Кіріспе

Белизелік рэпер және саясаткер (1978 жылы туған) Мозес Майкл Леви Барроу, сахналық аты Шайн (8 қараша 1978 жылы туған) – Белизелік рэпер, саясаткер және қайырымдылық шараларын қолдаушы. Ол Белиз Парламентіндегі оппозиция жетекшісі және Белиз Біріккен Демократиялық партиясының төрағасы. Барроу Белизде дүниеге келді, бірақ бала кезінде Нью-Йорк қаласындағы Бруклинге көшіп келді және жасөспірім шағында рэппен айналыса бастады. Ол ең алдымен 2000 жылы шыққан "Bad Boyz" және "Bonnie & Shyne" синглдерімен танымал. Сонымен қатар, ол Ашердің "Confessions", Лил Уэйннің "Carter IV", Notorious B. I. G-дің "Born Again", Mase-тің "Double Up" және Puff Daddy-дің "Forever" сияқты көптеген платиналық альбомдарды жазып, орындады. Бұрынғы лейблдары Bad Boy Records және Def Jam Recordings-пен жұмыс істеген кезінде тағы да көп сатылымды альбомдарға қатысты. Шайн мен оның анасы Бруклиннің Шығыс Флатбуш ауданында тұрды, ол шаштаразханада ән шырқап тұрғанда танылып, музыкант және рэпер атанды. Алғашқы альбомын шығаруға азықалғанда, ол 2001 жылы кешке кеңесшісі және лейбл директоры Шон Комбс пен Комбстың сол кездегі әйелі, әнші және актриса Дженифер Лопеспен бірге түнгі клубқа барды. Клубта Комбс пен тағы бір адам арасында жанжал шықты, олар қаруын шығарды, оқтар атылды және үш адам жарақат алды. 2001 жылдың маусымында ол шабуыл жасады деген айып танылды және 10 жылға бас бостандығынан айырылды. Оның 2000 жылы шыққан тұңғыш альбомы сәтті болды және ол түрмеде тұрып та музыка жазуын жалғастырды. Түрмеде отырған кезінде Шайн яһуди дініне қызығушылық танытты, православиелік яһуди дінін ұстанды және 2006 жылы өзінің атын Мозес Майкл Леви Барроу деп өзгертті. 2009 жылы түрмеден босатылғаннан кейін Белизға депортацияланды. 2010 жылы ол Иерусалимге көшіп, күніне 12 сағатқа дейін Тораны оқыды. 2013 жылы Белизға оралып, Белиздің Музыка және Жақсы Ниет Елшісі болып тағайындалды, ол Белиздің музыка индустриясын дамытуға жауапкершілік жүктеді және оны дамыту үшін жүздеген мың доллар қаржы бөлді. Шайн 2020 жылғы жалпы сайлауда оңшыл орталық Белиз Біріккен Демократиялық партиясының мүшесі ретінде Белиз Парламентіне сайланды. Ол Белиз Парламентіндегі оппозиция жетекшісі және Белиз Біріккен Демократиялық партиясының төрағасы болды, 2021 жылдың маусымында (2021 жылдың қыркүйегіне дейін) және 2022 жылдың ақпанында.

