A тобынан кеткеннен кейін, доктор Дре топтың екінші альбомының көп бөлігін – «Efil4zaggin» альбомын өндірді және орындады. Ол сонымен қатар «Рутлес Рекордс» лейбліндегі басқа да әртістер үшін әндер жазды, олардың ішінде Эзи И-дің 1988 жылғы жеке дебюті «Eazy Duz It», Above the Law-тың 1990 жылғы дебюті «Livin' Like Hustlers», Мишельдің 1989 жылғы дебюті, D.O.C-тің 1989 жылғы дебюті «No One Can Do It Better», J.J. Fad-тың 1988 жылғы дебюті «Supersonic» және фанк-рок музыканты Джимми Z-дің 1991 жылғы «Muzical Madness» альбомы бар.

1991-1996: Хроника және Өлімге кесілген жазбалар

Eazy E-мен даудан кейін, Дре 1991 жылы танымалдылығының шарықталу нүктесінде, досы және N.W.A лирика авторы D.O.C., сондай-ақ оның күзетшісі Суге Найттың кеңесімен топтан кетті. Найт, белгілі бір күшті тұлға және қорқытушы, Eazy E-ді Янгты келісімшартынан босатып, Dr. Dre-ді өзінің негізгі әртісі ретінде пайдаланып, Death Row Records-ты құрды. 1992 жылы Янг өзінің алғашқы синглын шығарды – «Deep Cover» фильміне жазылған танымал ән, ол рэпер Snoop Dogg-пен бірлесіп жасалған, оны Уоррен G арқылы таныстырған. «Nuthin' but a 'G' Thang», «Let Me Ride» және «Fuck wit Dre Day (and Everybody's Celebratin')» (радио және теледидарда «Dre Day» деп танылады) сияқты хиттердің арқасында, олардың барлығында Snoop Dogg қонақ вокалисті ретінде қатысты, «The Chronic» мәдени құбылысқа айналды, ал оның G-funk дыбысы 1990-жылдардың басында хип-хоп музыкасының көп бөлігін биледі. Dr. Dre «Let Me Ride» әніндегі өнері үшін «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. Сол жылы Billboard журналы Dr. Dre-ді ең көп сатылған музыкалық әртістердің сегізіншісі, «The Chronic» альбомын – ең көп сатылған алтыншы альбом, ал «Nuthin' but a 'G' Thang» әнін – ең көп сатылған 11-ші сингл деп атады. Өзінің жеке материалдарымен жұмыс істеуден басқа, Dr. Dre Snoop Dogg-тың тұңғыш альбомын өндірді. 1994 жылы Dr. Dre «Above the Rim» және «Murder Was the Case» фильмдеріне жазылған әндердің саундтректеріне үлес қосты. 1995 жылы ол N.W.A мүшесі Ice Cube-пен бірлесіп «Natural Born Killaz» әнін жасады. 1995 жылы Death Row Records рэпер 2Pac-пен келісімшарт жасасты және оны өзінің басты жұлдызы ретінде ілгерілетуді бастады: олар Dr. Dre-мен бірлесіп коммерциялық сәтті «California Love» синглін жасады, ол екі әртістің де Billboard Hot 100 тізілімінің басына көтерілген алғашқы әні болды. Алайда, 1996 жылдың наурызында Янг келісімшарт бойынша даулар мен лейбл басшысы Суге Найттың жемқор, қаржылық жағынан адал емес және бақылаудан шығып кеткеніне қатысты алаңдаушылықтар туындағаннан кейін лейблден кетті. Сол жылы ол Death Row Records-тың Interscope Records дистрибьюторлық лейблімен бірге Aftermath Entertainment атты жеке лейблін құрды. Dr. Dre сонымен қатар 1996 жылы R&B тобы Blackstreet-тің «No Diggity» синглінде қатысты: ол да сатуда сәтті болды, Hot 100 тізімінде төрт апта бойы бірінші орында тұрды және кейін 1997 жылғы «Грэмми» сыйлығында дуэт немесе топтың ең үздік R&B вокалы үшін марапат алды. Оны алғаш рет естігеннен кейін, Dr. Dre-нің бұрынғы Death Row әріптестерінің бірнешеуі, соның ішінде 2Pac, Dr. Dre-ге бағытталған көптеген қорлауларды қамтитын және «No Diggity» сияқты музыкалық аранжировканы қолданатын «Toss It Up» атты әнді жазып, шығаруға тырысты, бірақ Blackstreet лейблге әнді таратуды тоқтату туралы бұйрық бергеннен кейін оны ауыстыруға мәжбүр болды.

19962000: Aftermath Entertainment-ке ауысу және 2001

1996 жылғы 26 қарашада жарық көрген Dr. Dre Presents the Aftermath альбомында Dr. Dre-нің өзінің, сондай-ақ жаңадан қол қойған Aftermath Entertainment әртістерінің әндері және «Been There, Done That» атты жеке трек кірді, ол гангста-рэпке символдық қоштасу ретінде жоспарланған. RIAA-ның платиналық сертификатын алғанына қарамастан, 1997 жылы Dr. Dre The Firm тобының The Album альбомында бірнеше трек өндірді, бірақ ол сыншылар тарапынан көбінесе жағымсыз пікірлерге ие болды. Aftermath компаниясы қаржылық қиындықтарға тап болғаны туралы әңгімелер тарады. Aftermath Entertainment сондай-ақ, андерграунд трэш-метал тобы Aftermath-тың тауарлық белгісін бұзу туралы сотқа тартылды. Dr. Dre өндірген және орындаған әртүрлі тректердің жинағы – First Round Knock Out 1996 жылы World Class Wreckin' Cru-дан N.W.A-ға және Death Row Records жазбаларына дейінгі материалдармен бірге жарық көрді. Dr. Dre сол кездегі Шығыс және Батыс жағалаулары арасындағы хип-хоп бәсекелестігіне қатыспауды жөн көрді, орнына Nas-тың «Nas Is Coming», LL Cool J-дың «Zoom» және Jay Z-дың «Watch Me» сияқты бірнеше Нью-Йорк әртістерінің шығармаларын өндіріп, оларда қатысты. Aftermath үшін шешуші момент 1998 жылы болды, ол кезде Dre-дің жақын досы, Interscope Records (Aftermath-тың бас лейблі) негізін қалаушы Джимми Айовин, Dr. Dre-ге Детройттен келген ақ рэпер Эминеммен келісімшарт жасауды ұсынды. Dre 1999 жылы шыққан Эминемнің сәтті және даулы тұңғыш альбомы The Slim Shady LP-де үш әнді өндірді және екеуіне вокал берді. Осы альбомның жетекші синглы – Dr. Dre өндірген «My Name Is» әні Эминемді алғаш рет көпшілік назарына түсірді, ал The Slim Shady LP-нің табысы – ол Billboard 200 тізімінде екінші орынға көтеріліп, сыншылардың мақтауына ие болды – лейблдің коммерциялық амбицияларын және мүмкіндіктерін жаңартты. Dr. Dre-нің екінші жеке альбомы 2001, 1999 жылғы 16 қарашада жарық көрді, ол оның гангста-рэп тамырларына қайта оралуы деп есептелді. Алғашқыда бұл альбом The Chronic 2000 деп аталуы керек еді, бұл оның The Chronic атты тұңғыш жеке альбомының жалғасы екенін білдірсе де, 1999 жылдың мамырында Death Row Records Suge Knight Represents: Chronic 2000 деген атаумен байланыссыз жинақ альбомын шығарғаннан кейін 2001 деп қайта аталды. Басқа да қарастырылған атаулар The Chronic 2001 және Dr. Dre болды. Алты рет платиналық сертификат алған Dr. Dre 2000 жылы «Жылдың классикалық емес продюсері» номинациясында «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды.

