Кіріспе
1994 жылғы WrestleMania X – кәсіби күрес бойынша WrestleMania-ның 10-шы жылдық, төлемдік жарысы. Бұл жарыс 1994 жылдың 20 наурызында Нью-Йорктегі Мэдисон Сквер Гарденде өтті. Төлемдік жарыстың басты назары WWF Чемпионаты болды, ол екі матчта қорғалды. 1994 жылғы Royal Rumble матчының қосымша жеңімпаздары Лекс Люгер мен Бретт Харт болғандықтан, екеуі де чемпион Йокозунаға қарсы шықты. Люгер бірінші болып шықты, бірақ төрешіні итергені үшін дисквалификацияланды. Харт кешке Йокозунамен күресіп, оны ұтып, чемпион атанды. Бұл Брет пен оның інісі Оуэннің арасындағы ұзақ дауға әкелді, себебі Оуэн төлемдік жарыстың ашылу матчында Бретті жеңген болатын. Тағы бірнеше маңызды даулар да көрсетілді. Razor Ramon Шон Майклсты баспалдақ матчында жеңіп, WWF Intercontinental Championship-тің нақты иесі кім екеніне қатысты дауды шешті. Бам-Бам Бигелоу Луна Вахонмен бірігіп, Доинк-Клоунға қарсы кек алды, онымен бұрын дауласқан болатын, Доинк пен оның серіктесі Динкті жеңді. Рэнди Савидж "қайда түссе де есептеледі" (Falls Count Anywhere) матчында Крашті жеңіп, олардың арадағы дауды аяқтады. WrestleMania X – WWF-тің бетке айқайлы тұлғасы болған Халк Хогансыз өткен алғашқы жарыс. Бұл жарыс сонымен қатар Рэнди Савидждің компания үшін теледидардағы соңғы матчы болды.
WrestleMania X was the 10th annual WrestleMania professional wrestling pay per view (PPV) event produced by the World Wrestling Federation (WWF, now WWE). It took place on March 20, 1994, at Madison Square Garden in New York, New York. The central focus of the pay per view was the WWF Championship, which was defended in two matches. Due to Lex Luger and Bret Hart being named the co winners of the 1994 Royal Rumble match, both challenged champion Yokozuna. Luger was first but was disqualified for pushing the referee. Hart faced Yokozuna later in the evening and won the championship by pinning Yokozuna. This led to a lengthy worked feud between Bret and his brother Owen, who had defeated Bret in the opening match of the pay per view. Several other major feuds were also highlighted. Razor Ramon defeated Shawn Michaels in a Ladder match to resolve an angle in which the two had argued over the rightful holder of the WWF Intercontinental Championship. Bam Bam Bigelow gained revenge against Doink the Clown, with whom he had been feuding, by teaming with Luna Vachon to defeat Doink and his partner Dink. Randy Savage settled his feud with Crush by defeating him in a Falls Count Anywhere match. WrestleMania X was the first edition of the event not to include Hulk Hogan, who had been seen as the public face of the WWF. The card also marked Randy Savage's last televised match for the company.
