Кіріспе

1977–1982 жылдарғы телесериал
Тірі ойналатын сериал

"Үлкен Халк" – Marvel Comics комиксіндегі Халк кейіпкеріне негізделген американдық телесериал. Сериал CBS телеарнасында көрсетілді және доктор Дэвид Баннер рөлінде Билл Биксби, Халк рөлінде Лу Ферриньо, ал Джек МакГи рөлінде Джек Колвин түсті. Сериалда, әйелі қайтыс болған және қайтыс болды деп есептелетін дәрігер және ғалым доктор Дэвид Баннер АҚШ-ты жалған аттармен аралап, өзінің қорқынышты құпиясына қарамастан, мұқтаж жандарға көмектесетін жағдайларда өзін табады: бір апат оның жасушаларын өзгерткеннен кейін, қатты ашу немесе стресс кезінде ол "Халк" деп аталатын алып, жабайы, өте күшті, жасыл терілі адамшыққа айналады. Саяхаттарында Баннер уақытша жұмыстар істеп, өзінің жағдайын бақылауға немесе емдеуге болатын жол іздеп ақша табады. Осы уақыт аралығында ол бір таблоид газетінің тілшісі Джек МакГинің талмай іздеуіне түседі, ол Халк – оның мансабын көтеретін қауіпті жаратылыс деп сенімді. Сериалдың екі сағаттық пилоттық фильмі, Халк шығу тегін көрсетеді, 1977 жылдың 4 қарашасында көрсетілді. Сериалдың 80 бөлімі 1978 жылдан 1982 жылға дейін CBS телеарнасында бес маусым бойы көрсетілді. Оны Кеннет Джонсон жасады және продюсерлік етті, сондай-ақ кейбір бөлімдерін жазды немесе режиссерлік етті. Сериал Дэвид Баннердің ем іздеуді жалғастыруымен аяқталады. 1988 жылы түсіру құқықтары MCA/Universal компаниясынан New World Television компаниясы сатып алынып, сериалдың сюжетін аяқтау үшін бірнеше телефильмдер түсірілді. Хабар тарату құқықтары бәсекелес NBC телеарнасына берілді. New World (бір кезде Marvel компаниясына тиесілі болған) үш телефильм жасады: "Үлкен Халк қайта оралады" (Николас Кореа режиссерлік), "Үлкен Халк сотта" және "Үлкен Халк өлімі" (екеуі де Билл Биксби режиссерлік). "Үлкен Халк" көрсетілгеннен бері бүкіл әлемде жанкүйерлер қатарын кеңейтті.