2000-2010: өндіріске және детоксикацияға назар аударыңыз

2001 жылы қол жеткізген сәттілігінен кейін, Др. Дре өзге әртістер үшін әндер мен альбомдарды продюсерлік етуге көшті. Ол Эминемнің «Маршалл Матерс LP» альбомындағы алты трекке, соның ішінде «Грэмми» сыйлығын жеңіп алған «The Real Slim Shady» әніне де атсалысты. Альбомның өзі «Грэмми» сыйлығын алды және барлық уақыттағы ең жылдам сатылған рэп-альбом ретінде танылды – алғашқы аптада 1,76 миллион дана сатылды. 2001 жылы ол R&B әншісі Мэри Джей Блайдждің «No More Drama» альбомы үшін «Family Affair» синглін продюсерлік етті. Сонымен қатар, ол рэпер Ева мен No Doubt тобының әншісі Гвен Стефанидің «Let Me Blow Ya Mind» дуэтін жасады және 2001 жылы R&B әншісі Truth Hurts-ты Aftermath лейблымен келісімшартқа отырғызды. Др. Дре әнші және Interscope лейблының өкілі Билалдың 2001 жылғы «Fast Lane» синглінде реп оқыды, бірақ ол R&B чарттарының топ 40-ына жақын болмады. Кейін ол Билалдың екінші альбомы «Love for Sale» альбомын жасауға көмектесті, бірақ Interscope оның шығармашылық бағытына наразылық білдірді. Др. Дре 2002 жылы Эминемнің «The Eminem Show» альбомының атқарушы продюсері болды. Ол альбомдағы үш әнді продюсерлік етті, оның бірі сингл ретінде шығарылды, сондай-ақ «Without Me» сыйлық алған бейнеклипте пайда болды. Ол сондай-ақ D.O.C.-тің 2003 жылғы «Deuce» альбомын жасады, онда «Psychic Pymp Hotline», «Gorilla Pympin'» және «Judgment Day» тректерінде қонақ ретінде өнер көрсетті. 2002 жылы Др. Дре рэпер 50 Cent-ті Interscope және Эминемнің Shady Records бірлескен кәсіпорны арқылы Aftermath лейблымен келісімшартқа отырғызды. Др. Дре 50 Cent-тің 2003 жылғы ақпанда шыққан, коммерциялық тұрғыдан сәтті болған тұңғыш студиялық альбомы «Get Rich or Die Tryin'» үшін атқарушы продюсер болды. Др. Дре альбомдағы төрт тректі, соның ішінде «In da Club» хитін продюсерлік етті немесе бірлесіп жасады. Aftermath лейблына қосылғаннан кейін Эминемнің төртінші альбомы «Encore» үшін Дре тағы да атқарушы продюсер рөлін атқарды, бұл жолы ол музыкаға белсендірек қатысып, сегіз трекке продюсерлік етті немесе бірлесіп жасады, оның ішінде үш сингл болды. Др. Дре сонымен қатар рэпер The Game-тің «The Documentary» альбомынан 2005 жылы шыққан «How We Do» хитін, сондай-ақ 50 Cent-тің сәтті екінші альбомы «The Massacre» тректерін жасады. 2005 жылғы сәуір айында Rolling Stone журналының санында Др. Дре «Өлімсіздер: Барлық уақыттағы ең ұлы суретшілер» тізімінде 100 суретшінің ішінде 54-ші орынды иеленді. Канье Уэст Др. Дре туралы мақала жазды, онда Др. Дре-нің «Xxplosive» әнінен «өзінің барлық дыбысын алғанын» айтты. 2006 жылдың қарашасында Др. Дре Раэквонмен «Only Built 4 Cuban Linx II» альбомында жұмыс істей бастады. Ол сондай-ақ Young Buck-тың «Buck the World», 50 Cent-тің «Curtis», Snoop Dogg-тың «Tha Blue Carpet Treatment» және Jay Z-дің «Kingdom Come» рэп-альбомдарына әндер жазды. Дре сонымен қатар Тимбаландтың 2007 жылғы жеке альбомы «Timbaland Presents Shock Value» альбомындағы «Bounce» трегінде пайда болды, онда Мисси Эллиотт пен Джастин Тимберлейк те қатысты. Осы кезеңде D.O.C. Дре өзінің төртінші альбомы «Voices through Hot Vessels» бойынша осымен жұмыс істеп жатқанын мәлімдеді, оны «Detox» альбомы шыққаннан кейін жарыққа шығаруды жоспарлаған. Aftermath лейблында Др. Дре жұмыс істеген кезеңде жоспарланған, бірақ шығарылмаған альбомдарға Snoop Dogg-пен толыққанды қайта қосылу «Breakup to Makeup» және бұрынғы N.W.A. мүшесі Ice Cube-пен «Heltah Skeltah» деп аталатын альбом кірді.

2007 жылы Др. Дре-нің үшінші студиялық альбомы, бұрын «Detox» деп аталған, оның соңғы студиялық альбомы болмақ. Алдағы альбомның жұмысы 2001 жылға дейін созылған, сол жылы ол өзге әртістер үшін продюсерлік жұмыстарға көңіл бөлгендіктен альбомда жұмыс істеуді тоқтатуға шешім қабылдады, бірақ кейін ойын өзгертті; альбом бастапқыда 2005 жылдың күзінде шығарылатын болды. Альбомды жасауға DJ Khalil, Nottz, Bernard «Focus» Edwards Jr., Hi Tek, J. R. Rotem, RZA және Jay Z қатысқандығы расталды. Снуп Догг 2008 жылғы маусымда Rolling Stone журналының хабарламасына сәйкес «Detox» аяқталды деп мәлімдеді. Басқа суретшілердің шығармаларын продюсерлік етуге уақыт кеткендіктен, «Detox» 2010 жылы шығаруға жоспарланды, ол 50 Cent-тің «Before I Self Destruct» және Эминемнің «Relapse» альбомдарынан кейін шықты, оның өндірісіне Др. Дре үлкен үлес қосты. 2009 жылғы 28 мамырда жарық көрген Dr Pepper жарнамасында ол «Detox» альбомының алғашқы ресми үзіндісін көрсетті. 50 Cent және Эминем 2009 жылы BET 106 & Park бағдарламасына берген сұхбатында Др. Дре «Detox» альбомы үшін оншақты әнді аяқтағанын мәлімдеді. 2008 жылғы 15 желтоқсанда Дре канадалық рэпер Kardinal Offishall-дың (онымен бірге Pusha T) «Set It Off» әнінің ремиксіне қатысты; ремикс DJ Skee радио шоуында дебют жасады. 2009 жылдың басында Дре Эминемнің «Crack a Bottle» синглінде әнші ретінде өнер көрсетті, ал сингл алғашқы аптада 418,000 дана сатылып, 2009 жылғы 12 ақпанда Billboard Hot 100 чартының басына шықты. Осы синглмен бірге 2009 жылы Др. Дре Эминемнің «Relapse» альбомындағы 20 тректің 19-ын продюсерлік етті немесе бірлесіп жасады. Олардың ішінде «We Made You», «Old Time's Sake» және «3 a.m.» хиті болды (Дре продюсерлік етпеген жалғыз трек – Эминем жасаған «Beautiful» синглы). 2010 жылғы 20 сәуірде Джимми Иовайн мен Др. Дре Fenway Park стадионында өткен сұхбатында Jay Z қатысқан «Under Pressure» әнін альбомның бірінші синглы деп растады. Ән 2010 жылғы 16 маусымда хорсыз, араластырылмаған және мастерленбеген түрінде жарық көрді; алайда, әнге сыншылардың пікірі жылы болған жоқ, ал Др. Дре сұхбатында бұл ән, сондай-ақ «Detox» жазбаларынан алынған басқа да жарық көрген тректер альбомның соңғы нұсқасына енбейтінін мәлімдеді. Snoop Dogg және Akon қатысқан «Kush» және Эминем мен әнші Skylar Grey қатысқан «I Need a Doctor» екі нағыз сингл 2010 жылдың қарашасы мен 2011 жылдың ақпанында АҚШ-та жарық көрді: соңғысы Billboard Hot 100 чартында төртінші орынға жетіп, RIAA және Australian Recording Industry Association (ARIA) тарапынан екі платиналық сертификат алды. 2010 жылғы 25 маусымда American Society of Composers, Authors and Publishers Др. Дре-ге басқа музыканттарға шабыттандырғаны үшін Founders Award сыйлығын табыс етті.

