Кіріспе
Аризона штатының округі, АҚШ. Пима округі (/p//iː//m//ə/ PEEmə) – АҚШ-тың Аризона штатының оңтүстік-орталық аймағындағы округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 1,043,433 адамды құрайды, бұл Аризона штатындағы екінші ең көп халқы бар округ. Округ орталығы – Тусон қаласы, онда халықтың көп бөлігі шоғырланған. Округ атауы осы аймақтың иеленушілері, Пима тайпасының (сонымен қатар Тохоно О’одхам деп те аталады) есімімен байланысты. Пима округі Тусон қалалық статистикалық аймағының толық құрамын қамтиды және Оңтүстік-Батыс АҚШ-тағы үшінші ірі қалалық аймақ болып табылады. Пима округінің құрамына Тохоно О’одхам тайпасының жерлерінің бір бөлігі, сондай-ақ Сан-Ксавьер үнді резерваты, Паскуа Яки үнді резерваты, Орган құбырлары кактусының ұлттық ескерткіші, Айронвуд орман ұлттық ескерткіші және Сагуаро ұлттық паркі кіреді. Округ халқының басым көпшілігі Тусон қаласы мен оның төңірегінде орналасқан, округтің шығыс бөлігінің көп бөлігін қалалық құрылыс алып жатыр. Аризона штатының екінші ірі қаласы ретінде Тусон маңызды сауда және академиялық орталық болып табылады. Басқа қалалық аймақтарға Тусон қаласының маңындағы Марана, Оро Долина, Сахуарита, Оңтүстік Тусон және Грин Долина кіреді. Округтің қалған бөлігі сирек қоныстанған; ең ірі елді мекендер – Тохоно О’одхам тайпасының астанасы Селлс және округтің батыс бөлігіндегі Ажо қалалары.
Pima County ('/p//iː//m//ə/ PEEmə) is a county in the south central region of the U. S. state of Arizona. As of the 2020 census, the population was 1,043,433, making it Arizona's second most populous county. The county seat is Tucson, where most of the population is centered. The county is named after the Pima Native Americans, also known as Tohono O'odham, who are indigenous to this area. Pima County includes the entirety of the Tucson Metropolitan Statistical Area, and it is the third largest metropolitan area in the Southwestern United States. Pima County contains parts of the Tohono O'odham Nation, as well as all of the San Xavier Indian Reservation, the Pascua Yaqui Indian Reservation, Organ Pipe Cactus National Monument, Ironwood Forest National Monument and Saguaro National Park. The vast majority of the county population lies in and around the city of Tucson, filling much of the eastern part of the county with urban development. As Arizona's second largest city, Tucson is a major commercial and academic center. Other urban areas include the Tucson suburbs of Marana, Oro Valley, Sahuarita, South Tucson, and Green Valley. The rest of the county is sparsely populated; the largest towns are Sells, the capital of the Tohono O'odham Nation, and Ajo in the county's far western region.
Тарих
Пима округі, Аризона штатының алғашқы төрт округінің бірі, 1853 жылы Мексикадан Гадсден сатып алу арқылы алынған жерлермен Аризона аумақтық заң шығарушы органының бірінші сессиясымен құрылған. Бастапқы округ Аризона территориясының 113° 20' бойлық сызығынан шығысқа қарай және Гила өзенінен оңтүстікке қарай жатқан барлық бөлігінен тұрды. Одан кейін көп ұзамай Кочиз, Грэм және Санта-Крус округтері Пима округінен бөлініп шықты.
География
Құрама Штаттардың халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 9189 шаршы миль (23 799 км²), оның ішінде 9187 шаршы миль (23 794 км²) құрлық және 2,1 шаршы миль (5 км²) (0,02%) су алабын құрайды.
Сонора шөлін қорғау жоспары
Сонора шөлін сақтау жоспары (ССЖ) – Пима округінің шөлді сақтау жоспары. ССЖ табиғи және мәдени ресурстарды, шаруашылықтарды, жойылу қаупі төніп тұрған түрлерге сәйкестікті және жануарлардың қозғалыс жолдарын қамтиды.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы санақ бойынша округте 980,263 адам, 388,660 үй шаруашылығы және 243,167 отбасы өмір сүрді. Халық тығыздығы 440,909 тұрғын үй бірлігін құрады. Ауданның нәсілдік құрамы: 74,3% ақ, 3,5% қара немесе афроамерикандық, 3,3% американдық үнді, 2,6% азиялық, 0,2% Тынық мұхиты аралдарынан, 12,3% басқа нәсілдерден және 3,7% екі немесе одан көп нәсілдерден. Испан немесе Латын Америкасынан шыққандар халықтың 34,6% құрады. Оның ішінде: 30,8% мексикалық, 16,2% неміс, 10,6% ирландиялық, 9,9% ағылшын, 4,5% итальяндық, 3,1% француз, 2,8% американдық, 2,7% поляк, 2,4% шотландиялық, 1,8% шотланд-ирландиялық, 1,7% норвегиялық, 1,6% голланд, 1,6% швед, 1,1% ресейлік.
16.2% German
10.6% Irish
9.9% English
4.5% Italian
3.1% French
2.8% American
2.7% Polish
2.4% Scottish
1.8% Scotch Irish
1.7% Norwegian
1.6% Dutch
1.6% Swedish
1.1% Russian
388,660 үй шаруашылығының 29,8%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 44,5%-ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 12,8%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, 37,4%-ы отбасы емес, ал 29,2%-ы жеке адамдардан тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,46 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,06 адамды құрады. Медианалық жас 37,7 жас болды.
Үкімет, полиция және саясат
Пима округі бес мүшеден тұратын Бақылаушылар кеңесімен басқарылады, олар қағидаларды бекітеді және кез келген қала немесе қалашықтың құзырына кірмейтін аудандардағы қызметтерді ұйымдастырады. Аризона штатында округтер штаттың құралы болып табылады және өздеріне жеке жарғылары жоқ. Округтік Бақылаушылар кеңесі штат заңдарымен берілген өкілеттіктер шегінде әрекет етеді, көбінесе бұл өкілеттіктер ұсақ қағидалар мен кіріс жинауға қатысты. Көптеген ерекшеліктер болмаса, бұл өкілеттіктер тар шеңберде түсіндіріледі. Штат заң шығарушы органы жергілікті мәселелерге көп көңіл бөледі, ал көптеген қарапайым жергілікті мәселелерді шешу үшін заңнамалық мақұлдау қажет.
Пима округінің шеріфі
Пима округінің шериф департаменті сотты қорғауды қамтамасыз етеді, округтік түрмені басқарады, сот-медициналық қызмет көрсетеді және Пима округінің қалалық емес аудандарын патрульдейді. Бұл елдегі жетінші ірі шериф департаменті. Округ шегіндегі муниципалитеттердің полиция бөлімдері бар қалалар: Тусон, Марана, Оро Доласы және Сахуарита.