Негізгі идея

Дэвид Баннер – Калифорниядағы Калвер институтында жұмыс істейтін дәрігер және ғалым. Ол сүйікті әйелі Лораның қазасына себеп болған автокөлік апатының салдарынан ауыр психикалық жарақат алды. Оны құтқара алмағаны үшін өзін кінәлі санап, Баннер және оның зерттеу серіктесі доктор Элайна Маркс, өте қиын жағдайларда үлкен күш-қуат таныта білген адамдарды зерттейді. Баннер, өзі де сол сияқты жағдайда неге мұндай күш көрсете алмағанын анықтауға тырысады және күн дақтарынан шығатын гамма сәулеленуінің жоғары деңгейі зерттеу қатысушыларының күшін арттырғанын болжайды. Теориясын тексеруге асыққан Баннер зертханада өзін гамма сәулеленуге ұшыратып, қадағаланбаған тәжірибе жүргізеді. Бірақ радиологиялық жабдық жақында жаңартылғандықтан, Баннер еңсергісіз дозаны алады. Алғашқыда тәжірибе сәтсіз аяқталғанын ойлайды, алайда, дөңгелекті ауыстыру кезінде жарақат алғанда, Баннердің ашуы оны 7 фут (2 метр) бойында, жасыл терілі, адамнан асып түсетін күш-қуатқа ие жаратылысқа айналдырады. Ол тынышталғанда, жаратылыс Баннерге қайта оралады. Баннер өзгерген күйінде болған оқиғаны есінде сақтамайтындықтан, көмек сұрау үшін Марксқа жүгінеді. Екеуі бірлесіп оқиғаның мән-жайын анықтап, метаморфозаның табиғатын және оны емдеу мүмкіндігін зерттейді. Олардың жұмысына кедергі келтіретін таблоид тілшісі Джек МакГи, бастапқыда Баннер мен Маркстің адамнан асып түсетін күш туралы зерттеулерін қамтыған, бірақ қазір оларды аймақта көрініс берген жасыл терілі монстр туралы хабарлармен байланысты деп күдіктенеді. Зертханада тыңшылық жасап жүргенде, МакГи өрттің шығуына себепкер болады. Баннер Марксті құтқару үшін зертханаға қайта жүгіреді, бірақ жаратылыс оны өліп жатқан Маркспен бірге оттан шығарып алады. Баннер мен Маркс өртте қаза тапты және жаратылыс олардың өліміне кінәлі деп қате түсінген МакГи, "Қайратты Халк" туралы мақала жариялап, құқық қорғау органдарын оны ұстауға шақырады. Өлген деп есептелген Баннер, өзін асырау және ем іздеу үшін түрлі есімдермен және жұмыстармен бір жерден екінші жерге саяхаттауға бел буады. Сонымен қатар, ол жолында кездесетін адамдарға олардың басына келген қиындықтардан көмектесуге міндетті деп санайды. Бұл оны қауіпті жағдайларға түсіреді, олар Халкке айналуына себеп болады, ал бұл өз кезегінде, құпия жаратылыстың ізінде жүрген МакГидің назарын аударады. Ол одан әрі зорлық-зомбылықтың алдын алу және оқиғасына сенімділік беру үшін ел бойынша оны ұстауға тырысады. Қайрангерліктеріне қарамастан, Халк көбінесе Баннер саяхатында кездесетін адамдарға жақсылық жасайды. Әрбір эпизод Баннердің қайтадан жолға шығуымен аяқталады, ол Халк көрінуі билік органдары мен табанды МакГидің күдігіне түсіретінінен қорқады.

Басты актерлер

Билл Биксби доктор Дэвид Брюс Баннер рөлінде. Лу Ферриньо Халк рөлінде, Дэвид ашуланғанда жасыл түсті адамға айналады. Тед Кэссиди Халк дауысын сомдады (1–2 маусымдар: көрсетілмеген). Джонсон бастапқыда ұсыныстан бас тартты, бірақ кейін Виктор Гюгоның «Кәсіреттер» романын оқып, шабыттандырылып, Халк комиксін телешоуға айналдыру жұмысын бастады. Джонсон комикстен бірнеше өзгерістер енгізді; бұл, бір жағынан, оны көпшілікке сенімді және қабылданатын жанды көрсетуге аудару үшін, екінші жағынан, ол комикстерді ұнатпағандықтан, шоудың түпнұсқадан ең көп айырмашылығын жасамақ болды. Кейіпкердің шығу тарихында, атомдық сынақ жарылысы кезінде гамма сәулесіне ұшырағаннан гөрі, Баннер өзін сынақтан өткізу кезінде лабораториядағы апатта гамма сәулесіне ұшырады. Тағы бір өзгеріс – Баннердің мамандығы, физиктен медициналық зерттеуші/дәрігерге ауысуы. Комикстегі Халк сөйлеу қабілеті жылдар бойы өзгергенмен, телешоудағы Халк мүлдем сөйлемеді – ол тек ырылдап, арыстай аңырады. Халк авторының бірі Стэн Ли кейінірек былай деді: «Телешоуды бастағанда Кен маған: «Сен білесің бе, Стэн, Халк сөйлемеуі керек деп ойлаймын» деді. Ол осыны айтқанда, мен оның дұрыс айтқанын түсіндім. [Комиксте] мен Халкпен былай сөйлесетінмін: «Халк құртады! Халк оны ұстайды!» Комиксте мұны айтуға болатын, бірақ телешоуда осылай сөйлесе, өте қисынсыз естілер еді». Стэн Лидің айтуынша, пилоттық серияның DVD-дегі түсіндірмесінде Джонсон бұл ұлы Дэвидті құрметтеудің бір жолы болған. «Брюс» ақырында телешоудағы Баннердің ортаңғы аты болды, ол комиксте де болған. Мұны пилоттық фильмнің соңында Баннердің қабіртасында көруге болады.