20102020: Планеталар, үзіліс, Коачелла және Комптон

2010 жылдың тамызында доктор Дре «The Planets» атты инструментальдық альбомның өндірісінің алғашқы кезеңінде екенін мәлімдеді; әр ән Шығанақ жүйесіндегі планетаның атымен аталады. 3 қыркүйекте доктор Дре ұзақ жылдар бойы қолдаған Eminem-ге қолдау көрсетіп, оның және Jay Z-дің «Home & Home Tour» турнесіне қатысып, «Still D. R. E.», «Nuthin' but a 'G' Thang» және «Crack a Bottle» сияқты хит әндерді Eminem және тағы бір шәкірті 50 Cent қатар орындады. «R. I. P. Proof» жейдесін киген Дре, Eminem-нің Детройттегі Comerica Park-қа да солай істеуін айтқан құрметіне ие болды. Олар «DEEE TOX» деп ұрандатып, ол «Мен келе жатырмын!» деп жауап берді. 2011 жылдың 14 қарашасында Дре Slim the Mobster және Kendrick Lamar артистеріне продюсерлік жұмысын аяқтағаннан кейін музыкадан үзіліс жасайтынын хабарлады. Ол бұл үзілісте «Beats By Dre-ді Apple деңгейіне дейін жеткізуге» және отбасымен уақыт өткізуге ниеттенгенін айтты. 2012 жылдың 9 қаңтарында Дре 2012 жылдың сәуірінде өткен Coachella Valley Music and Arts Festival фестивалінің соңғы түндерінде бас рольде болды. 2014 жылдың маусымында Marsha Ambrosius «Detox» жұмыстарын жалғастырып жатқанын, бірақ альбом басқа атаумен шығатынын мәлімдеді. 2014 жылдың қыркүйегінде Aftermath студиясының продюсері Dawaun Parker атаудың өзгеруін растады және альбом үшін жылдар бойы 300-ден астам биттер жасалғанын, бірақ олардың көпшілігіне вокал жазылмағанын айтты. «Detox» жазылған уақыттың ұзақтығы, сондай-ақ жазба сессияларынан ресми түрде шығарылған немесе жарияланған материалдың шектеулі көлемі музыка индустриясында оған үлкен даңқ әкелді. Альбом жарияланғалы бері көптеген шығарылым күндері (жоғарыда аталғандар да бар) белгіленді, бірақ ешқайсысы шындыққа сай келмеді. Dr. Dre-мен тығыз байланыстағы Snoop Dogg, 50 Cent, The Game және DJ Quik сияқты музыканттар альбомның жазба жұмысына Dr. Dre-дің бизнес және кәсіпкерлік әрекеттерінің кедергі келтіруі және оның жаңа материалды жазуға ынтасын жоғалтуы салдарынан ешқашан жарық көрмейтінін болжады. 2015 жылдың 1 тамызында Дре өзінің соңғы альбомын шығаратынын жариялады, ол «Compton» деп аталды. Ол N.W.A туралы түсірілген «Straight Outta Compton» фильмінен шабыттанды және Eminem, Snoop Dogg, Kendrick Lamar, Xzibit, The Game және басқа да көптеген әріптестерінің қатысуымен жинақталған альбом болып табылады. Альбом алғаш рет 7 тамызда Apple Music-те, ал бөлшек саудада 21 тамызда жарық көрді. Rolling Stone журналына берген сұхбатында ол «Detox» үшін 20-дан 40-қа дейін тректер бар екенін, бірақ олар оның стандарттарына сай келмегендіктен шығармағанын айтты. Дре әлеуметтік алаңдаушылықтан зардап шегетінін және осы себепті өзін оқшаулап, назардан тыс ұстайтынын мәлімдеді. 2016 жылдың 12 ақпанында Apple компаниясы Apple TV+ стриминг сервисі үшін өзінің алғашқы түпнұсқалық телесериалын жасайтыны хабарланды. «Vital Signs» деп аталған бұл сериал Дренің өмірін көрсететін жоспарда болды, бірақ 2018 жылдың қыркүйегінде есірткі, қарулы зорлық-зомбылық және секске қатысты тым графиктік мазмұнына байланысты жоба тоқтатылды. 2016 жылдың қазан айында Шон Комбс Bad Boy тобының қайта қосылу турына Dr. Dre, Snoop Dogg және басқаларын шақырды. 2018 жылы ол Anderson Paak-тың «Oxnard» альбомында төрт әнге продюсерлік жасады. Ол сондай-ақ 2019 жылғы «Ventura» альбомының атқарушы продюсері болды.

2020 қазіргі: өндіріске оралу және Супер Боулдың жартылай ойын шоуы

Dr. Dre Eminem-нің 2020 жылы шыққан "Music to Be Murdered By" альбомының атқарушы продюсері болды. Ол альбомға төрт ән шығарды. Сонымен қатар, ол альбомның делюкс нұсқасы, Side B-де екі ән шығарды және "Gunz Blazing" әнінде қатысты. 2021 жылдың 30 қыркүйегінде Дренің Эминем, Snoop Dogg, Mary J. Blige және Kendrick Lamar-мен бірге Super Bowl LVI жартылай ойын шоуында өнер көрсететіні белгілі болды. 2021 жылдың желтоқсанында Grand Theft Auto Online видео ойынына жасалған жаңартуда Дре басты рөлде болды, сондай-ақ оның бұрын жарияланбаған бірнеше тректері қосылды, ол 2022 жылдың 3 ақпанында The Contract EP ретінде шығарылды. Осы кезеңде Дре Марша Амброзиуспен "Casablanco" және Mary J. Blige-мен жаңа альбомда жұмыс істейтінін хабарлады. Кейін сол жылы Snoop Dogg Др. Dre-мен бірлесіп "Missionary" атты жаңа альбомды жазуда екендерін мәлімдеді. Snoop альбомның Death Row және Aftermath лейблдары арқылы шығатынын айтты. 2022 жылдың 13 ақпанында Dr. Dre Super Bowl LVI жартылай ойын шоуында Эминем, Snoop Dogg, Kendrick Lamar және Mary J. Blige-мен бірге өнер көрсетті, сонымен қатар 50 Cent және Anderson. Paak кенеттен пайда болды. Көрермендер бұл өнер көрсетіміне жоғары баға берді, ал ол Super Bowl жартылай ойын шоуларының арасында ең үздік әртүрлі шоу үшін Primetime Emmy Award сыйлығын алған алғашқысы болды. Шоу сондай-ақ, әртүрлі шоу үшін үздік өндіріс дизайны және үздік музыкалық жетекшілік номинацияларында Primetime Emmy Award сыйлықтарын жеңіп алды. Сол жылы ол көптеген әндерді өндірді, соның ішінде Eminem мен CeeLo Green-нің 2022 жылғы Elvis фильмі үшін жазылған "The King and I" әнін, сондай-ақ DJ Khaled-тің God Did альбомы үшін Kanye West-тің "Use This Gospel" әнінің ремиксін. 2022 жылдың қыркүйегінде Dr. Dre алдағы анимациялық сериал, Death for Hire: The Origin of Tehk City үшін түпнұсқа музыка жасайтыны хабарланды. Сериалды Ice T және Arabian Prince жасады; осы аттас графикалық романға негізделген, және онда Ice T, оның әйелі Coco Austin, Snoop Dogg, Busta Rhymes және Treach сияқты актерлер дауыстарын берді. 2023 жылдың ақпан айында Dre және Marsha Ambrosius Лос-Анджелесте Casablanco альбомын тыңдауға арналған кеш өткізді.