Ерте өмір

Шайн Жамал Майкл Барроу Белиз қаласында, Орталық Америкадағы Белизде, Франсис Имон Майветт пен Дин Барроудың отбасында дүниеге келді, бірақ олар үйленбеген еді. Шайнның анасы Майкл Майветтің әпкесі, қазір Финнеган атымен танылады, ол Дин Барроудың Белиздегі көп жылғы саяси әріптесінің бірі. Барроудың ортаңғы аты оның әкесінен келген. Шайнның еврей анасы Эфиопиядан Белизге көшіп келген. Бала кезінде Барроудың уақыты Нью-Йорктегі Бруклиндегі анасы мен заңгер және саясаткер әкесі арасында бөлінді, ол бастапқыда ұлын мойындамады, бірақ кейін 2008 жылы Белиздің алғашқы қара нәсілді премьер-министрі болып сайланды. Барроудың анасы ол үш жаста болғанда АҚШ-қа көшіп кетті, ұлын Белиз қаласында анасының ағасы Майкл мен әкесінің әпкесі Денизге қалдырып кетті. Оның әкесі басқа әйелмен қарым-қатынаста болды, Барроу еске алады: "Ол өзінің тағы екі баласы махаббаттан туғанын айтты. Бұл мен үшін ауыр соққы болды." Жеті жасында Барроу Бруклинге анасымен бірге көшіп, Crown Heights, содан кейін East Flatbush-та тұрды, жақында ғана кедейлікте өмір сүрді, ал жаздарын Белизде әкесімен өткізді. Оның анасы үйлерді тазалап, балаларға қарау арқылы оларды асырады, ал ол Черч-авеню мен Шығыс 18-ші көшедегі кішкентай пәтерде диванда ұйықтады. 15 жасында Флатбуш, Бруклиндегі төбелесте оң иығына оқ тиді, нәтижесінде алты дюймдық жарақат қалды. Ол Барроуды дереу Bad Boy студиясына алып барды, онда Шон "Пуф Дэдди" Комбс оны өз лейбліне қол қойды. Сол жылы ол бас атқарушы Комбстың екінші студиялық альбомында Forever атты әнмен өнер көрсетті.

Атыс және сот (1999-2001)

1999 жылдың 27 желтоқсанының таңертеңгі сағаттарында Шайн мен оның ұстазы/лейбл директоры Шон Комбс, сондай-ақ Комбстың сол кездегі әйелі, әнші/актриса Дженифер Лопес атысқа қатысты. Үшеуі Таймс-сквердегі Батыс 43-ші көшеде орналасқан "Клуб Нью-Йорк" атты Манхэттендегі түнгі клубта болды. Прокурорлар Аллен, Комбс және Шайнның барлығы дерлік қару шығарғанын, ал Шайнның адам көп түнгі клубта үш рет оқ атқанын мәлімдеді. Жарақат алған куәгерлердің бірі Комбс пен Шайнның екеуі де қару қолданғанын көргенін айтты. Алайда Комбс пен оның күзетшісі барлық айыптан ақталды. Комбс екі 9 миллиметрлік қаруды заңсыз иеленгені және пара бергені үшін тұтқындалып, айыпталған еді, бірақ сотта барлық айыптаудан босатылды. Комбстың күзетшісі де заңсыз қару ұстағаны және пара бергені үшін айыпталып, сотта ақталды.

Бостандыққа шығару және депортация (2009)

2009 жылдың 26 қазанында Шайн босатылып, туған жері Белизге депортацияланды. Хип-хоп қауымдастығының бір бөлігі оның босатылуын тойлауға жиналды, ал оқиғалар басты ақпарат құралдарында жарияланды. Раппер Райкерс аралына ауыстырылды, онда ол шартты түрде сотталып, кейін Вудборн түзеу мекемесіне жіберілді, онда ол жазаның соңғы айларын өткізді. Манхэттен судьясы Шайнның 2009 жылдың 6 қазанында босатылуына бұйрық берді. Ол 10 жылдық мерзімнің 9 жылын өтеген, ал босатылғаннан кейін бақылау шарттары қойылмаған еді. Нью-Йорк штатының түзеу қызметі департаментінің өтініші бойынша Шайнның жазасына кем дегенде екі жарым жылдық мерзімге соттан тыс бақылау қосылды. Шайн мен оның адвокаты Оскар Мичелен соттан тыс бақылаудан құтылуға үміттенген. 2009 жылдың 6 қазанында Шайн Нью-Йорк штатының күзетінен босатылды, бірақ дереу федералдық күзетке алынды. Ол АҚШ-тың иммиграциялық және кедендік бас басқармасымен (ICE) "Нью-Йорк штатының батысындағы ұстау орталығында" ұсталды. Бір дереккөз бұл орталықтың Батавиядағы Буффало федералдық ұстау орталығы екенін көрсетті. Оның адвокатының сөзіне сәйкес, федералдық шенеуніктер рэпердің иммиграциялық мәртебесін қарап, оны туған Белизіне депортациялау керек пе, жоқ па, деген шешімді қабылдап жатыр. Шайн тұрақты тұруға рұқсат беретін "жасыл картаға" ие болды, ал анасы АҚШ азаматы болды, бірақ ол өзі АҚШ азаматы болған емес. Шайнның ағасы Майкл Финнеган отбасының рэпердің Белизге қайтуына дайындық жасағанын айтты. Ол сондай-ақ Шайн мен оның өкілдерінің босатылғаннан кейін ICE қызметкерлері ұстайтынын күткенін және оның заңгерлер тобына жағдайды шешу үшін қажетті құжаттарды дайындауға нұсқау бергенін мәлімдеді. Белиздің премьер-министрі және Шайнның әкесі Дин Барроу Нью-Йорк штатының губернаторы Дэвид Паттерсонға ұлына кешірім беруді сұрап хат жолдады. 2008 жылы губернатор Паттерсон репер Слик Рикті кешірді, ол да осындай жағдайда депортацияға ұшыраған еді. Барроу губернатордың хатын алғанын және оның өтініші қарастырылып жатқаны туралы уәде бергенін, бірақ ол шешімге әсер ете алмайтынын күтпеді. Оның отбасы адвокаты және Гарвард құқық мектебінің профессоры Чарльз Оглетридің көмегіне жүгінді, ол президент Барак Обаманың жақын шеңберіне кіретін адам еді. Шайнның депортациясын тоқтату және кейін АҚШ-қа қайта кіруіне мүмкіндік беру үшін Оглетриге барлық құқықтық мәселелер тапсырылды. 2009 жылдың қазан айында Финнеган Шайнның ісі бойынша барлық құқықтық мәселелер Оглетриге берілгенін хабарлады. Дегенмен, Шайн 2009 жылдың 28 қазанында Белизге депортацияланды, бірақ ол АҚШ-та тұру құқығы үшін күресін жалғастырды. Ол сотталған қылмыскер болғандықтан, АҚШ оған елге қайта кіруге рұқсат бермеді.

Иерусалим

2010 жылы Шайн Иерусалимге көшіп келді. 2010 жылдың қарашасында ол Иерусалимде тұрып, дінге бет бұрып, өз атын ресми түрде Мұса Михаил Леви деп өзгертті. 2012 жылдың сәуірінде Шайн Украинаның Киев қаласына сапар шегіп, дінаралық түсіністік туралы конференцияда сөз сөйледі. "Өзгерістің жаһандық желдері: діндердің бүгінгі әлемдегі рөлі; демократиялық және зайырлы қоғамдардағы сын-қатерлер" деген атпен өткен конференцияда әлемнің түрлі діндерінің өкілдері қазіргі қоғамда діннің қандай рөл атқаратынын талқылады. Украина парламентінің депутаты және Украина еврей комитетінің президенті Александр Фельдман үш күндік іс-шараны ұйымдастырды.

Белизге қайта оралу

2013 жылы Шайн Белиз еліне қайтып келді. 2021 жылдың тамыз айында ол АҚШ-қа сапармен оралды.

