Кіріспе

Айова штатының штаттық ғимараты, көбінесе Айова штатының әкімшілік үйі деп аталады, Айова штатының астанасы Де-Мойн қаласында орналасқан. Айова штатының Бас Ассамблеясының резиденциясы ретінде, ғимаратта Айова Сенаты, Айова Өкілдер Палатасы, Губернатор кеңсесі, Бас прокурор, Аудитор, Қазынашы және Мемлекеттік хатшы кеңселерi орналасқан. Ғимаратқа сондай-ақ Айова Жоғарғы Сотының залы кіреді, бірақ сот отырыстары көбінесе көрші Айова Жоғарғы Соты ғимаратында өтеді. Ғимарат 1871-1886 жылдары салынған және елдегі жалғыз бес күмбезді капитолий болып табылады. Шығыс 9-шы көше мен Гранд-авенюде орналасқан Капитолий төбеде тұрғызылған және қаланың орталық бөлігі мен Батыс Капитолий террасасының панорамалық көрінісін ұсынады. Оның жанында және алдында түрлі ескерткіштер мен мемориалдар бар, оның ішінде Сайындар мен теңізшілердің Азамат соғысы ескерткіші және Линкольн мен Тэдтің мүсіні.

Құрылыс

Мемлекеттік мәртебе алғаннан көп ұзамай Айова штаты Капитолийді Айова-Ситиден батысқа қарай жылжыту қажеттігін түсінді және 1846 жылы өткен 1-ші Бас Ассамблея орынды таңдау үшін комиссия құруға уәкілеттік берді. 1847 жылы Джаспер округындағы Монро-Сити қаласы Капитолийдің жаңа орны ретінде таңдалды және жоспарланды, бірақ 1848 жылғы заң шығарушы орган Капитолийді Айова-Ситиден көшірмеуге шешім қабылдады. 1854 жылы Бас Ассамблея Де-Мойн өзенінің Ракун саласынан екі миль қашықтықтағы жерді белгіледі. Нақты орын Вилсон Александр Скотт штатка Капитолий тұрған тоғыз жарым акр жерді сыйға тартқанда анықталды. Тұрақты штаттық үй салуға соңғы заңнамалық келісім 1870 жылдың 8 сәуірінде берілді. Үш қабатты кірпіштен салынған ғимарат уақытша Капитолий ретінде 30 жыл бойы пайдаланылды, содан кейін өрттен қирады, ал осы уақыт аралығында тұрақты Капитолий жоспарланып, салынып жатты. 1870 жылы Бас Ассамблея жергілікті кәсіпкер және саясаткер Питер А. Дейді де кіріктіре отырып, Капитолий комиссиясын құрды. Комиссияның міндеті – архитекторды жұмысқа алу, ғимарат жобасын таңдау (құны 1,5 миллион доллардан аспауы керек) және салық ставкалары жоғарыламайынша, қолда бар қаражатты пайдалана отырып, жұмысты жүргізу болды. Джон К. Кокрейн мен Альфред Х. Пикенард архитекторлар болып тағайындалды және 1871 жылдың 23 қарашасында іргетас салынды. Алайда, бастапқы тастың көп бөлігі судың әсерінен және ауа райының нашарлауынан зақымданды, оны ауыстыру қажет болды. Іргетас 1873 жылдың 29 қыркүйегінде қайтадан салынды. Хакни – жобаның соңына дейін қалған жалғыз архитектор болды.

Сәулет

Капитолийдің сәулеттік дизайны тіктөртбұрышты пішіндес, үлкен терезелері мен жоғары шатырлары бар, XIX ғасырдағы қоғамдық ғимараттарды жоспарлаудың дәстүрлі үлгісін ұстанады. Өзгертілген және жетілдірілген Ренессанс стилі күш пен қадір-қасиеттілік пен пайдалылықтың үйлесімін береді. Ғимараттың солтүстіктен оңтүстікке дейінгі ұзындығы 110,95 метр, ал шығыстан батысқа дейінгі ені 75,29 метр. Күмбез астындағы дөңгелек залының диаметрі 24,38 метр.

Дисплейлер

Айова полктері әртүрлі соғыстарда алып жүрген жауынгерлік тулар негізгі қабаттағы нишаларда сақталады: Азамат соғысы, 1; Испан-Америка соғысы, 13; Бірінші дүниежүзілік соғыс, 26. Батыс дәлізінде Нелли В. Уокердің саяси теңдік үшін күрестегі Айова әйелдерінің еңбегін еске алуға арналған тақтасы және Ирак азаттығы және Тұрақты азаттық операцияларында қаза тапқан айовалықтарға арналған ескерткіш орналасқан. Бұл республикашыл саясаткерлердің сынына ұшырады. Көрсетілімге келген зардаптан кейін, Миссисипи штатының өкілдер палатасына сайлауға үміткер болған республикашыл кандидат көрсетілімді бүлдіргені үшін қылмыстық құқық бұзушылық жасады деп айыпталды.