Кіріспе
АҚШ-тың Флорида штатының аймағы. Әртүрлі дереккөздер аймаққа әртүрлі анықтама береді, бірақ атауынан көрініп тұрғандай, ол әдетте штаттың орталық бөлігін қамтиды, оның ішінде Тампа шығанағы және Үлкен Орландо аймақтары. Дегенмен, соңғы уақыттарда Тампа шығанағы аймағы көбінесе жеке аймақ ретінде сипатталады, ал "Орталық Флорида" термині Орландо аймағымен теңестіріледі (әсіресе, әрбір метрополитендегі жергілікті жаңалықтар арналары өз аймағын осылай атайды). Орталық Флорида – Флориданың үш бағытталған аймағының бірі, сондай-ақ Солтүстік Флорида және Оңтүстік Флорида аймақтары бар. Аталған "әдеттегі" анықтамаға сәйкес, оған келесі 13 округ кіреді: Бревард, Цитрус, Эрнандо, Хиллсборо, Лейк, Оранж, Осеола, Паско, Пинеллас, Полк, Семиноль, Самтер және Волусия. Кейде Марион округіндегі Окала қаласы да осы аймаққа қосылады. Citrus, Hernando, Hillsborough, Pasco және Pinellas округтары да Тампа шығанағы аймағының құрамында саналады.
Central Florida is a region of the U. S. state of Florida. Different sources give different definitions for the region, but as its name implies it is usually said to comprise the central part of the state, including the Tampa Bay area and the Greater Orlando area, though in recent times the Tampa Bay area has often been described as its own region, with "central Florida" becoming more synonymous with the Orlando area (most notably, this is what the local news channels in each respective metro area call their region). It is one of Florida's three directional regions, along with north Florida and south Florida. Under the previously mentioned "usual" definition, it includes the following 13 counties: Brevard, Citrus, Hernando, Hillsborough, Lake, Orange, Osceola, Pasco, Pinellas, Polk, Seminole, Sumter, and Volusia. Sometimes Ocala, which is in Marion County, was included. Although Citrus, Hernando, Hillsborough, Pasco, and Pinellas are also considered to be the Tampa Bay area.
География
Көптеген жергілікті аймақтар сияқты, Орталық Флориданың шекаралары ресми түрде белгіленбеген және тұрақты емес, әртүрлі дереккөздерде әртүрліше сипатталады. 2007 жылы географтар Ари Ламме мен Реймонд К. Олдаковскидің Флорида аймақтарын зерттеуі, сауалнамаға қатысқан Флорида тұрғындарының көпшілігі Орталық Флориданы Флорида түбегінің кең аумағы деп атағанын көрсетті. Бұл аймақ ішкі бөлігін, соның ішінде Орландо қалалық аймағын, және батыстағы Ситрас округінен Хильсборо округіне дейін, ал шығыстағы Волосия округінен Себастьянға дейін созылған жағалау жолағын қамтиды. Орталық Флорида – Флориданың үш ең көп таралған бағытты аймағының бірі, қалғандары – Солтүстік Флорида және Оңтүстік Флорида. Ламме мен Олдаковскинің атап көрсетуінше, бағытты аймақ жағалауға қарағанда ішкі аймақтарда жиі қолданылады. Шындығында, жағалау аймақтарында әдетте өзіндік жергілікті аймақтық белгілері болады, мысалы, Ғарыш жағалауы және Табиғат жағалауы, ал штаттың ішкі аймақтарында Орталық Флоридадан басқа жергілікті аймақтар тіркелмеген. Орландо мен Тампа қалалық аймақтарының орталық қалалары бір-біріне жақын орналасқан (85 миль (137 км)), нәтижесінде олардың екі қалалық аймағы Лейкленд аймағында бірігіп, I-4 дәлізі деп аталатын үлкен, үздіріссіз халық шоғырланған орталықты құрайды. Бұл – штаттың батыс жағалауындағы Тампа шығанағынан шығыс жағалауындағы Дейтона Бич пен Кейп Канавералға дейін созылатын халық шоғырлануы. Орталық Флорида көбінесе жазық дала болып келеді, кең ашық кеңістіктерге және 1500-нен астам көл мен тоғанға ие. Бұл аймақта батпақты жерлер, кипарис, емен, шаған және қарағай ормандары, жайылымдар, далалар және жағалау бар. Басты өзендерге Сент-Джонс, Галифакс, Оклаваха және Эконлокхатчи өзендері жатады. Ірі көлдерге Апопка көлі, Тохопекалига көлі, Шығыс Тохопекалига көлі, Луиза көлі, Монро көлі, Джессуп көлі және Батлер көлдерінің тізбегі кіреді. Орталық Флориданың Атлантика жағалауында 160 шақырымнан астам жағалау сызығы бар. Басты жағажайларға Канаверал ұлттық жағажайы, Нью-Смирна жағажайы, Дейтона жағажайы, Кокоа жағажайы және Мельбурн маңындағы Индиалантик жағажайы жатады.