Өмірбаян
WrestleMania – World Wrestling Federation (WWF, қазір WWE) Pay Per View (PPV) іс-шарасының флагмандық шарасы болып саналады. Ол жыл сайын наурыздың ортасынан сәуірдің ортасына дейін өткізіледі. Бұл WWF-тің алғашқы төрт pay per view-інің біріншісі болды, оған Royal Rumble, SummerSlam және Survivor Series кіреді, олар "Үлкен Төрттік" деп аталды, ал 1993 жылы құрылған "Қалқанның патшасы"мен бірге "Үлкен Бестік" құрады. WrestleMania X 1994 жылдың 20 наурызында Нью-Йорктегі Мэдисон Сквер Гарденде, бірінші WrestleMania-ның дәл сол аренасында өткізілуі тиіс еді. Екі төреші арасындағы келіспеушіліктен кейін WWF президенті Джек Тунни Люгер мен Хартты бірлесіп жеңімпаз деп жариялады. Тунни екі күресшінің де WrestleMania-да WWF Чемпионаты үшін күресуге мүмкіндік алатынын, бұл Royal Rumble жеңімпазына берілетін жүлде екенін, сондай-ақ екі күресшінің де pay per view үшін екі жекпе-жек өткізуге тиіс екенін мәлімдеді. Егер Харт монетаны лақтырып жеңсе, ол алғашқы титул үшін күресер, ал Люгер картаның басында Крашпен жұдырықтасады. Ойыннан кейін Оуэн рингке оралып, Бретпен қақтығысты. Оуэн жеңіліске ашуланып, Бретке шабуыл жасап, дауды жаңартты. Люгердің Йокозунамен араздасуы 1993 жылдың 4 шілдесінде Йокозунаның дене күшін сынау кезінде басталды. Маусым айында Йокозунаның менеджері Фудзи мырза барлық американдық спортшыларды "Интрепид" кемесінің палубасында Йокозунаны боди-слэммен ұрып түсіруге шақырды. Бірнеше спортшының тырысысқандары сәтсіз аяқталғаннан кейін, оқиға желісінде Лугер тікұшақпен келіп, Йокозунаны сәтті боди-слэмге жіберді. Бұл Лугерге үлкен итеру жасады, ол сол кезде 1993 жылғы SummerSlam-да Йокозунаға қарсы WWF Чемпионаты үшін күресуге дайын болды. Лугер матчты есеп бойынша жеңіп алды, бірақ титулға ие бола алмады. WWF матчтың шарты Лугерге реванш мүмкіндігін бермейтінін мәлімдеді. Оқиға желісінде Лугер 1994 жылғы Royal Rumble-ге қатысуға үгіт жүргізді, өйткені ол жеңімпазға берілетін титулды жеңгісі келді. Матчтан кейін ол тағы үш рет "Банзай құлауын" орындады, ал әртүрлі күресшілер шабуылды тоқтату үшін рингке асықты. 18 қазан күні Краш "Monday Night Raw" бағдарламасында Йокозуна мен Йокозунаның менеджері Фудзи мырзамен бірге пайда болды. Краш Савиджді шілде айының 12 күні өткен матчта ертерек араласпағаны үшін сынады. Келесі аптада Джек Тунни Савидждің өткен аптадағы шабуылдан кейін комментаторлық қызметтен шеттетілгенін хабарлады. 1993 жылғы Survivor Series-те Савидж пен Краш бір-бірін өз матчтарынан шығарып жібергенде, араздық күшейді. Бигелоу Доинк пен Доинктың кішкентай серігі Динкке қарсы кек қайтарды. Ақырында, бұл араздық WrestleMania X-те өткізілуге тиіс матчқа әкелді. Бұл матчта Бигелоу мен оның оқиға желісіндегі қарындасы Луна Вахон Доинк пен Динкке қарсы аралас командалық матчта күш сынасты. Разор Рамон мен Шон Майклстың арасындағы араздық та 1993 жылдың күзіне дейін созылған. Джек Тунни Майклстың WWF Intercontinental Championship титулын жеткілікті түрде қорғамағаны үшін алып тастағанын мәлімдеді. Шын мәнінде, титулдан бас тартудың нақты себебі Майклстың белдікті тастаудан бас тартқаны болды деген хабарлар тарады. Рамон battle royal-де жеңіске жетіп, матчтың екінші финалисі Рик Мартелді жеңгеннен кейін титулды жеңіп алды. Алайда Майклс титулдың өзгеруін мойындаудан бас тартты, өйткені ол өзінің нағыз континентаралық чемпион екенін мәлімдеді.
Оқиға
Дель Рейдің серіктесі Том Причард, Дель Рейді бекіте алмас бұрын Бушвакер Бучқа шабуыл жасады. Телевизиядағы алғашқы жекпе-жек Брет пен Оуэн Харт арасында өтті. Матчтың басында екі күрескер де басымдыққа ие бола алмады, ойын алға-артқа жүрді. Оуэннің мақтанышы мен Бреттің Оуэннің рингтен кетуіне рұқсат бермеуі екеуінің арасындағы шиеленісті көрсетті. Оуэн, ақырында Бретке түйелік тұтқаны қолданып, суплекстер мен Томбстоун пилдрайвер орындап, қарқынға ие болды. Лугер мен Йокозуна арасындағы ауызша қақтығыстан кейін, Лугер Йокозунаны рингтен шығарып, ерте артықшылыққа ие болды. Жер сілкінісі рингке кіріп, Бомбаға артынан шабуыл жасады. Ол Бомбаны электрмен соққылап, "Жер сілкінісі" соққысын орындап, 35 секунд ішінде жеңіске жетті. Тікбағана матч үшін, Резор Рамон мен Шон Майклсқа тиесілі Интерконтинентальдық белбеулер ринг үстіне ілінді, ал екі белбеуге де бірінші жеткен күрескер жеңімпаз деп жарияланды. Кейфабе бойынша себеп, "тікұшақ" командасы (Ирвин Р. Шайстер, The Headshrinkers, Рик Мартел және Джефф Джаррет) матч үшін команда капитаны кім болатыны туралы келісе алмады. Олардың қарсыластары 1–2–3 Kid, Sparky Plugg, Tatanka және The Smoking Gunns командасынан құралған "жақсы" команда болды. Кештің соңғы матчы және басты оқиғасы – Йокозуна мен Брет Харт арасындағы WWF Чемпионаты матчы болды. Матчтың қонақ төрешісі "Жабайы" Родди Пайпер, ал қонақ ринг хабарлаушысы Берт Рейнольдс, ал қонақ уақыт сақтаушысы Женни Гарт болды. Йокозуна Хартқа аяқпен шапты, бірақ Аваланш әрекеті сәтсіз аяқталды. Шараға қатысты мақтаулардың көп бөлігі Шон Майклс пен Резор Рамон арасындағы тікбағана матчына бағытталды. 411mania сайтынан McNew бұл матчты "сол кездегі жаңалық" және "тікбағана матчын картаға енгізген тамаша матч" деп атады. Матч Дейв Мелцерден бес жұлдыздық баға алды және оның Wrestling Observer Newsletter басылымының оқырмандары оны 1994 жылдың матчы деп таныды. Pro Wrestling Illustrated оқырмандары да осы матчты PWI Match of the Year (1994) деп атады. Бұл матч IGN сайтының WrestleMania тарихындағы ең үздік 20 матч тізімінде 3-орынға ие болды және "күрес тарихындағы ең жаңа матчтардың бірі" деп сипатталды. Оуэн Харт пен Брет Харт арасындағы ашылу матчы да мақтауға ие болды. McNew оны "кәсіби күрес тарихындағы ең жақсы ашылу матчы" деп сипаттады. Сондай-ақ, ол IGN сайтының WrestleMania тарихындағы ең үздік 20 матч тізімінде 4-орында болды; жазушы Джон Робинсон оны "ақы төлеу арнасындағы ең жақсы ашылу матчы" деп сипаттады. Көп мәрте әлем чемпионы Крис Джерихо: "Мен үшін [WrestleMania X] -тегі ең жақсы матч әрқашан Брет пен Оуэннің арасындағы матч болды, ол шоуды ашты және оқиғаның керемет екенін түсіну қиын болды, бұл Оуэннің тажына ілуі сияқты болды. Бұл керемет сәт болды". Майк "Генерал" Ламбертсон, бұрынғы кәсіби күрескер, "Deep South Wrestling" және voicesofwrestling.com сайтының авторы матчты "Мэдисон Сквер Гарден тарихындағы ең үлкен спорттық ойын-сауық оқиғасы" деп атады.
|+ Other on screen personnel Tom Prichard, Del Ray's partner, attacked Bushwhacker Butch before he was able to pin Del Ray. The first televised match was between Bret and Owen Hart. The beginning of the match went back and forth with neither wrestler gaining a strong advantage. The tension between the two was demonstrated by Owen's bragging and Bret's refusal to let Owen leave the ring. Owen eventually gained momentum by using a camel clutch on Bret and performing suplexes and a Tombstone piledriver. After a verbal confrontation between Luger and Yokozuna, Luger gained the early advantage by knocking Yokozuna out of the ring. Earthquake came to the ring and attacked Bomb from behind. He powerslammed Bomb and performed the Earthquake splash to get the pinfall victory in thirty five seconds. For the Ladder match, the Intercontinental belts belonging to Razor Ramon and Shawn Michaels were both hanging above the ring, and the first wrestler to use the ladder to reach both belts would be declared the winner. The kayfabe reason given was that the heel team (Irwin R. Schyster, The Headshrinkers, Rick Martel and Jeff Jarrett) could not agree on who would be the team's captain for the match. Their opponents were scheduled to be the face team of the 1–2–3 Kid, Sparky Plugg, Tatanka and The Smoking Gunns. The final match of the night and main event was the WWF Championship match between Yokozuna and Bret Hart. The guest referee for the match was "Rowdy" Roddy Piper, while the guest ring announcer was Burt Reynolds and the guest timekeeper was Jennie Garth. Yokozuna performed a leg drop on Hart but then missed an Avalanche attempt. Much of the praise towards the event was aimed at the ladder match between Shawn Michaels and Razor Ramon. McNew of 411mania cited the match as "downright groundbreaking for the time" and an "amazing match that put the ladder match on the map." It received a five star rating from Dave Meltzer and was voted Match of the Year (1994) by readers of his Wrestling Observer Newsletter publication. Pro Wrestling Illustrated readers also named that match PWI Match of the Year (1994). It was placed #3 on IGN's Top 20 Matches in Wrestlemania History and described as "one of the most ground breaking matches in wrestling history". The opening match between Owen Hart and Bret Hart has also garnered acclaim. McNew described it as the "best opening match in professional wrestling history". It was also #4 on the list of IGN's Top 20 Matches in Wrestlemania History; writer Jon Robinson described it as "the best opening match in pay per view history." Multi time world champion Chris Jericho stated: "For me, the best match on [WrestleMania X] was always Bret vs. Owen, and it kicked off the show and it was hard to follow the story was amazing, it was kind of Owen's coronation – it was a great moment". Mike "The General" Lambertson, a former professional wrestler from Deep South Wrestling and contributor to voicesofwrestling. com called the match “The greatest sports entertainment event in Madison Square Garden’s history” on episode 138 of the "Talk is Jericho" podcast.
Салдары
"Миссиядағы жігіттер" Квебектермен командалық белбеу үшін күресін жалғастырды. "Миссиядағы жігіттер" 1994 жылдың 29 наурызында титул жеңіп алды. Бұл жоспарланбаған титул өзгерісі болды, себебі Мейбл Пьерге сүрегімен түсіп, нәтижесінде жеңіске жетті. Алайда, бұл титулдың сақталуы тек екі күнге созылды, өйткені Квебектер келесі кездесуде титулды қайта жеңіп алды. Лекс Люгер мен Мистер Perfect WrestleMania Revenge Tour аясында бірнеше кездесу өткізуге жоспарланған. Мистер Perfect-ті Crush алмастырды. Адам Бомбы мен Жер сілкінісі 1994 жылдың 4 сәуірінде Monday Night Raw эпизодында реванш өткізді, онда Жер сілкінісі жеңіске жетті. Бұл жанжал одан әрі дамымады, себебі Жер сілкінісі 1994 жылдың мамырында WWF-ты тастап, World Championship Wrestling (WCW) командасына қосылды. Уипплмен мен Финкель 1994 жылы бірнеше смокинг матчтарын өткізді, олар 1995 жылдың 9 қаңтарында Monday Night Raw эпизодында аяқталды. Шон Майклс пен Рейзор Рамон арасындағы матчтан кейін бірнеше апта өткен соң, Дизель Рамонға Континенттік чемпионат үшін күресті бастады. Майклс 1994 жылдың 13 сәуірінде Дизельге Рамонды жеңуге көмектесті. Бұл жеңіс Дизельге бір күнтізбелік жылдың ішінде WWF-тың үштік тәж чемпионатын жеңіп алуға мүмкіндік берді. Он адамнан тұратын командалық матч 1994 жылдың 4 сәуірінде Monday Night Raw бағдарламасында өтті. Жаман команда жеңіске жетті, себебі Ирвин Р. Шистер 1–2–3 Кидті соққыға түсіріп, матчты жеңіп алды. Брет пен Оуэн Харт 1994 жыл бойы жанжалдарын жалғастырды. "Патшалар қақтығысы" турнирінде олардың нағыз өмірдегі қайын ағасы және Бреттің бұрынғы командаласы Джим Нейдхарт Оуэнге турнирді жеңуге көмектесу арқылы бұрышта қатысты. Таққа отырғызу рәсімінде Оуэн өзін "Харттардың патшасы" деп атауды қалады. SummerSlam-де Брет Оуэнге қарсы тор клеткадағы матчта титулын сәтті қорғады, бірақ матчтан кейін Оуэн мен Нейдхарт оған шабуыл жасады, бұл Бреттің жағына басқа қайын ағасы Дэви Бой Смиттің араласуына себеп болды. Survivor Series-де Оуэн Бреттің WWF чемпионатын жоғалтуына ішінара жауапты болды. Брет Боб Бэклундпен матч өткізді, онда жеңімпаз бәсекелестің бұрыш батыры рингке сүлгі тастап, қарсыласының бас иесін білдірген кезде анықталады. Оуэн Смитті есінен айырғаннан кейін, Оуэн Бретке деген ықыласын білдірді. Бэклунд Бретті Chickenwing-ке алғанда, Оуэн анасы Хеленді Бреттің сүлгісін лақтыруға көндірді, бұл Бэклундқа матчты және титулды жеңуге мүмкіндік берді.
Adam Bomb and Earthquake had a rematch on the April 4, 1994 episode of Monday Night Raw, which Earthquake won. The feud did not progress any further, as Earthquake left the WWF for World Championship Wrestling (WCW) in May 1994. Wippleman and Finkel wrestled a series of Tuxedo matches in 1994 that culminated in a match on the January 9, 1995 episode of Monday Night Raw. A few weeks after the match between Shawn Michaels and Razor Ramon, Diesel begin to challenge Ramon for the Intercontinental championship. Michaels helped Diesel defeat Ramon for the title on April 13, 1994. This win began a push for Diesel that saw him win the WWF's Triple Crown Championship in one calendar year. The ten man tag team match took place on the April 4, 1994 edition of Monday Night Raw. The heel team won, as Irwin R. Schyster pinned the 1–2–3 Kid to win the match. Bret and Owen Hart continued their feud throughout 1994. At King of the Ring, their real life brother in law and Bret's former tag team partner Jim Neidhart became involved in the angle by helping Owen win the tournament. During the coronation ceremony, Owen announced that he wanted to be referred to as the "King of Harts". At SummerSlam, Bret successfully defended his title against Owen in a Steel cage match but was attacked after the match by Owen and Neidhart, prompting another brother in law, Davey Boy Smith, to get involved on Bret's side. At Survivor Series, the storyline saw Owen partially responsible for costing Bret the WWF Championship. Bret faced Bob Backlund in a match with the stipulation that the winner would be declared when a competitor's cornerman threw a towel into the ring to signify a submission. After Owen caused Smith to knock himself unconscious, Owen pretended to feel sympathy for Bret. While Backlund had Bret in a crossface Chickenwing, the angle had Owen convince his mother Helen to throw in Bret's towel, enabling Backlund to win the match and the title.