Кіріспе
Америка футболшысы (туған 1974)
Амани Аскари Тумер (туған 8 қыркүйек 1974) – Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Нью-Йорк Джайентс» командасы үшін кең қабылдаушы және қайтарушы ретінде бүкіл карьерасын өткізген американдық бұрынғы кәсіби футболшы. Ол 1999 жылдан 2003 жылға дейін әр маусымда 1000-нан астам қабылдау ярдысын көрсетті, 2007 жылы Super Bowl XLII жеңген «Джайентс» командасының құрамында болды және 9,497 қабылдау ярдысы, 668 қабылдау және 54 қабылдау тачдаунымен «Джайентс» клубының рекордтарын иеленеді. Ол сондай-ақ 109 қайтару арқылы 1,060 ярд және үш тачдаунға қол жеткізді. 1996 жылы жаңадан келген ойыншы ретінде, ол 18 қайтаруда 16,6 ярдтық орташа көрсеткішпен NFL-де көшбасшы болды. Тумер 1992 жылдан 1995 жылға дейін «Мичиган Вулверинс» командасы үшін колледж футболында ойнады. 1994 жылы ол 1,096 қабылдау ярдысымен мектептің бір маусымдық рекордын жаңартты, сондай-ақ Билетников сыйлығының финалисі атанды және Бірінші команданың «Үлкен Ондық» құрамына енді. Тумер колледж карьерасын Мичиган тарихында 2,657 қабылдау ярдысымен екінші (қазір төртінші) орында аяқтады.
Алғашқы жылдар
Тумер 1974 жылы Калифорния штатының Беркли қаласында дүниеге келген. Оның "Амани" деген есімі суахили тілінде "бейбітшілік" деген мағынаны білдіреді, ал "Аскари" деген есімі "полицей" деген мағынаны білдіреді. Тумердің әкесі, Дональд Тумер, Огайо штатында Вуди Хейз жаттықтырған командада футбол ойнаған. Оның қарындасының күйеуі – комедиан Джордж Уоллес. Тумер "Пи-Ви Футбол" ойынын Беркли Кугарс командасында желілік ойыншы ретінде, ал Ричмонд Стиллерс командасында қабылдаушы, тепкілеуші, допты беруші, желілік қорғаушы және жүгіруші ретінде ойнай бастады.
Мичиган университеті
Томер 1992 жылы Мичиган университетіне түсіп, 1992 жылдан 1995 жылға дейін «Мичиган Вулверинес» футбол командасында университет футболын ойнады. 1992 және 1993 жылдары бірінші және екінші курс студенті болғанда ол барлығы үш ойынды бастады (1992 жылы екеуі, 1993 жылы біреуі) және көбінесе команданың бірінші нөмірлі қабылдаушысы Деррик Александрдың қосалқы ойыншысы ретінде қолданылды. Томер 1992 жылы 238 ярдқа 16 пас, ал 1993 жылы 565 ярдқа 29 пас ұстады.
1994 жылғы маусым
1994 жылы Томер Мичиган үшін ешқандай ойынды бастамады, өйткені Меркьюри Хейс барлық 12 ойында бастапқы фланкер болды. Техникалық түрде Хейстің "қосалқы" ойыншысы болғанына қарамастан, Томер 1994 жылы Джек Клэнсидің Мичиган командасының бір маусымдық рекордтық көрсеткішін 1096 қабылдау ярдымен жаңартты. Тодд Коллинс квотербек ретінде, Томер 1994 жылғы «Вулверинс» командасының ең көп қабылдаған ойыншысы болды – 54 қабылдаумен 1096 ярд, орташа есеппен қабылдаудың 20.3 ярды. Сондай-ақ, ол Иллинойсқа қарсы өткен ойында 72 ярдқа пұнтты қайтарып, тачдаун соқты. Томер 1994 жылы «Билетников» сыйлығының финалисі атанды және конференция жаттықтырушылары мен БАҚ оны 1994 жылғы All Big Ten командасының бірінші құрамына шақырды, кең қабылдаушы ретінде. Дегенмен, 1995 жылы Томерге жиі екі ойыншы қарсы қойылды, бұл Меркьюри Хейске қабылдаулар мен қабылдау ярдысы бойынша команданы жетектеуге мүмкіндік берді. Томер 1995 жылғы маусымды 44 қабылдаумен, 758 ярд және жеті тачдаунмен аяқтады.
Колледж мансабының жалпы көрінісі
Мичиган штатында төрт маусым бойы Томер 2144 ярдқа (бір ұстауға орташа 17,3 ярд) және 12 тачдаунға 124 рет допты қабылдады. Томер Мичиганда сондай-ақ пант пен кик қайтарушы ретінде де пайдаланылды. Ол 384 ярдқа (бір қайтаруға орташа 8,3 ярд) және екі тачдаунға 46 пантты қайтарды. Сонымен қатар, ол 306 ярдқа 14 кикті қайтарды (бір қайтаруға орташа 21,9 ярд).
Қайту маманы: 1996-1998
Томер 1996 жылғы НФЛ драфтының екінші раундында (жалпы 34-ші нөмір) «Нью-Йорк Джайентс» командасымен таңдалды. 1996 жылдың шілдесінде ол «Джайентс» командасымен үш жылдық келісімшартқа қол қойды, оған 670 000 доллар көлемінде қол қою бонусы, сондай-ақ 1996 жылы 269 000 доллар, 1997 жылы 336 000 доллар және 1998 жылы 403 000 доллар жалақы көзделді. «Джайентс» командасымен өткізген алғашқы үш маусымда Томер көбінесе пұнтты қайтарушы және қақпадан соққыны қайтарушы ретінде пайдаланылды. Өзінің алғашқы НФЛ матчында, 1996 жылғы маусымның ашылу ойынында, Томер «Буффало Биллс» командасына қарсы 87 ярдтық пұнтты қайтару арқылы тачдаун соғып, «Джайентс» командасының рекордын жаңартты. Ол сол маусымда «Филадельфия Иглс» командасына қарсы тағы бір пұнтты қайтару арқылы тачдаун соқты, бірақ алдыңғы крест тәрізді байланысын (АКЖ) жарақаттап, маусымның қалған бөлігін жарақат алған ойыншылар резервінде өткізді. Томер 1996 жылы НФЛ-де 19 пұнтты қайтаруда орташа есеппен 16,1 ярд көрсетіп, көшбасшы болды. 1998 жылы Томер «Джайентс» командасы үшін барлық 16 ойында ойнады. Ол 252 ярдқа 35 пұнтты қайтарып, әр қайтарымға орташа есеппен 7,1 ярд көрсетті. Сондай-ақ, ол қабылдаушы ретінде көбірек ойын уақытын ала бастады, 27 қабылдамамен 360 ярд және бес тачдаун тіркеді. Кейін Томер НФЛ қабылдаушысы ретінде баяу бастауының себебі жылдар бойы жасырып келген жаттығудан туындаған астма екенін ашық мойындады. Осы жағдайға ем іздегеннен кейін, оның қабылдаушылық карьерасы 1999 және 2000 жылдары гүлденді.
Басты жылдар: 1999-2003
1999 жылғы «Нью-Йорк Джайентс» маусымында Тумер барлық 16 ойында негізгі қанат шабуылшысы (wide receiver) ретінде ойнады. Сол жылы ол бір маусымдағы қабылдау көрсеткіші бойынша командалық рекордты (79 қабылдау) жаңартты, ал оның 1183 қабылдау ярды көрсеткіші Хомер Джонстан кейін команда тарихында екінші орында тұрды. 2000 жылы Тумер «Джайентс» сапындағы барлық 16 ресми ойында (соның 14-ін негізгі құрамда) қатысты және 78 қабылдау, 1094 ярд және жеті тачдаунмен тұрақты нәтижелер көрсетті.
2004-2006 жылдар
2004 жылғы маусым Томердің жаңадан келген жылынан бері алғаш рет гол соқпаған маусым болды. Томер 15 ойында қатысып, 51 рет допты ұстап, 747 ярдқа жеткізді, бұл 50 допты ұстаудың және 700 ярдтан асырудың қатарынан алтыншы маусымы еді. 2006 жылғы маусымда сегіз ойында Томер 32 рет допты қабылдап, 360 ярдқа жетіп, үш гол соқты.
Супер Боул чемпионы: 2007
[[Файл:Джордж В. Буш Нью-Йорк гиганттарымен кездеседі 20080430 6 p043008sc 0510 515h. jpg|thumb|right|200px|Амани 2008 жылдың 30 сәуірінде Джордж Бушқа жекелеп жасалған «Гиганттар» жейдесін табыс етіп тұр. Сол ойында ол Тики Барбердің командадағы карьералық қабылдау бойынша рекордты жаңартты. 2007 жылғы «Гиганттар» плей-оффқа өтіп, бұрын жеңіліске ұшырамаған «Нью-Ингленд Патриотс» командасынан XLII Super Bowl турнирін жеңіп алды. Томер команданың плей-оффтың барлық төрт ойынында басынан аяғына дейін қатысты, жалпы сомада 280 ярдқа 21 қабылдау және үш тачдаун жасады.
2008 жылғы маусым және мансаптық шолу
2008 жылғы маусым Тумердің НФЛ-дегі соңғы маусымы болды. Ол барлық 16 реткі маусымдық ойында қатысты, оның 12-сінде бастапқы құрамда ойнады, 48 пас қабылдап, 580 ярдқа және төрт тачдаунға есебін жеткізді. Ол НФЛ карьерасын 190 ойында, оның 142-сін бастапқы құрамда ойнап, 668 пас қабылдап, 9,497 ярд (бір пасқа орташа 14,2 ярд) және 54 тачдаунмен аяқтады. 2010 жылы Тумер «Нью-Йорк Джайентс» клубының Даңқ залына енгізілген алғашқы ойыншылардың қатарына ілікті.
Канзас Сити Чиффс
Тумер 2009 жылдың 4 тамызында «Канзас-Сити Чифс» командасымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды. 1 қыркүйекте құрамды қысқарту кезінде ол босатылды.
Кейінгі жылдар
2011 жылы Тумер және бұрынғы «Нью-Йорк Джайентс» ойыншысы Роман Обен MSG Varsity арнасының «Жұма күні түнгі футбол» бағдарламасына қосылды. 2012 жылы ол NBC Sports Radio-ға қосылып, Дэн Шварцманмен бірге «Going Deep with Amani & Dan» түнгі ток-шоуының әрі қатар жүргізушісі болды. Тумер Нью-Джерси штатының Уихокен қаласында тұрады. 2020 жылдың жазында Тумер, оның даниялық әйелі Майж және олардың үш баласы COVID-19 пандемиясының салдарынан Данияның Эбельтофт қаласына көшіп кетті. 2020 жылғы NFL маусымында ол TV3 Sport телеарнасында сарапшы ретінде жұмыс істеді.