Климат
Жағалау қалалары үшін қауіп – дауылдар, оның дәлелі 2004 жылғы дауыл маусымы, ол Орталық Флорида аймағына үш ірі дауыл әкелді: Чарли, Жанна және Франсис. Қыстар құрғақ және қоңыржай, Орландодағы орташа қысқы ең жоғары температура және орташа қысқы ең төмен температура. Жаздар ыстық және ылғалды, ең жоғары температураның орташасы және ең төмен температураның орташасы. Жазғы ыстықтың шары, әдетте, маусымның басында басталып, қазанның басына дейін созылады. Жоғары температураның, жоғары ылғалдылықтың және Персика шығанағы мен Атлантика жағалауынан келетін қарсы теңіз желдерінің үйлесімі маусымнан қыркүйекке дейін ішкі округтерде күрт дауылдық белсенділікке алып келеді. Орталық Флоридада Флориданың басқа аймақтарына қарағанда бір ауданға көбірек шартқы соқтығысады, ал Флоридада АҚШ-тың басқа штаттарына қарағанда көбірек шартқы соқтығысады. Осының салдарынан Флорида, және әсіресе Орталық Флорида, көбінесе «АҚШ-тың дауылды астанасы» немесе «Шартқы аллеясы» деп аталады. Бұл қауіпті дауылдар Орталық Флориданы көптеген құйынға бейім етеді. Алайда, олар көбінесе кішкентай, қысқа өмір сүреді және көбінесе EF0 немесе EF1 дәрежесіндегі дауылдар болып бағаланады. Көппен климаттық жіктелімі бойынша Орталық Флоридада субтропикалық климат орналасқан. Бұл климат штаттың көп бөлігіне тән, оңтүстік Флоридадан басқа, онда тропикалық климат басым. Оңтүстік Флоридадан айырмашылығы, онда температура төмендемейді, Орталық Флорида кейбір жылдары қыста мұздай температураны көреді (бірақ қысқа мерзімді). Осының салдарынан, Мексика шығанағы мен Атлант мұхитының жағалау әсеріне ие болған Тампа шығанағы аймағындағы, Бревард округі мен Индиан Ривер округіндегі жағалау аймақтарын қоспағанда, Орталық Флориданың көп бөлігі Оңтүстік Флоридада кездесетін тропикалық өсімдіктерді қабылдай алмайды. Дегенмен, қыста температура АҚШ-тың көптеген басқа аймақтарына қарағанда жоғары болады. Орталық Флоридадағы қысқы ең жоғары температура шамамен, ал ең төмен температура 50 градусқа жуық.