Кинодағы рөлдері

Доктор Дре алғаш рет 1996 жылы "Оны тонау" фильмінде қару сатушы рөлінде экранға шықты. 2001 жылы доктор Дре "The Wash" және "Training Day" фильмдерінде де ойнады. Оның "Bad Intentions" әні (Knoc Turn'Al қатысымен және Mahogany продюсерлікпен) "The Wash" саундтрегіне енді. Доктор Дре өзінің әріптесі Снуп Доггпен бірге "On the Blvd." және "The Wash" деген тағы екі әнінде де қатысты.

Маңызды фильмдер

2007 жылдың ақпан айында Dr. Dre ұзақ жылдардан бері видео режиссері Филипп Атвеллмен бірге New Line Cinema компаниясына қарасты Crucial Films үшін қара юмор мен қорқыныш фильмдерін жасайтыны жарияланды. Доктор Дре: «Бұл мен үшін табиғи қадам, себебі мен көптеген музыкалық бейнеклиптерге режиссерлік жасадым, және болашақта толыққанды фильмдерге режиссерлік етуді қалаймын», – деді. Ice Cube-пен бірге доктор Дре N.W.A. тобы туралы 2015 жылғы «Straight Outta Compton» атты тамыр тарихы фильмін жасады.

Beats Electronics (Бетс Электроника)

2006 жылы Дре өзінің серіктесі Джимми Айовинмен бірге Beats Electronics компаниясын құрды. Оның алғашқы құлаққап бренді 2008 жылдың шілдесінде шығарылды. Линейкаға Beats Studio (құлақты жабатын құлаққап), Beats Tour және Heartbeats by Lady Gaga (екеуі де құлаққа салынатын құлаққаптар), Beats Solo және Solo HD (құлақтың үстіне орналасатын құлаққаптар), Beats Spin және Diddy Beats кірді. 2009 жылдың соңында Hewlett Packard компаниясы Beats By Dr. Dre құлаққаптарын HP ноутбуктерімен және гарнитураларымен бірге сатуға келісім жасады. HP және Dr. Dre бұл келісімді 2009 жылдың 9 қазанында баспасөз мәслихатында жариялады. HP ENVY 15 Beats Limited Edition деп аталатын эксклюзивті ноутбук 22 қазанда сатылымға түсті. 2014 жылдың қаңтар айында Beats Music стриминг сервисі ретінде таныстырылып, іске қосылды. Ал мамыр айында технологиялық алып Apple компаниясы Beats брендін 3,4 миллиард долларға сатып алды. Бұл келісім Дрені «хип-хоптың ең бай адамы» етті. Дре Apple компаниясында жетекші лауазымда қызметкер болып жұмыс істеді және көп жылдар бойы Apple-мен бірге жұмыс істеді. 2022 жылы Apple компаниясы келісім сомасынан 200 миллион долларды шегергені анықталды, себебі әнші Тайрес Гибсон компанияның рұқсатысыз сатып алу туралы ақпаратты әлеуметтік желіде келісім аяқталмас бұрын бір айға ертерек жариялаған.

Қайырымдылық

2013 жылдың мамыр айында Др. Дре мен Джимми Айовин Оңтүстік Калифорния университетіне 70 миллион долларлық қайырымдылық жасап, USC Jimmy Iovine және Andre Young Academy for Arts, Technology and the Business of Innovation академиясын құрды. Академияның мақсаты – «жаңа өнер формаларын, технологияларды және бизнес-модельдерді зерттеуге және жасауға құлшынып, ерекше дағдылары бар, талантты, жаңа идеяларға ұмтылатын студенттердің дағдыларын, құмарлықтарын, лидерлік қабілеттерін дамыту арқылы болашақты қалыптастыру» деп белгіленген. Академияның бірінші курсы 2014 жылдың қыркүйегінде басталды. 2017 жылдың маусым айында Др. Дре жаңа Комптон орта мектебі үшін сахналық өнер орталығының құрылысына 10 миллион доллар бөлгені жарияланды. Орталықта шығармашылық ресурстар мен 1200 орындық театр болады, құрылысы 2020 жылы басталуы күтілуде. Бұл жоба Др. Дре мен Комптон бірыңғай мектеп округі арасындағы серіктестік аясында жүзеге асырылуда.

Коммерциялық растаулар

2002 және 2003 жылдары доктор Дре Coors Light сырасының телеарнадағы жарнамаларында пайда болды. 2009 жылдан бастап доктор Дре өзінің Beats Electronics өнімдері көрсетілген телеарнадағы жарнамаларда түсті. 2009 жылғы Dr Pepper сусындарының жарнамасында доктор Дре Beats құлаққаптарымен диджейлік етіп, ешқашан жарық көрмеген Detox альбомынан қысқа үзінді ойнатты.

Д.Дре "Жарлы адам" туралы аңыздарды бастады

2011 жылы «Dr. Dre Started Burning Man» деп аталған Tumblr блогы продюсер, рэпер және кәсіпкердің 1995 жылы музыкалық бейнебаян түсірілімі кезінде Burning Man фестивалін ашқаны және фестиваль ұйымдастырушыларымен келісім бойынша Невада жер басқару бюросынан фестивальге рұқсат алу шығындарын төлеуге ұсыныс жасағаны туралы аңыз пайда болды. Осы келісімге сәйкес, ол бұрыннан болмаған кіру ақысын енгізуді қалаған. Бұл мәлімдемеге Дренің Николь Третт Янгқа жазған деген хаты қолдау көрсетті, онда Дре фестивальді көру тәжірибесімен бөліскенін көрсетеді. Business Insider хаттың «біреу осының артына тұрып, осы ақымақтардан ақша табуы керек» деген Дренің сөзін келтіріп, Дренің Burning Man фестивалімен кәсіпкерлік әрекетін Стив Джобстың онлайн музыка индустриясын орталықтандыру және ұйымдастырылмаған қызметтен пайда табуға жасаған тырысымен салыстырды. Salon басылымының мәліметінше, Дренің этикасы Burning Man қауымдастығының он қағидасының жетісімен сәйкес келеді: «радикалды өздігінен шешім қабылдау, радикалды өзін-өзі таныту, қоғамдық еңбек, азаматтық жауапкершілік, із қалдырмау, қатысу және дереу әрекет ету».

Өндірістік стилі

Дре өзінің әрдайым өзгеріп отыратын продюсерлік стилімен танымал, сонымен бірге өзінің алғашқы музыкалық дыбысымен байланыста болып, бұрынғы жұмыстарының элементтерін қайта қалыптастырады. 1980 жылдардың ортасында World Class Wreckin Cru ди-джейі Алонзо Уильямспен бірге продюсерлік мансабын бастаған кезде оның музыкасы electro hop стиліне тән, оны Unknown DJ және Beastie Boys және Whodini сияқты ертедегі хип-хоп топтары ілгерілеткен. Straight Outta Compton-дан бастап, Дре ескі әуендерді үлгілеудің орнына қайталап орындау үшін тірі музыканттарды қолданады. Ruthless Records-пен бірге жұмыс істегендер арасында гитарист Майк "Crazy Neck" Симс, мультиинструменталист Колин Вулф, DJ Yella және дыбыс инженері Донован "The Dirt Biker" Sound болды. Дре басқа продюсерлердің жаңа идеяларын қабылдай алады, мысалы, Above the Law продюсері Cold 187um-мен жемісті ынтымақтастығы. Cold 187 um сол кезде 1970 жылдардағы P Funk үлгілерімен тәжірибе жүргізді (Парламент, Funkadelic, Bootsy Collins, Джордж Клинтон және т.б. ), Дре де қолданған. Содан бері Дре G-фанк тұжырымдамасын "Cold 187" әнінен "ұрлады" деп айыпталып келеді. 1991 жылы Ruthless-тен кетіп, Death Row Records-ты құрғаннан кейін, Дре батыс жағалауындағы ардагер ди-джей Крис "The Glove" Тейлор мен дыбыс инженері Грег "Грегски" Роялды, сондай-ақ Колин Вулфты болашақ жобаларға көмектесуге шақырды. 1992 жылы шыққан The Chronic альбомы барлық уақыттағы ең жақсы шығарылған хип-хоп альбомдарының бірі деп саналады. Музыкалық тақырыптарға Вулфтың синтезатор сололары, басс ауыр композициялар, аяқ жақтағы әйел вокалдар және Дре 1970-ші жылдардағы фанк үлгілерін толықтай қабылдауы кірді. Дре минимаг синтезаторымен Леон Хейвудтың 1972 жылғы "I Wanna Do Somethin' Freaky to You" әнінің әуенін қайталады. Өзінің жаңа қорғанысы Снуп Догги Доггтың "Doggystyle" альбомы үшін Дре "Serial Killa" және "For all My Niggaz & Bitches" әндерінде бірлесіп өндіріс алған 19 жасар продюсер Даз Диллинджермен, The Dramatics бас гитары Тони "T. Money" Грин, гитарист Рикки Роуз, клавишашы Эммануэль "Porkchop" Дин және Шон "Barney Rubble" Томас және инженер Томми Догертимен, сондай-ақ Уоррен Г және Сэм Снидпен бірлесіп жұмыс істеді. 1990 жылдардағы The Chronic және Doggystyle-ның танымал музыкаға әсері тек Батыс жағалаудан ғана емес, сонымен қатар хип-хоп жанрынан да асып түсті. Master P ("Bout It, Bout It"), George Michael ("Fastlove"), Mariah Carey ("Fantasy"), Adina Howard ("Freak Like Me"), Luis Miguel ("Dame") және The Spice Girls ("Say You'll Be There") сияқты әртүрлі өнерпаздар өз әндерінде G funk аспаптарын қолданды. Bad Boy Records продюсері Чакки Томпсон XXL журналының 2004 жылғы сәуірдегі санында Doggystyle және The Chronic дыбысының Notorious B.I.G.-дің 1995 жылғы "Big Poppa" хит-синглінің негізі болғанын айтты: Сол кезде біз Снуптың альбомын тыңдап отырдық. Біз Батыс елдері туралы Д.Дре арқылы білдік. Биг тек қана мәдениетті білетін, ол хип-хоппен не болып жатқанын білетін. Бұл Нью-Йорк қана емес, барлық нәрсе болды. 1994 жылы "Murder was the Case" саундтрегімен басталып, Дре G фанктің шекарасын қараңғы дыбысқа қарай жылжытуға тырысты. "Murder was the Case" және "Natural Born Killaz" сияқты әндерде синтезатордың биіктігі жоғары және барабан темпі 91 BPM-ге дейін (87 BPM ремиксте) баяулайды. Сондай-ақ, соққы аспаптары, әсіресе шлейф қоңыраулары бар. Дредің осы кезеңдегі жиі серіктестері арасында Питтсбург, Пенсильвания тумасы Стюарт "Сту Б Ду" Буллард, Озанэм Стрингс оркестрінің мульти-инструменталисі, Сэм Снид, Стивен "Будда" Андерсон және перкуссионист Карл "Бутч" Смолл бар. Бұл өндіріс стилі Батыс жағалаудан да тыс жерде әсер етті. Хьюстондық Geto Boys тобының 1996 жылғы "Still" әнінің соққысы "Natural Born Killaz" және Eazy E-нің "Wut Would U Do" (Dre-ге қарсылық) сияқты "Murder was the Case" оригиналдық аспаптық күйіне ұқсас. Бұл өндіріс стилі әдетте қорқынышты және оккульттік тақырыптағы лирика мен бейнелермен бірге жүреді, бұл қорқынышты құру үшін өте маңызды. 1996 жылы Дре қайтадан өз дыбысын жаңаша жасауға тырысты. Ол клавишашы Камара Камбонды "Бұнда болдым, соны жасадым" деген кілттерді ойнау үшін жалдады, ал Bud'da және Sam Sneed арқылы Питтсбургтің тума жерлесі Мелвин "Мел Ман" Брэдфордпен танысты. Осы уақытта ол E mu SP 1200 барабан жиынтығын және сынамалау құрылғысын Akai MPC3000 барабан жиынтығына ауыстырды, ол әлі күнге дейін оны пайдаланады. 1996 жылы Dr. Dre Presents the Aftermath жинағынан бастап, Дре өндірісі аз үлгіге негізделген тәсілге ие болды, қатты, қабатты домбыралар араластыруға ие болды, ал синтезаторлар әлі де бар. Оның сыншылардан жоғары баға алған екінші альбомы 2001-де жиында аспаптар үлгі алу орнын алады, оның әйгілі мысалы "The Next Episode", онда клавишашы Камара Камбон Дэвид МакКаллумның 1967 жылғы "The Edge" джаз-фанк шығармасының негізгі әуенін тірілей орындады. 2001-дегі әрбір ән үшін Дре клавишаш...

Өндірістік жабдық

Доктор Дре студиядағы негізгі құралы – Akai MPC3000 барабан машинасы және сэмплер екенін, бір жазуды шығару үшін көбінесе төрт немесе бес машинаны қолданатынын айтты. Ол өзінің басты музыкалық ықпалы ретінде 1970-ші жылдардағы фанк музыканттары Джордж Клинтон, Исаак Хейс және Кертис Мейфилдті атайды. Көптеген рэп продюсерлерінен өзгеше, ол мүмкіндігінше үлгілерді (сэмплдерді) пайдаланудан аулақ болады, студиялық музыканттарға қалаған музыкасын қайта орындауды ұсынады, себебі бұл оған әуен мен темпті өзгертуде көбірек икемділік береді. 2001 жылы Time журналына берген сұхбатында: «Мен ескі пластинкадан ұнайтын бір нәрсені естимін, ол мені шабыттандыруы мүмкін, бірақ дыбысты қайта жасауға немесе оны дамытуға музыканттарды пайдалануды артық көремін. Мен оны жақсырақ бақылай аламын», – деді. Ол Emu SP 1200 барабан машинасы және Korg, Rhodes, Wurlitzer, Moog және Roland сияқты өндірушілердің басқа да пернетақталары сияқты құралдарды да қолданады. Доктор Дре барабандарды дұрыс теңестірудің маңыздылығын атап өтті, 2004 жылы Scratch журналына: «Мен бір альбомдағы бірнеше әнде бір-біріне ұқсас барабан дыбыстарын қолданғанмын, бірақ сіз олардың айырмашылығын біле алмайсыз, себебі EQ (теңестіргіш) арқылы түзеттім», – деді. 1996 жылы Aftermath Entertainment құрғаннан кейін доктор Дре продюсер Мел Мэнды қосымша продюсер ретінде шақырды, оның музыкасы синтезаторға негізделген дыбысқа ие болды және вокалды үлгілерді (сэмплдерді) азайтып пайдаланды (мысалы, "Lil' Ghetto Boy" және "Let Me Ride" The Chronic альбомында). Мел Мэн шамамен 2002 жылдан бері доктор Дребен бірлесіп жұмыс істеген жоқ, бірақ Aftermath продюсері Фокус Мел Мэнды Aftermath дыбысының негізгі архитекторы деп есептейді. 1999 жылы доктор Дре Майк Элизондомен жұмыс істей бастады, ол бас гитарист, гитарист және клавишник, сонымен қатар По, Фиона Эппл және Аланис Морисетт сияқты әйел әншілерге жазбалар жасап, орындаған. Соңғы жылдары Элизондо доктор Дренің көптеген туындыларында жұмыс істеді. Доктор Дре 2004 жылы Scratch журналына берген сұхбатында фортепиано мен музыка теориясын ресми түрде оқып жатқанын және басты мақсаты фильмдерге музыка жазу үшін жеткілікті музыкалық теорияны жинау екенін айтты. Сол сұхбатта ол 1960-шы жылдардағы танымал ән жазушы Берт Бачаракпен ынтымақтасқандығын, оған хип-хоп биттерін жіберіп, болашақта жеке кездесіп жұмыс істеуге үміттенедінін мәлімдеді. Доктор Дре сондай-ақ Эминемнің де кемелдікке ұмтылатынын және Aftermath-тағы табысына оның ұқсас жұмыс этикасының ықпалы зор екенін айтты.