Кастинг

Доктор Дэвид Баннер рөліне Кеннет Джонсон Билл Биксбиді шақырды – ол осы рөлге бірінші таңдауы болған. Джек Колвин циникалық таблоид газетінің тілшісі "Джек МакГи" рөлінде ойнады, бұл кейіпкер "Жәбірленушілер" романындағы Жавер кейіпінен үлгі алған. Бастапқы әңгімені актер Тед Кэссиди оқыды, ал Халк дауыстарын серияның қалған бөлігі үшін актер Чарльз Нейпир жасады, ол сонымен қатар серияда екі рет қонақ актер ретінде де түсті.

Қонақ жұлдыздар мен камеолар

Сериалдың бес маусымы бойында көрермендерге таныс болған немесе кейіннен өзінің туындыларымен атаққа ие болған көптеген актерлер сериалда ойнады, олардың ішінде: бастапқы пилотта болашақ «Falcon Crest» және «Castle» сериалдарының актрисасы Сьюзан Салливан; сондай-ақ «Falcon Crest» сериалдарында ойнаған Брет Каллен; «Секс және қала» фильмімен танымал Ким Каттралл; Биксбидің алғашқы «Менің сүйікті марсианым» сериалындағы әріптесі Рей Уолстон; «Эддидің әкесімен танысу» сериалындағы әріптесі Брэндон Круз; Халк рөлімен қатар, «Пляж патшасы» эпизодында басқа кейіпкер ретінде ойнаған Лу Ферриньо; Биксбидің бұрынғы әйелі Бренда Бенет; және тізімде көрсетілмеген рөлде бодибилдер және кәсіби күрескер Рик Драсин «Прометей» (1 және 2-бөлімдерде) Халкке айнала бастаған кескінінде пайда болды. Мариет Хартли екінші маусымдағы «Тұрмысқа шыққандар» (немесе «Күре алмас Халкке қалыңдық») эпизодында доктор Кэролин Филдс рөлінде ойнағаны үшін «Драмалық сериалдағы үздік басты әйел рөлі» номинациясы бойынша Primetime Emmy сыйлығын жеңіп алды. Marvel Comics үшін Халк персонажын жасаған сценарист және суретші Стен Ли мен Джек Кирби екеуі де сериалда эпизодтық рөлдерде ойнады. Кирби екінші маусымдағы «Қашу жоқ» эпизодында, ал Ли «Күре алмас Халк сотта» (1989 жылғы сериалдан кейінгі телефильмде) қазылардың бірі ретінде пайда болды.

Макияж

Бастапқыда Халктің бет-әлпеті өте қорқынышты болды, бірақ екі пилоттық сериядан кейін, алғашқы екі апталық эпизодтан және төртіншісі үшін Нью-Йоркте түсірілімнен кейін дизайн жұмсалды. Ферриньоны Халкке айналдыруға кеткен макияж процесі үш сағатқа созылды. Ферриньо Халктің жарқыраған жасыл көздерін имитациялау үшін таққан қатты контактті линзаларды физикалық қиындық тудырғандықтан әр 15 минут сайын шешіп тастауға мәжбүр болды. Халк ретінде киген жасыл шашы боялған як жүнінен жасалған. Шоудың қосымша тақырыбы, "The Love Theme from The Incredible Hulk" пилоттық эпизодта және 2-ші маусымның бастапқы эпизодында кеңінен қолданылды, сондай-ақ шоу барысында эпизодтарда пайда болды.

