Кіріспе
Пенсильвания штатындағы округ, АҚШ
Карбон округі – Пенсильвания штатында орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша, округтің халқы 64 749 адамды құрайды. Округ штаттың Солтүстік-Шығыс Пенсильвания аймағының бір бөлігі болып табылады. Округтың оңтүстігінде штаттың Лехай аңғары аймағында Лехай және Нортгемптон округтері, шығысында Монро округі, солтүстігінде Лузерн округі және батысында Шюилкилл округімен шектеседі. Округ штаттың үшінші ірі қаласы Аллентауннан шамамен 53 км (33 миль) солтүстік-батысқа қарай, ал елдің ең ірі қаласы Нью-Йорк қаласынан 188 км (117 миль) батысқа қарай орналасқан. Карбон округінің орталығы – Джим Торп қаласы, ол 1818 жылы Мауч Чанк деп аталған. 175 км (109 миль) ұзындығы бар Лехай өзені, Делавэр өзенінің саласы, Карбон округі арқылы ағып өтеді.
Моравиялық қоныстар
1745 жылы Карбон округінде алғашқы отарлау орны қазіргі Лехигтондағы Гнаденхуттенде Моравиялық миссиясымен құрылды. 1752 жылға қарай, отаршылдар мен үндістер арасындағы қарым-қатынастың нашарлауы Гнаденхуттенді шабуыл қаупіне ұшыратты; 1755 жылы үндістер қауымға шабуыл жасады. 1780-ші жылдардың соңында Лехай Gap-тағы округтің қонысы сәтсіз аяқталып, отарлаушылар он жылға жуық қайтып оралмады.
Көмір
1791 жылы Филипп Гинтер Писга тауының қасындағы Шарп тауында аң аулап жүргенде, қара түсті көмірдің жер бетіне шығуын байқап, одан бір бөлігін Вейспортқа алып барды.
Индустрияландыру
Лехай көмір шахтасы компаниясының (LCMC) жұмыстары 1800 жылға дейін Нескухонинг өзенінің сағасының аймағын ашуға қол жеткізді. Бұл аймақ онда салынған "Ландинг таверна" атты қонақ үй мен тавернаның құрметіне Лозанна немесе Лозанна қонысы деп аталды. Үндістердің ежелгі жолы Жанның бұлағымен (Jean's Run) және олардың қайық құрастырушыларының тұрағына жақын өзенді кесіп өтіп, солтүстік-батысқа қарай келесі су айдынына дейін көтерілді, батысқа қарай Лехай аңғарындағы Броуд тауының оңтүстік беткейінде эрозияға ұшырады. Ол Хазлтон қаласы салынған тау аралығынан бастау алған тосқаулы қырқа арқылы жалғасты. 1804 жылы бұл жол Лехай және Сускеханна жолға айналды. PA 93 тас жолы осы маршрутты қаперінен шығармайды, тек қазіргі заманғы жол құрылысының арқасында жақсартылған жерлерден басқа. Бұл жол Филадельфиядан Вайоминг аңғарына және Көмір аймағының солтүстік бөліктеріне саяхатты қысқартты.
Lehigh Coal & Navigation Company компаниясы
1827 жылы қазіргі Джим Торп қаласында орналасқан Lehigh Coal & Navigation Company компаниясы Мауч Чанк Свинчбек темір жолын іске қосты, ол елдегі екінші жұмыс істейтін темір жол болды. Карбон округінде орналасқан Beaver Meadow Railroad and Coal Company, Америка Құрама Штаттарында бу локомотивтерін жылжыту және негізгі күш ретінде қолданған алғашқы темір жол болды. Мауч Чанк Свинчбек темір жолы Бобер Медоустың және Уэзерлидің батысындағы кен орындарын Лехигтон қарамағындағы Лехи каналымен байланыстырды.
Округтің құрылуы
Карбон округі 1843 жылдың 13 наурызында Нортгемптон және Монро округтерінің бөліктерінен құрылды және аймақта 1791 жылы алғаш рет табылған антрацит көмірінің мол қорына байланысты осылай аталды. Алғашқы тырыстықтар Lehigh Coal Mine Company (1792) компаниясымен жасалды, олардың экспедициялары жол ашып, өзен жағалауларында еселдермен жұмыс істейтін технологияны қолданып, көмірді Филадельфияға тасымалдау үшін арқалар жасап, кесіп, аралады, бірақ бұл әрекеттер аз ғана табысқа жетті.
Молли Магуайрс
19 ғасырда Карбон округінде аймақты қорқытуда айыпталған ирландтық құпия қоғам «Молли Магуайрлер» мүшелерінің соттары мен атылуы жүзеге асты.
География
АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 387 шаршы миль (1,002 км2) құрайды, оның ішінде 381 шаршы миль (987 км2) құрлық, ал 5,9 шаршы миль (15 км2) (1,5%) су. Блю-Маунтин Карбон округінің оңтүстік шекарасын құрайды. Округтің солтүстік-шығыс бөлігі Поконо тауларында орналасқан, ал солтүстік-батыс бөлігіне Броуд және Спринг тауларының бір бөлігі кіреді. Округты Лехай өзені кесіп өтеді, тек батыс Пакер қалашығындағы шағын аудан мен Лансфорд қаласы Тилл Крик және Пантер Крик арқылы сәйкесінше Кіші Шюилкилл және Шюилкилл өзендеріне құйылады. Сонымен қатар, солтүстік-батыс бұрышындағы Ауденрид аймағы Катависса сағасы арқылы Сусквехана өзеніне құйылады. Лихай өзені Джим Торп пен Уайт-Хейвен арасындағы тік жарды шатқалды кесіп өтеді, онда Лихай шатқалы мемлекеттік паркі орналасқан.