1999-2008: Шайн, түрме және Құдай әкесі тірідей жерленді

Шайн 2000 жылдың қыркүйек айында «Shyne» альбомын шығарды. Альбомда Баррингтон Леви және 112 тобынан Slim қонақ ретінде қатысты, сондай-ақ Bad Boy лейблінің продюсерлері The Hitmen-нің өндірісі болды. Шайнның тұңғыш альбомы рэпер тұтқындалғанға дейін жазылған. Ол Billboard чартында бесінші орынға ие болды, Urban чартының жоғарғы сатысына көтерілді және 900 000-нан астам данасы сатылды. Түрмеде болғандықтан, ол стандартты концерттік турлар мен радиостанцияларда пайда болу мүмкіндігінен айырылды. 2010 жылы Израильдің Иерусалим қаласына сапар жасағаннан кейін, ол ресми түрде ортодоксалдық яһудизм дінін қабылдады және сүндет ету рәсімінен өтті. Кейін ол 2010 жылы екі альбом жазғанын хабарлады, ал ірі хип-хоп лейблі Def Jam Records онымен тарату туралы келісімге қол қоюға ұсыныс жасады. «Мессия» 2010 жылғы жоспар бойынша бірінші болып шығуы тиіс еді, ал «Гангленд» – екіншісі. Def Jam Records бас директоры Л.А. Ридті өз наразылығына кінәлағанмен, сол айдың соңында Шайн кешірім сұрады. 2010 жылдың қараша айында Бёрдман Шайнның депортациясы оның Cash Money лейблімен келісімге келуіне кедергі келтіретінін, себебі ол АҚШ-қа кіре алмайтынын мәлімдеді. 2011 жылы Иерусалимде өнер көрсетіп, Матисияхумен бірлескен жобаға қатысты. Шайн 2011 жылдың 23 маусымында Иерусалимдегі Кикар Сафра алаңында Матисияху мен Хадаг Нашаш концерттерінде күтпеген қонақ ретінде пайда болды. Ол Матисияхудың «Тәжсіз патша» өнернамасына рэп оқыды. Сахнадан шығар алдында, ол «Жонатан Поллардты босатыңыздар, Ғилад Шалитті босатыңыздар!» деп айқайлады, бұл сөздерге көпшілік зор қол соқты. Матисияху мен Шайн болашақта жиі бірлесіп жұмыс істеуді талқылады. 2011 жылдың тамызында Шайн Лил Уэйннің платиналық «Tha Carter IV» (2011) альбомының «Outro» трегінде Bun B, Nas және Busta Rhymes-пен бірге ойнады. 2011 жылдың желтоқсанында Шайн Cash Money Records-пен келісімшартқа отыру «әлі де мүмкін» екенін айтты. 2012 жылдың наурызында Шайн мен Дидди ақыры татуласты. Екеуі Париж әйелдер киімдері апталығында бірге суретке түсті. Дидди Twitter-де: «Мен және Шайн По Кензоның алдыңғы қатарында #ParisIsBurning RT to da world!!!!» деп жазды, ал Шайн: «Жаңа күн туды. L’chaim!» деді. Бұл тректер оның яһудизмді зерттеуінің нәтижесін көрсетті.

Саяси мансап

2010 жылдың мамыр айында Шайн Белиздің музыка және ізгі ниет елшісі болып тағайындалды. Ол жылдар бойы Комбсты, Канье Уэсті және Дж. Принсті Белизға әкеліп, елді насияттап, жастарымен жұмыс істеді. "Қара нәсілді дауыс берушілер тек нәсілдік белгіге қарай дауыс беруі керек пе?" деген сұраққа Шайн: "Мен мұндай нәрсені жақтамаймын, қара болсаң, ол кешіріледі деп ойламаймын" деді. 2020 жылы Шайн оңтүстік-орталық Белиз Біріккен Демократиялық партиясынан Белиз қаласының Месопотамия сайлау округінде Белиз Өкілдер Палатасына кандидат ретінде 2020 жылғы Белиздің жалпы сайлауына ұсынылды. Оның сайлауалды бағдарламасының бір бөлігі – Белиз басқаруын күшейту, қылмыс жасағандарға жазаны қатаңдату, полиция қызметкерлерінің жалақысын көтеру, сот жүйесін нығайту арқылы зорлық-зомбылық қылмыстармен күресу, сондай-ақ үкіметтің студенттерге арзан пайызбен несие беруі. Ол 2021 жылдың тамызында АҚШ-қа мемлекеттік сапармен барды, онда АҚШ саясаткерлерімен кездесті. Шайн 2025 жылы Белиздің келесі премьер-министрі болып сайлануға ниетті.