Тақырыптар

Көп жағдайда Баннердің ішкі күресі ол кездесетін адамдардың дилеммаларымен салыстырылады, олар доктор Баннерде бір жақсы көмекші табады. Продюсер Кеннет Джонсон былай деді: "Біз үнемі Халк әркімде қалай көрінетінінің тақырыптық тұрғыларын қарастырып, оның әртүрлі жолдарын іздеп жүрдік. Доктор Дэвид Баннерде ол ашуға айналды. Ал басқа біреуде ол мінездес құмарлыққа, қорқынышқа, қызғанышқа немесе алкоголизмге ұласуы мүмкін! Халк түрлі нысандар мен өлшемдерде келеді. Біз жеке эпизодтарда осыны зерттеуге тырыстық".

Синдикаттау

Сериал алғаш рет 1982 жылдың қыркүйегінде таралымға түсті. Ол Sci Fi Channel арнасында қайта көрсетілді және 1992 жылдың қыркүйегінде арна іске қосылғанда көрсетілген сериалдардың бірі болды. Сонымен қатар, Retro Television Network арнасында көрсетілді және 2014 жылдан 2015 жылға дейін Esquire Network арнасында көрсетілді. Сериалдың қайта көрсетілімдері 2016 жылдың ақпан айында көптеген MeTV филиалдарында көрсетіле бастады. Сериал 2017 жылдың мамыр айында H&I филиалдарының көпшілігінде көрсетіле бастады. El Rey Network 2017 жылдың қаңтар айында сериалды тік форматта көрсетуді бастады.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes шолулар жинағыш сайтында екі сағаттық пилоттық бөлімше жеті шолу негізінде 57% рейтинг алып, орташа бағасы 5.4/10 болды, ал бірінші маусым сегіз шолу негізінде 75% рейтинг алып, орташа бағасы 6.0/10 құрады. Tallahassee Democrat газеті үшін жазған Стив Уоткинс Лу Ферриньоның "күшті, үнсіз кейіпкерді ешкімдей жақсы ойнағанын" және бас рөлде "табиғи" болғанын айтты. Телесериал туралы ретроспективада шоу жанкүйерлері ең жақсы деп жиі атаған бөлімдер "The Incredible Hulk" (пилот), "Married", "Mystery Man", "Homecoming", "The Snare", "Prometheus", "The First" және "Bring Me the Head of the Hulk" екені хабарланды.

Басқа медиа

Бұл сериал 1978 жылдан 1982 жылға дейін газеттерде жарияланған комикске әкелді. Ол сериалдағыдай бір фон мен шығу тарихын қолданған, бірақ одан тысқары оқиғаларды баяндаған. Power Records (Peter Pan records) 1978 жылы "The Incredible Hulk: Hear Four Exciting All New Action Adventure Stories!" ("Тамаша жаңа оқиғалар! – Қараңғы жар, Теңізден келген монстр, Қаскөй және Соқыр көше") атты үнтаспасын шығарды. Оқиғаларда ол "Дэвид Баннер" деп аталады және есімін ауыстырып, ем іздейтін саяхатшы болып көрінеді. 1979 жылы Ideal Toy Company "The Incredible Hulk – Smash–Up Action Game" атты үстел ойынын шығарды. Ойын барысында сіз зертхана құрып, "Доктор Дэвид Баннерге" ем табуға тырысуыңыз керек, тағы да сериалға сілтеме жасап. 1979 жылы "Халк" видеороманы қағаз түрінде, суреттермен және пилоттық бөлімнен алынған диалогтармен жарық көрді. Marvel Cinematic Universe бұл сериалды екі рет құрметтеді. Бірінші рет, "The Incredible Hulk" (2008) фильмінің титрлерінде Брюс Баннердің (Эдвард Нортон) Халк ретіндегі шығу тарихын көрсететін эксперименті телесериалдағыдай бейнеленді. Сериалдың ашылу тізбегі Disney+ сериалы "Ол Халк: Заңгер" (2022) сериалының "Бұл шоу кімдікі?" атты эпизодында қайта жаңғыртылды. Ол Дженифер Уолтерс / Ол Халк (Татьяна Маслани) туралы ойларға бағытталды, сонымен қатар Дэвид кейпінде киінген Баннер (Марк Руффало) да пайда болды. Стен Ли CBS компаниясы бірінші әйел Халкты жасап, концепцияның құқықтарын алмас үшін Ол Халкты жасады.