Қатысушылар мен бірлесіп өндірушілер

Жылдар өте келе, доктор Дренің жұмысына үлес қосқан басқа да әріптестер туралы ақпарат пайда болды. Death Row Records-та жұмыс істеген кезінде, доктор Дренің әкесінің баласы Уоррен G және Tha Dogg Pound тобының мүшесі Daz оның жеке альбомы The Chronic және Snoop Doggy Dogg-тың альбомы Doggystyle әндеріне көптеген есімдері жазылмаған үлес қосқан деген қауесет тарады (Daz, Young Death Row Records-тан кеткеннен кейін Snoop-тың осыған ұқсас, бірақ аз сәттілігі бар альбомы Tha Doggfather-де өндірісші ретінде аталды). Скотт Сторчтың өзі жеке табысты продюсер болғаны мәлім, ол доктор Дренің 2001 жылғы екінші альбомына үлес қосты; Сторч бірнеше әннің авторы ретінде көрсетілген, сондай-ақ бірнеше тректе клавишада ойнады. 2006 жылы Rolling Stone журналына берген сұхбатында ол былай деді:

«Сол кезде доктор Дреге бірдеңе қажет екенін байқадым», – деді Сторч. «Оған күш беру қажет болды, ал доктор Дре мені азот газы ретінде пайдаланды. Ол мені үдеріске қосты, мен өз фортепиано дыбысыммен, скрипкалармен және оркестрмен жаңа үнді таптым. Мен клавишада ойнадым, Майк [Элизандо] бас-гитарада, ал доктор Дре – драм-машинада». Қазіргі серіктесі Майк Элизандо Янгпен жұмыс істеген кездегі жазба процесін бірнеше музыканттардың бірлескен еңбегі деп сипаттайды. 2004 жылы Songwriter Universe журналына ол Eminem-нің хиті «The Real Slim Shady» әнінің негізін өзі жазғанын айтты: «Бастапқыда мен әнге бас партиясын орындадым, содан кейін доктор Дре, Томми Костер және мен бірге тректі құрдық. Содан кейін Эминем осы тректі естіп, оған рэп жазды». 2003 жылдың қыркүйек айындағы The Source журналында доктор Дренің бұрынғы наразы әріптестері лейблдегі еңбегі үшін толық төлем алмағанына шағымданып, арыз түсірді. Neff U деген продюсер The Eminem Show альбомындағы «Say What You Say» және «My Dad's Gone Crazy» әндерін, 50 Cent-тің Get Rich or Die Tryin' альбомындағы «If I Can't» және «Back Down» әндерін, сондай-ақ доктор Дренің Coors сырасының жарнамасында қолданылған битті жасағанын мәлімдеді. Доктор Дренің танымал студиялық серіктестері, оның ішінде Скотт Сторч, Элизандо, Марк Батсон және Давон Паркер, оның продюсер ретінде көрсетілген әндерінде бірлесіп ән жазуға, аспаптық орындауға және соңғы кезде бірлесіп өндіріс жасауға қатысты. Андерсон Пак 2016 жылы Music Times журналына берген сұхбатында Дремен жұмыс істегені өзінің арманы екенін айтып, оған ризашылығын білдірді.

Жазушылар

Дредің көптеген рэп өлеңдері басқалар жазады, бірақ ол өзінің өлеңдерінің мәтіні мен тақырыптарын толық бақылай алады. Aftermath продюсері Махогани Scratch-қа былай деді: «[Кабинада] сынып бөлмесі сияқты. Ол үш автормен жұмыс істейді. Олар бір нәрсе әкеледі, ол оны оқып шығады, сосын «Осы жолды өзгертіңдер, осы сөзді түзетіңдер» дейді, тіпті қағаздарды тексергендей». Жас қатысқан тректердің тізімінде көрсетілгендей, оның әндеріне көптеген адамдар үлес қосады (бірақ көбінесе хип-хопта әннің авторы ретінде көп адамдар тіркеледі, тіпті продюсер де). «Қалай рэп оқуға болды» кітабында RBX «The Chronic» альбомын жазу – «командалық жұмыс» екенін түсіндіреді және Dre үшін «Let Me Ride» әнін қалай жазғанын айтады. Ол өлең жазу туралы былай дейді: «Дре өзін керемет рэпер деп жарияламайды, Дре – керемет продюсер». N.W.A тобының мүшесі D.O.C. оның үшін өлеңдер жазса, Дре продюсерлікпен айналысқан.

Жеке өмір

1981 жылдың 15 желтоқсанында Дре 16 жаста болса, ал оның сол кездегі әйелі Кассандра Джой Грин 15 жаста болғанда, екеуінің Кёртис есімді ұлы дүниеге келді. Оны Грин тәрбиеледі және Дре оны 20 жылдан кейін алғаш рет кездестірді. Кёртис Hood Surgeon атты рэпер ретінде өнер көрсетті. 1983 жылы Дре мен Лиза Джонсонның Ла Таня Даниэль Янг есімді қызы болды. Дре мен Джонсонның үш қызы бар. 1988 жылы Дре мен Дженита Портердің Андре Янг-младший есімді ұлы дүниеге келді. 1990 жылы Портер Дреге айына 5000 доллар бала асырау төлемі талап етіп сотқа жүгінді. Ол оның анасының Вудленд-Хиллстегі үйінде болды. 1987 жылдан 1996 жылға дейін Дре әнші Мишельмен қарым-қатынаста болды, ол Ruthless Records және Death Row Records альбомдарына үн қосып үлкен үлес қосты. 1991 жылы олардың Марсель есімді ұлы туды. 1992 жылдың сәуір айында инженерімен сөз соғысынан кейін Дре аяғына төрт рет оқ тиді. 1996 жылдың 25 мамырында Дре Николь (туған аты Плоцкер) Треттке үйленді, ол бұрын баскетболшы Седал Треттке үйленген еді. 2012 жылы Forbes журналы оның таза байлығын 270 миллион АҚШ доллары деп бағалады. Кейіннен сол басылым 2012 жылы оның түрлі жобалары арқылы 110 миллион АҚШ долларын тапканын, осылайша оны жылдың ең көп жалақы алатын әртісіне айналдырғанын хабарлады. 2014 жылы Beats компаниясын Apple компаниясына сатудан түскен табыс Forbes журналының "тарихтағы кез келген музыканттың ең үлкен бір жылдық табысына" үлкен үлес қосты. Бұл 2015 жылы Др. Дрені әлемдегі ең бай музыкалық орындаушы етті. 2014 жылы Дре Лос-Анджелестің Брентвуд ауданында бұрынғы иелері, NFL ойыншысы Том Брэди мен супермодель Жизель Бюндхеннен 40 миллион долларлық үй сатып алды. 2021 жылдың 5 қаңтарында Дре ми аневризмасынан зардап шекті және Лос-Анджелестегі Cedars Sinai медициналық орталығының жансақтау бөліміне түсті. Дре ауруханаға түскеннен кейін бірнеше сағат өткен соң, оның үйіне қарақшылық әрекеті жасалды. Соңында оған Леброн Джеймс, Мартин Лоуренс, LL Cool J, Мисси Эллиотт, Снуп Догг, Эминем, Айс Кьюб, 50 Cent, Эллен ДеДженерес, Сиара, оның күйеуі Рассел Уилсон, T.I., Куинси Джонс және тағы да басқалар қолдау көрсетті. Ақпан айында ол Instagram-да келесі хабарламамен босатылды: "Менің отбасыма, достарыма және жанкүйерлеріме қызығушылықтары мен жақсы тілектері үшін рахмет. Мен жақсы жағдайдамын және медициналық командамнан тамаша күтім алдым. Мен жақын арада ауруханадан шығып, үйге ораламын. Cedars-тағы барлық керемет медициналық қызметкерлерге сәлем! Бір махаббат!!" 2024 жылдың наурыз айында Дре ми аневризмасынан кейін ауруханада жатқан кезде үш рет инсульт болғанын мәлімдеді. 2021 жылдың желтоқсанында Дре Николь Третттен 100 миллион долларлық мүлігінен ажырасып, ажырасу процесін аяқтады. Дре НФЛ-дің Лос-Анджелес Рамс және НБА-ның Лос-Анджелес Лейкерс командаларының жанкүйері.

Әйелдерге қатысты зорлық-зомбылық

Дре әйелдерге қарсы зорлық-зомбылық жасады деген айыптамаларға ұшырады. 1991 жылдың 27 қаңтарында Голливудтағы Po Na Na Souk клубында өткен музыкалық кеште доктор Дре, Fox телеарнасының Pump it Up! бағдарламасының жүргізушісі Ди Барнсқа шабуыл жасады, бұл осы бағдарламаның бір бөлімінен кейін болды. Барнс NWA-ға сұхбат алғаннан кейін, Ice Cube берген сұхбатында NWA-ны қынжырлаған еді. Барнс оқиғаға байланысты 22,7 миллион долларлық талап арыз берді. Соңынан доктор Дреге 2500 доллар айып салынды, екі жылға сотқа бағыныштылыққа жіберілді, 240 сағат қоғамдық жұмыс істеуге міндеттелді және телеарнада зорлық-зомбылыққа қарсы қоғамдық қызмет туралы хабарламада орын алды. Азаматтық сот ісі соттан тыс шешілді. Барнс: «Ол менің бетімді және денемінің оң жағын баспалдақ жанындағы қабырғаға қайталап-қайталап соқты», - деді. Кейін доктор Дре: «Адамдар көп нәрсе айтады, бірақ біреу маған тиіссе, мен де оған тиемін. Мен солай істедім. Енді осы туралы сөйлесіп, ештеңе өзгерте алмайсың. Бұл үлкен мәселе емес, мен оны есіктен лақтырып жібердім», - деп түсіндірді. Олардың зорлық-зомбылыққа толы қарым-қатынасы оның 2016 жылғы Surviving Compton: Dre, Suge & Michel'le фильмінде бейнеленген. Дре Lifetime, Sony Pictures және Surviving Compton фильмінің түсірушілеріне қарсы сот шараларын қолданып, тоқтату талабын жіберді, бірақ соңында ешқандай әрекет етпеді. Бен Вестхоффтың «Original Gangstas: the Untold Story of Dr Dre, Eazy E, Ice Cube, Tupac Shakur, and the Birth of West Coast Rap» кітабына берген сұхбатында Лиза Джонсон Дре оны көп рет ұрып-соққанын, тіпті жүкті кезінде де соққанын айтты. Ал бұрынғы лейбл мүшесі Тайри Б 1990 жылы Грэммиден кейінгі кеште Дре оған «Ruthless Bitch» әніне жауап ретінде шабуыл жасағанын мәлімдеді. 2015 жылы «Straight Outta Compton» фильміне байланысты баспасөз мәслихатында Дре мен рэп қауымдастығының басқа да белгілі тұлғаларының әйелдерге қарсы зорлық-зомбылыққа қатысты мінез-құлқы және фильмде осы мәселенің көрсетілмеуі туралы сұрақтар көтерілді. Фильм туралы талқылау Дреге өзінің бұрынғы мінез-құлқы туралы баспасөзде сөйлеуге мүмкіндік берді. 2015 жылдың тамызында Rolling Stone журналына берген сұхбатында Дре өзінің зорлық-зомбылыққа толы өткеніне өкініш білдірді: «Мен өмірімде көптеген қателіктер жасадым. Мен жас едім, ақымақ едім. Барлық айыптаулардың рас еместігін айтар едім, бірақ кейбіреулері рас. Міне, осыларды қайтарып алғым келеді. Бұл өте жаман болды. Бірақ мен осы қателіктеріме жауап бердім және ешқашан осындай қателіктерді қайталамауым керек». 2015 жылдың 21 тамызында The New York Times газетіне берген мәлімдемесінде, оның «Compton» альбомы шыққаннан кейін екі апта өткен соң, Дре өзінің зорлық-зомбылыққа толы өткеніне тағы да тоқталып: «25 жыл бұрын мен тым көп ішіп, жас және өмірімде ешқандай құрылым болмағандықтан басымнан асып кеттім. Алайда, бұл менің жасаған істерімді ақтамайды. Мен 19 жылдан бері үйленгенмін және әр күні отбасым үшін жақсы адам болуға тырысамын, соның үшін жол сілтеп беруші іздеймін. Мен сол адамға ұқсамауым үшін бар күшімді салып жұмыс істеп жатырмын. Мен ренжіткен әйелдерден кешірім сұраймын. Мен жасаған әрекетім үшін қатты өкінемін және оның барлығымыздың өміріне мәңгілік әсер еткенін білемін».

Екінші ажырасу

Дредтің әйелі Николь Плоцкер Янг 2020 жылдың маусым айында ажырасуға өтініш берді, себебі араздасушылық туды. 2020 жылдың қарашасында ол Дренің некеде сөзді зорлық-зомбылық пен адалдыққа қиянат жасағанын заңды түрде талап етті. Ол сондай-ақ, күйеуінің ашуланып, оған қол қоюын талап еткен неке шартын жыртып тастағанын мәлімдеді. Дренің өкілі оның некедегі адалдықсыздық және зорлық-зомбылық туралы айтқандарын "жалған" деп жоққа шығарды. Cedar Sinai медициналық орталығынан шығарылар алдында, ол Плоцкер Янгқа 2 миллион доллар көлемінде уақытша жұбайлық асырау төлеуге міндеттелді. Сол жылдың көктемі мен жазы аралығында Лос-Анджелес округінің судьясы Дреге бұрынғы әйеліне айына 300 000 доллардан астам жұбайлық асырау төлеуге бұйрық берді. 2 миллион долларлық мерзімін ұзарту туралы өтініш де жеткіліксіз дәлелдер болғандықтан қабылданбады. 2021 жылдың шілдесінде доктор Дреге Лос-Анджелес Жоғарғы сотының судьясы 1 тамыздан бастап, қайта үйленгенше немесе "Соттың басқа шешіміне" дейін айына 293 306 доллар төлеуді бұйырды. Тамыз айында судья оның әйелінің қорғау ордеріне қатысты өтінішін қабылдамады, себебі ол Дренің ажырасу процесі және ақпан айында болған болуы мүмкін ми аневризмасы туралы Инстаграмда оқыған рэпінен қорқып жүргенін айтты; сол рэпте ол әйелін "ашкөз келіншек" деп атаған. Қазан айының ортасында Дре әжесінің жерлеу рәсімі кезінде тағы да ажырасу қағаздарымен қамтылды. Сол айда судья Дрені ресми түрде "бос" деп жариялады. Бұл істегі қаржылық міндеттемелер Дренің Малибу, Палисадес және Голливуд Хиллз үйлеріне кеткен шығыстарды қамтыды, бірақ 2014 жылы Apple компаниясына сатылғанға дейін Beats Electronics-тің акцияларын қамтымады. 2021 жылдың желтоқсанына қарай ажырасу процесі соңғы кезеңіне енді. 28 желтоқсанда ажырасу келісіміне қол қойылды, Дре неке шартының арқасында мүлкі мен табысының көп бөлігін сақтап қалды, бірақ бір жыл ішінде 9 таңбалы соманы төлеуге міндетті болды.

Авторлық құқық бойынша сот іс-әрекеттері

2001 жылғы танымалдылығының кезеңінде доктор Дре бірнеше сот процесіне қатысты. «Жұлдызды соғыстар» фильмдерінің франшизасын жасаған Lucasfilm Ltd. компаниясы THX-тың «Deep Note» тауарлық белгісін пайдаланғаны үшін оған сотқа шағым түсірді. Fatback Band тобы да 2001 жылғы «Let’s Get High» альбомындағы «Backstrokin’» әніне қатысты құқық бұзушылық деп доктор Дреге шағымданды; 2003 жылы доктор Дреге топқа 1,5 миллион доллар төлеуге бұйрық берілді. Француз джаз музыканты Жак Луссиер 2002 жылдың наурыз айында Aftermath компаниясын 10 миллион долларға сотқа берді, доктор Дре продюсерлік еткен Eminem-нің «Kill You» әнінің оның «Pulsion» шығармасын плагиаттағанын мәлімдеді. Онлайн музыка файлдарын бөлісу компаниясы Napster сондай-ақ 2001 жылдың ортасында оны және металл тобы Metallica-ны сотқа тартты, олар әртістер желіде таратылғанын қаламаған белгілі бір файлдарға қол жеткізуді тоқтатуға келісті. 2002 жылдың күзінде Үндістанның Калькутта қаласында орналасқан Sa Re Ga Ma кино және музыка компаниясы Aftermath Entertainment компаниясына Lata Mangeshkar-дың «Thoda Resham Lagta Hai» әнінен алынған, әнші Truth Hurts-тың «Addictive» әнінде көрсетілмеген үлгі үшін шағым түсірді. 2003 жылдың ақпан айында судья Aftermath компаниясы Маңгешкарды көрсетпеген жағдайда Truth Hurts-тың «Truthfully Speaking» альбомының сатылуын тоқтату керектігін шешті.

Басқа

1992 жылдың 28 маусымында, түнгі жарыққа дейін бірнеше сағат қалғанда, барбекю грилі мен артық көмір Дренің Калабасастағы үйінің өртенуіне себеп болды. Өртті сөндірген екі өрт сөндіруші ауруханада жеңіл жарақат алды. Өрттен үйге 125 мың доллардан астам зиян келді. Дре 1992 жылдың қазанында полиция қызметкеріне дене күші қолдану ісінде кінәсін мойындады және 1991 жылдың мамырында Жаңа Орлеандағы қонақ үй лоббиінде болған төбелес салдарынан туындаған екі қосымша дене күші қолдану айыптамасы бойынша сотталды. 1993 жылы музыканттың қарындасының алдында тұрған адаммен болған жанжалдан кейін ол дене күші қолдануға кінәлі деп танылды. Ол Дренің жағын сындырғанын айтты. 1994 жылдың 10 қаңтарында Дре полициядан 1987 жылғы Ferrari көлігімен Беверли-Хиллз арқылы 90 миль/сағат жылдамдықпен қашудан кейін ұсталды. Д-р Дренің қанындағы алкогольдің көрсеткіші 0,16 болғаны анықталды, бұл Калифорния штатының заңмен белгіленген шегінен екі есе жоғары. 1993 жылы Дреге тағылған айыптама бойынша шартты мерзім бұзылды; ол кінәсін мойындамады және 1994 жылдың қыркүйегінде сегіз айға бас бостандығынан айырылды. Ол 1053 доллар айып төледі және алкогольге қатысты білім беру бағдарламасына қатысуға міндеттелді. 2004 жылдың қарашасында Лос-Анджелестегі Vibe журналының марапаттау салтанатында Д. Дреге Джимми Джеймс Джонсон есімді жанкүйер шабуыл жасады, ол автограф сұрап келген. Соңғы төбелесте G Unit рэпері Янг Бак ол кісіні пышақпен жаралады. Джонсон Death Row Records президенті Суг Найттың Дреге өмір бойы жетістіктерін мойындамас бұрын оны қорлау үшін шабуыл жасағаны үшін 5000 доллар төлегенін мәлімдеді. Найт бірден CBS телеарнасының "The Late Late Show" бағдарламасына қатыстығын жоққа шығарып, Др Dre-ді қолдайтынын және Джонсонды жауапқа тартуды қалайтынын айтты. 2005 жылдың қыркүйегінде Джонсон бір жылға бас бостандығынан айырылды және 2008 жылға дейін Dr. Dre-ден алыс болуға бұйрық берілді. 2015 жылдың 30 қазанында Ruthless компаниясын құрған Джери Хеллер Дреге, Ice Cube-қа, Eazy E-нің жесірі Томика Вудс Райтқа, режиссер F. Gary Gray-ге және Universal Pictures компаниясына қарсы "Straight Outta Compton" фильміндегі беделін қорлау және авторлық құқықты бұзу туралы сотқа шағым түсірді. Сотта Пауль Дьямати ойнаған фильмдегі Хеллердің бейнесі оның Ruthless және N.W.A. тобымен байланысы туралы жазған автобиографиясынан бұрмаланған деп айтылды. 2016 жылдың маусымында сотқа жүгінген кезде судья фильмнің "бұл фактілерді "көрікті және гиперболалық" түрде бейнелеуге рұқсат етілгенін" айтып, шағымды сынады. 2016 жылдың 2 қыркүйегінде Джерри Хеллер жүрек талмасынан кейін автокөлік апатынан қайтыс болды. Алайда, оның ісі заңгерлер тобы мен оның мүлігінің мүшелері арқылы жалғасты. 2018 жылдың қазан айында сот ісі тоқтатылып, Хеллердің мүлігіне 35 миллион доллар айыппұл және 75 миллион доллар өтемақы төленді. 2016 жылдың 4 сәуірінде TMZ және New York Daily News Суг Найттың 2014 жылы 1 OAK клубында болған оқиғада Дре мен Лос-Анджелес шериф департаментіне жалданып өлтіруге тапсырыс бергенін айтқанын хабарлады. Үш айдан кейін, шілдеде, Дре Малибудағы көршісімен тест-драйв туралы сөйлескеннен кейін полицияға ұсталған. Сондай-ақ, ол көршісіне тапаншаны көрсеткен деген күдік болды, бірақ ешқандай дәлел табылмады және Дре көп ұзамай босатылды. 2018 жылдың 8 мамырында Дре Пенсильванияның гинеколог дәрігері Драйон Бурчқа өзінің атын, Dr. Drai-ды, ұқсас айтылуы бар, пайдалану үшін сауда белгісін тіркеуге рұқсат берілді. Содан кейін 26 маусымда Дре мен Джимми Айовинге бұрынғы серіктесі және креативтік дизайнер Стивен Ламарға Beats құлаққаптарының алғашқы модельдерін жасағаны үшін төленбеген роялтилер үшін 100 миллион доллар талап еткені үшін 25 миллион доллар төлеуге бұйрық берілді. Бұл талап Apple компаниясының наушник брендін сатып алғаны туралы жаңалықтар тарағаннан кейін 2015 жылы қозғалды. 2021 жылдың тамызында доктор Дренің үлкен қызы ЛаТаня Янг үйсіз қалғанын және төрт баласын асырай алмайтынын айтты. Қазіргі уақытта ол UberEats және DoorDash компанияларында жұмыс істейді, сонымен қатар қоймада жұмыс істейді. Ол өз балаларының достарымен бірге тұрып жатқанда, өздерінің SUV-ымен қарызға толы өмір сүріп жатыр. Доктор Дре 2020 жылдың қаңтарынан бастап ЛаТаняны қаржылай қолдауды тоқтатты, өйткені ол "прессада оның туралы сөйледі".

Американдық музыка сыйлығы

1994 Dr. DreЖаңа сүйікті рэп/хип-хоп әртісіDr. DreСүйікті рэп/хип-хоп әртісі2001 Dr. DreСүйікті рэп/хип-хоп әртісі