Тарих
Азамат соғысы аяқталғаннан кейін, мүйізді мал, мақта және жағалаудағы жерлерден басқа, Флориданың орталық бөлігінің көп бөлігі батпақты жерлер еді. 1880 жылдары кәсіпкер Гамильтон Дистон қаржылаған ірі суару жобасы осы батпақты жерлерді қоныстандыруға мүмкіндік берді. Санфорд 1877 жылы Монро көлі мен Сент-Джонс өзенінің қиылысындағы порты ретінде құрылды. Ол көліктік орталық ретінде жоспарланған; қаланың негізін қалаушы Генри С. Санфорд оны «Оңтүстік Флориданың қақпа қаласы» деп атады. Ол ауылшаруашылық өнімдерін тасымалдау орталығына айналды, соның салдарынан қала «Сельдерей қаласы» деген қосымша атқа ие болды. Киссими, бастапқыда Оллендейл деп аталған, Кисссими өзеніндегі алғашқы жүк кемесін басқарған Конфедерация майоры Дж. Х. Алленнің құрметіне 1880 жылдары дамыды. Бұл Гамильтон Дистонның суару компаниясының бас кеңсесі болды. Тохопекалига көлінде орналасқандықтан, қала маңызды аймақтық кемежай порты болды. Флориданың орталық бөлігіне теміржолдардың кеңеюі Киссимидің кемежай өнеркәсібіне қажеттілікті жойды. 1894-1895 жылдардағы қатыгез суық цитрус егінін жойды, бұл экономикаға зиян келтірді. Волусия округының жағалауларындағы тығыз құм 1903 жылдан бастап автожарыстарға қолайлы болды, себебі асфальтталған жолдар кеңінен таралмаған, бұл аймақтың автомобильдер мен жарыстарға байланысты беделін нығайтты. Ормонд жағажайы 20 ғасырдың басында жылдам көліктерді ұнататындар үшін танымал орын болды, себебі жағажайда жылдам жүруге қолайлы жағдайлар болды. Осы жағажай Генри Флаглердің туристік курортты дамытуына да себепкер болды. Кейіннен ол Флаглердің бұрынғы серіктесі Джон Д. Рокфеллерді қызықтырды, ол Ормонда қыстайтын үйіне ие болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін АҚШ Әуе күштері (1947 жылдан кейін АҚШ Әуе күштері) және АҚШ Әскери-теңіз күштері аймақта бірнеше оқу орталықтары мен операциялық базаларды құрды, негізінен авиациялық қызмет үшін, содан кейін ғарыш зерттеу орталықтары пайда болды. 1940 жылдардың соңында АҚШ әскері Мерит аралында, Канаверал мүйісіне жақын жерде зымыранды сынау орталығын құрды. Жердің көп бөлігі игерілмеген еді, ал қолайлы климат жыл бойы жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Кейіннен НАСА 1960 жылдары ғарыш кемесін ұшыру үшін ұзақ мерзімді база іздегенде, сынау орталығына және жақын жердегі қалаларға қол жеткізуге ыңғайлы болғандықтан Мерит аралын Канаверал мүйісінің жанында орналасқан жер ретінде таңдады. НАСА Кеннеди ғарыш орталығы үшін 100 мыңнан астам акр жер сатып алды. Делтона 1962 жылы жоспарланған зейнеткерлер қаласы ретінде салынды. Қазір Волусия округының ең ірі қаласы. Уолт Дисней әлемінің құрылысы Үлкен Орландо үшін маңызды өзгеріс болды. Уолт Дисней АҚШ-тың шығыс тұрғындары үшін қол жетімді болатын, кең аумақты жерді қалаған. Флориданың орталық бөлігінде жер жеткілікті болды, сонымен қатар бағасы арзан болды, ал ішкі жағдайы дауылдардан қорғаныш ұсынды. 1965 жылы жоспарлар жарияланды, ал ойын-сауық паркі 1971 жылы көпшілікке ашылды. Ламм мен Олдаковскидің зерттеулері Барни Уорф пен Синтия Уодделлдің Флориданың 2000 жылғы президенттік сайлау кезіндегі саяси географиясын зерттеулерімен сәйкес келеді. Флориданың орталық бөлігінің экономикасы оңтүстік Флоридаға өте ұқсас. Солтүстік Флориданың әртараптанған экономикасымен салыстырғанда, туризм Флориданың орталық және оңтүстік бөліктеріндегі ең маңызды сала болып табылады, сонымен қатар шағын, бірақ маңызды ауыл шаруашылығы саласы да бар. Ламм мен Олдаковскидің зерттеулері Флориданың орталық бөлігін сипаттайтын кейбір мәдени көрсеткіштерді де анықтады. Жалпы алғанда, Флориданың орталық бөлігі солтүстік Флоридаға ұқсас және осы көрсеткіштер бойынша оңтүстік Флоридадан ерекшеленеді. Орталық және солтүстік Флоридада американдық тағамдар ең танымал болды, ал оңтүстік Флоридада этникалық тағамдар да біршама танымал болды. Сонымен қатар, музыканың көптеген стильдері бойынша географиялық айырмашылықтар байқалмады, бірақ кантри және латын музыкасы үшін аймақтық айырмашылықтар болды. Кантри Флориданың орталық және солтүстік бөліктерінде танымал болды, ал оңтүстік Флоридада оның танымалдығы төмен болды, ал латын музыкасы Флориданың орталық және солтүстік бөліктерінде аз танымал болды, бірақ оңтүстік Флоридада көбірек танымал болды. Егер Полк және Самтер округтерінің халқын ескерсек, жалпы халық саны шамамен 3,969 миллион адамды құрайды. Соңғы 30 жылда Флориданың орталық бөлігінде экспоненциалды өсім байқалды. 2007 жылғы АҚШ халық санағына сәйкес, Флориданың орталық бөлігінде 70 000 азиялық тұрды. Олардың арасында 1900 жапондық болды, бұл азиялықтардың 3% құрайды.
Экономика
Ауыл шаруашылығы Флориданың орталық экономикасының маңызды бөлігін құрайды, қысқы клубника, цитрус, ағаш, көкөніс және аквакультураның барлығы үлкен үлес қосады. Туризм Флорида экономикасына зор үлес тигізеді. Соңғы он жылда аймақтың экономикасы әртараптанды. Жоғары технологиялық өнеркәсіптік орталық ретінде Metro Orlando АҚШ-тағы жетінші ірі ғылыми-зерттеу паркіне, Орталық Флорида университетінің инженерлік және бизнес мектебіне ие. Онда Lockheed Martin және Siemens сияқты қорғаныс компаниялары бар. Медициналық зерттеулер Тампаның Оңтүстік Флорида университетінде және Орландоның Орталық Флорида университетінде, сондай-ақ Санфорд Бернхам медициналық зерттеу институтының биомедициналық зерттеу орталығында ерекше көзге түседі. USF әсіресе қатерлі ісік және деменция зерттеулерінде ұлттық деңгейде жетекші болып табылады. Тампа шығанағы аймағы жоғары технологиялық өндіріс пен зерттеулер орталығына айналды, ал Орландо мен Тампа шығанағы аймағы қаржы индустриясының орталықтары, әсіресе сақтандыру компаниялары мен ірі банктердің операциялық бөлімдері үшін маңызды. Аймақтағы белсенді әскери нысандарға Атлант мұхитының жағалауында орналасқан Патрик Ғарыш күштері базасы және Кейп-Канаверал Ғарыш күштері станциясы; МакДилл Әуе күштері базасы, Клервотердегі Жағалау күзетінің әуе станциясы және Санкт-Петербургтегі Жағалау күзеті секторы; сондай-ақ Орландодағы Әскери-теңіз күштерінің қолдау көрсету қызметі, Әскери-теңіз күштерінің Пайнкастл әсер ету (бомбалау) полигоны және ішкі аймақта орналасқан Авон Парк Әуе күштері полигоны кіреді. Бұларға осы нысандарда орналасқан негізгі басқару органдары қосылады, мысалы, MacDill AFB-дегі АҚШ Орталық қолбасшылығының (USCENTCOM) және MacDill AFB-дегі АҚШ Арнайы операциялар қолбасшылығының (USSOCOM) штаб-пәтері, Кемелік қару-жарақ сынақ бөлімі және Кейп-Канаверал SFS-дегі Порт-Канаверал Жағалау күзеті станциясы, сондай-ақ белсенді, резервтік, Армия Ұлттық гвардиясы және Әуе Ұлттық гвардиясының бөлімдері, жеке нысандар ретінде немесе белсенді нысандардағы жалға алушылар ретінде орналасқан. Бұрынғы, жабылып, азаматтық мақсатқа берілген нысандарға: Хиллсбороу әскери әуе алаңы, Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі оқу полигоны, қазір ауданның бөлігі; Буш Гарденс Тампа Бэй және Оңтүстік Флорида университеті; 1968 жылы жабылып, қазір Орландо Санфорд халықаралық әуежайы болып табылатын Санфорд әскери әуе станциясы; 1975 жылы жабылып, қазір Орландо халықаралық әуежайы болып табылатын Маккой әуе күштері базасы; және 1968 жылы Әскери-теңіз күштеріне беріліп, 1999 жылы BRAC бағдарламасы бойынша жабылып, қазіргі Болдуин Парк ауданына айналған Орландо әуе күштері базасы кіреді. Флориданың орталық бөлігіндегі тағы бір маңызды АҚШ үкіметінің нысаны – Кеннеди Ғарыш орталығы, Кейп-Канаверал SFS маңында орналасқан NASA мекемесі, сондай-ақ Болдуин Паркіндегі Ветерандар істері департаментінің (VA) амбулаториясы (бұрынғы Орландо AFB ауруханасы / бұрынғы Флорида әскери-теңіз ауруханасы) және Нона көліндегі VA ауруханасы.
Жануарлар дүниесі
Орталық Флоридада төрт ірі зообақ бар: Санфордтағы Орталық Флорида зообағы мен ботаникалық бағы, Мельбурндағы Бревард зообағы, Тампа шығанағындағы Буш Гарденс жануарлар паркі және Тампадағы Лоури Парк зообағы. Орландода жануарлар таныстырылатын екі ойын-сауық паркі де бар, бірақ оларда жануарлар әлдеқайда аз: Диснейдің «Жануарлар әлемі» және SeaWorld Orlando.
Табиғи аумақтар
Орталық Флоридада Бок Тауэр бақшалары, Векуа Спрингс мемлекеттік паркі, Блю Спрингс мемлекеттік паркі, Рок Спрингс Рун мемлекеттік қорығы, Канаверал ұлттық жағалауы және Мерит аралы ұлттық жануарлар қорығы сияқты алуан түрлі табиғи көрікті орындар бар. Аймақ сонымен қатар демалысқа арналған кең жол желісімен мақтана алады (жүгіру, велосипед тебу, атпен жүру және т.б.). Көптеген байланыстар қазірдің өзінде орнатылған, бірақ құрылыс жұмыстары жалғасуда, олардың нәтижесінде барлық жолдар мен жасыл кеңістіктер біріктіріледі. Басты жолдарға Cady Way, Cross Seminole және West Orange Trail жатады. АҚШ-тағы үздік жағажайлардың көп бөлігі Орталық Флоридада орналасқан.
Теңіз порттары
Порт Канаверал, Орландодан шығысқа қарай 45 минуттық жерде орналасқан Кейп Канавералда, круиздік, жүк және әскери-теңіз порты болып табылады. Ол Флорида штатындағы ең жұмысты порттардың бірі және экономикалық тұрғыдан Орландомен байланысты. Жергілікті тұрғындар бұл портты Орландоның теңіз порты деп есептейді, ал Порт Канаверал туристер мен Орландо тұрғындары үшін Disney Cruise Lines және Carnival Cruises компанияларымен круиздік саяхат жасауға ең жақын порт болып табылады. Порттың болашақ жоспарларына тікелей Орландо халықаралық әуежайына жететін теміржол және табиғи газ құбыры кіреді. Аймақтың тағы бір маңызды теңіз порты – Порт Тампа шығанағы, ол штаттың ең жұмысты порттарының бірі және халықаралық деңгейде бәсекелесуге мүмкіндік беретін үлкен кеңейтуге дайын тұр.
Қоғамдық көліктер
Орталық Флоридада аймақтық қала маңы теміржол желісі құрылып жатыр. Бұл бастамалардың біріншісі – SunRail – Делендтен Киссиммиге дейін қатынайтын қала маңы теміржолы. Бірінші кезеңі 2013 жылға дейін аяқталуға тиіс, ал толыққанды жүйе 2015 жылға дейін іске қосылады. Amtrak та CSX Transportation компаниясының A желісімен қатынайтын Орталық Флоридаға қызмет көрсетеді және Орландо Амтрак станциясында тоқтайды. Auto Train Орландо қаласының солтүстігіндегі Санфорд, Флоридада тоқтайды. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, Brightline компаниясы Орландо мен Майами арасында жоғары жылдамдықты теміржол құрылысын жүргізіп жатыр, оны аяқтағаннан кейін Тампаға дейін ұзартуды жоспарлап отыр.
Білім
Флорида штатының мемлекеттік бастауыш және орта білім беру мектептерін Флорида білім департаменті басқарады.