Климат
Карбон округі ылғалды континенттік климатқа (Dfa/Dfb) ие және көбінесе 6b қаттылық аймағында орналасқан, округтің солтүстік-шығыс бөлігі мен солтүстік-батыс биік аймақтарында 6a аймағына жатады. Джейк Арнер еске алу әуежайындағы орташа айлық температура қаңтарда 27,8°F-тан шілдеде 72,5°F-қа дейін, ал Поконо магистралінің түйіскен жерінде қаңтарда 22,9°F-тан шілдеде 68,3°F-қа дейін өзгереді.
Автобустар
Carbon Transit тұрақты маршрутты автобус қызметі 701 (Coaldale Palmerton) және 702 (Nesquehoning Palmerton) маршруттарынан тұрады, екеуі де Палмертондағы LANta 325 маршруты автобусына қосылады. Carbon Transit сонымен қатар Джим Торп, Пенн Форест және Киддер қалашықтарында CT Flex қызметін жүргізеді. Сонымен қатар, Hazleton Public Transit (HPT) 30 маршруты Карбон округінің солтүстік-батыс бөлігіне Бивер Медоус және Джундейл арқылы Уэзерлиге дейін қызмет көрсетеді. Ауденридке HPT 20 маршрутымен (Hazleton McAdoo/Kelayres) қызмет көрсетіледі. Fullington Trailways Карбон округіне қалааралық қызмет көрсетеді, Лехигтон және Джим Торп қалаларында аялдамалары бар. Martz Trailways Скрантон, Уилкс Барр, Аллентаун, Квакертаун және Филадельфия қалалары арасындағы қызмет үшін 476 тас жолының Поконо түйіскен жеріне жақын Киддер қалашығында аялдамасы бар. Бұл Amtrak Thruway маршруты, Филадельфиядағы 30-шы көше станциясында Amtrak пойыздарымен байланысады. Martz сондай-ақ аталған аялдамадан Атлантик-Ситиге казино автобус маршруттарын да жүргізеді.
Әуежайлар
Джейк Арнер еске алу әуежайы Легигтон қаласында жалпы авиация қызметтерін ұсынады. Ең жақын коммерциялық жолаушылар тасымалы Лехи Валли халықаралық әуежайында немесе Уилкс-Барре/Скрантон халықаралық әуежайында қолжетімді.
Демография
2000 жылғы санақ бойынша округте 58 802 адам, 23 701 үй шаруашылығы және 16 424 отбасы тұратын. Халық тығыздығы анықталмаған. 30 492 тұрғын үй бірлігінің орташа тығыздығы да көрсетілмеген. Ауданның нәсілдік құрамы: 97,82% ақ нәсілді, 0,60% қара немесе афроамерикалық, 0,16% американдық үнді, 0,31% азиялық, 0,03% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,32% басқа нәсілдерден және 0,76% екі немесе одан көп нәсілділерден тұрады. Халықтың 1,46% испаниялық немесе латын американдықтарды құрайды. 29,4% неміс, 10,1% ирланд, 9,2% итальян, 7,9% американдық, 6,6% словак, 6,0% поляк және 5,8% украин тегінен шыққан. 23 701 үй шаруашылығының 28,70% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 54,80% некеде тұратын жұбайлар, 9,90% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 30,70% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 26,00% жеке адамдардан тұрады, ал 13,50% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,44 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,93 адамды құрайды. Округтегі халық жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 22,20%, 18-24 жастағылар – 6,90%, 25-44 жастағылар – 28,30%, 45-64 жастағылар – 24,20%, 65 жасқа жоғары – 18,50%. Орташа жас 41 жас. Әр 100 әйелге 94,90 еркек шамасында келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 92,30 еркек шамасында келеді.
2020 жылғы халық санағы
+Карбон округінің нәсілдік құрамы
RaceNum. Перк.
Ақ (NH) 57 439 88,71%
Қара немесе африкалық американдық (NH) 1 070 1,65%
Түпкілікті американдық (NH) 95 0,15%
Азиялық (NH) 327 0,51%
Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары (NH) 14 0,02%
Басқа / Аралас (NH) 2 162 3,33%
Испан немесе латиноамерикандық 3 642 5,6%
Орташа бірлік
Карбон округінің мемлекеттік және жеке 1-12 сынып аралығындағы мектептері Карбон-Лихай 21-ші аралық білім беру бірлігімен қамтамасыз етіледі.
Қалалық округтер
Пенсильвания штатының заңдарына сәйкес, енгізілген муниципалитеттердің төрт түрі бар: қалалар, бороншалар, аудандар және, Блумсбург қаласының жағдайында, қала. Карбон округінде келесі бороншалар мен аудандар орналасқан: