Кіріспе
Теннесси штатындағы округ, АҚШ. Уайт округі – АҚШ-тың Теннесси штатында орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 27 351 адамды құрайды. Округ орталығы – Спарта қаласы. Уайт округі Куквилл шағын қалалық статистикалық аймағының бір бөлігі болып табылады.
White County is a county located in the U. S. state of Tennessee. As of the 2020 census, the population was 27,351. Its county seat is Sparta. White County is a component of the Cookeville Micropolitan Statistical Area.
Тарих
11 қыркүйек 1806 жылы Теннесси штатының Бас Ассамблеясы актісімен Смит және Джексон округтерінен Уайт округі құрылды, бұл аудан тұрғындарының 155-і қол қойған өтінішке жауап ретінде жасалды. Округтің бастапқы географиялық аумағына қазіргі Уайт және Уоррен округтері, сондай-ақ қазіргі Кэннон, Коффи, ДеКалб, Франклин, Гранди, Путнам және Ван Бюрен округтерінің бөліктері кірді. Округ атауының шығу тегі даулы. Округ ресми түрде Джон Уайт (1751–1846) есімімен аталады, ол Американ революциясының жауынгері, геодезист және шекараны зерттеуші, сондай-ақ бұл аймақтың алғашқы белгілі ақмекендеушісі. Уайт 1789 жылы отбасымен Вирджиниядан Камберленд тауларына көшіп келген. Азамат соғысы кезінде Уайт округінде өте ірі тұздық кен орны болды. Кейв Хилл тұзды шайыр орлары (№1 және №2), Англия шығанағының жанындағы Кейв Хилл үңгірінде орналасқан, қарқынды қазылды. Сол кезден қалған іздер әлі де сақталып қалған. Тұздық – оқ-дәрінің негізгі құрамы, ол осы үңгірлерден жерді сумен шайып алу арқылы алынды. Азамат соғысы Уайт округіне терең әсер етті, бірақ аймақта ірі шайқастар болған жоқ. Округ, негізінен, Одаққа жақын Шығыс Теннесси мен Конфедерацияға жақын Орталық Теннесси арасындағы шекарада орналасқандықтан, екі тараптың да партизандарынан (бушвакерлер деп аталды) қантөгіс орынға айналды. 1981 жылы жергілікті кен өндіру компаниясы мен тұрғындар арасындағы дау күшейіп, кейіннен Теннесси Жоғарғы Сотында «Дүүчинге қарсы Рекли» ісі ретінде танылды. Бұл дау жергілікті көмір компаниялары тұрғындардың жеке жерлерін ашық әдіспен қазуға тырысқан кезде басталды. Сот айыпталушылардың пайдасына шешім шығарды, өйткені «Брод формалы келісімшарт» ашық әдіспен кен қазуды заңды кен өндіру түрі ретінде мойындамады.
География
АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 379 шаршы миль (982 км2) құрайды, оның ішінде 377 шаршы миль (976 км2) құрлық, ал 2,8 шаршы миль (7 км2) (0,7%) су. Округтің шығыс бөлігі Камберленд жазығында, ал батыс бөлігі Хайленд Римде, төменгі биіктікте орналасқан. Платоның тіктеу беті округтің батыс бөлігінен көрінеді. Округтың негізгі су желісі – Кани Форк өзені, округтің оңтүстік бөлігінен ағып өтеді және Ван Бюрен, Уоррен және ДеКалб округтерімен шекараның бір бөлігін құрайды. Өзен Камберленд жазығынан Шотт шығанағы арқылы Хайленд Римге қарай төмендейді, бұл жер әдемі шарлауларымен, әсіресе 34 метрлік Виргин шарлауымен танымал. Уайт округінің оңтүстігіндегі Кани Форк бөлігі Рок-Айленд мемлекеттік паркіндегі Грейт-Фоллс тоғанымен құрылған Грейт-Фоллс көлінің бір бөлігі болып табылады. Бұл тоғаннан төмен ағысында өзен екінші тоғанға, яғни Центр Хилл көліне құяды. Кальфкиллер өзені – Кани Форк өзенінің саласы, Уайт округінің орталық бөлігінен өтеді және округ орталығы Спартаны сумен қамтамасыз етеді. Falling Water өзені, сондай-ақ Кани Форк өзенінің саласы, округтің солтүстік-батыс бөлігінен ағып өтеді және Путнам округімен шекараның бір бөлігін құрайды. Falling Water өзені 41 метрлік Бёрджесс шарлауымен танымал, ол Путнам және Уайт округтерінің шекарасында орналасқан. Уайт округінде 1200-ден астам тіркелген үңгір бар (бір шаршы мильге 3,17-ден астам үңгір), бұл Уайт округін әлемдегі үңгірлерге ең бай аймақтардың біріне айналдырады.
Көк бұлақ үңгірі
Спартадан солтүстік-шығысқа қарай бес миль жерде орналасқан Көк көктем үңгірі Теннесси штатындағы ең ұзын картаға түсірілген үңгір және АҚШ-тағы онға жуық ең ұзын үңгір болып табылады, оның 38 миль (61 км) жолдары бар. 1990 жылы Билл Уолтер бұл үңгірде жойылып кеткен плейстоцен (мұз дәуірі) яғуарларының іздерін тапқан.
2020 жылғы халық санағы
+Ақ округтің нәсілдік құрамы. Нәсіл саны. Пайыздық үлесі. Ақ (испан тілді емес) 24 833 90,79%. Қара немесе африкалық американдық (испан тілді емес) 405 1,48%. Американың жергілікті халқы 75 0,27%. Азиялықтар 132 0,48%. Тынық мұхиты аралдарынан келгендер 10 0,04%. Басқа/Аралас 1 160 4,24%. Испандық немесе латиноамерикандықтар 736 2,69%. 2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша округте 27 351 адам, 10 048 шаруашылық және 6 904 отбасы тұрады.
As of the 2020 United States census, there were 27,351 people, 10,048 households, and 6,904 families residing in the county.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы халық санауы бойынша округте 23 102 адам, 9 229 шаруашылық және 6 774 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – [мәлімет жоқ]. 10 191 тұрғын үй бар, орташа тығыздығы – [мәлімет жоқ]. Округтың этникалық құрамы: 96,63% ақ нәсілді, 1,64% қара немесе афроамерикалық, 0,20% американдық индейлер, 0,23% азиялық, 0,05% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,46% басқа нәсілдер және 0,79% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 1,03% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 9 229 шаруашылықтың 30,40%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 58,50%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 10,80%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 26,60%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 23,40%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 10,80%-ы 65 жастан асқан жалғыз тұратын адамдар. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,47 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,90 адамды құрайды. Округ тұрғындарының жас ерекшеліктері: 23,50%-ы 18 жасқа дейінгілер, 7,90%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 27,90%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 25,40%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 15,30%-ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 39 жас. Әр 100 әйелге 96,20 еркек шамасында. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 92,40 еркек шамасында. Округтағы шаруашылықтың орташа табысы 29 383 доллар, ал отбасының орташа табысы 34 854 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 26 706 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 20 346 доллар. Округтағы жан басына шаққандағы орташа табыс 14 791 доллар. Отбасылардың 11,20%-ы және халықтың 14,30%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 16,90%-ы және 65 жастан асқандардың 13,90%-ы.