Кіріспе

Швед әншісі

Якоб Хеллман (20 қазан 1965 жылы туған) – швед эстрада әншісі. Оның тұңғыш альбомы "Och stora havet", 1989 жылы жарық көрген, 32 жыл бойы оның жалғыз альбомы болды. 2021 жылдың 8 қаңтарында "Äntligen borta" атты екінші альбомын шығарды. Ол әлі күнге дейін швед музыкасындағы белгілі тұлға болып табылады.

Өмірбаян

Екі мұғалімнің ұлы Якоб Хеллман Солтүстік Швецияның ауылдық жерінде, поляр шеңберінің оңтүстігінде өсті. Мектепте ол кейіннен хаус музыка тобының жетекші әншісі ретінде танылатын Земя Гамильтонмен бір сыныпта оқыды. Бірінші синглінің мәтінінде Хеллман өзінің "көзбен және граммофонның арасында туылғанын" ("född mellan spegeln och grammofon") айтады, бұл оның ерте поп-жұлдыздық амбицияларына куәлік етеді. Жас кезінде ол жергілікті "Ампер" тобында достары Андерс Виклунд, Ульф Йоханссон және Томми Йоханссонмен бірге ойнады. 2006 жылғы сұхбатта топ мүшелері бастапқыда микрофоны болмағандықтан мегафон арқылы ән айтқандарын еске алды. Бастапқыда олардың репертуарында тек "Smoke on the Water" әні болды. Кейін "Бейлейміз бе?" және "Күннің шығыс үйі" әндері де қосылды. Кейіннен Якоб Хеллманның отбасы Фалун қаласына көшіп, ол Fortune тобымен ойнады. 1980 жылдардың ортасында Якоб Хеллман Стокгольмге көшіп келді. 1990 жылдан бері Хеллман Швецияның оңтүстік-батысындағы Мальмё қаласында тұрды, содан кейін әйелі, Швеция Егжей-тегжейлі шіркеудің пасторы, жергілікті шіркеуде қызметке кіріскенде Майоркаға көшіп кетті. 2009 жылы ол алғаш рет әке болды. 2014 жылдың шілдесінде Каролина Свенссонға үйленіп, Швеция бойынша жазғы турнеге шықты.

"Оң үлкен теңіз" атты жазба

Музыкалық бизнесте бұрынғы тәжірибесі болмаса да, Якоб Хеллман 1987 жылдың желтоқсан айында он түрлі жазба компаниясына демо-жазбасын жіберді. Магнус Найгрен, сол кезде EMI Music швед бөлімшесінің A&R маманы, қызығушылық танытып, кездесу ұйымдастырды. Өзінің таңғалысына, Хеллман көп ұзамай жазба шартына қол қойды. Жазулар 1988 жылы Стокгольмнің Скармарбринк қалашығындағы EMI студиясында басталды. Хеллман сондай-ақ Wilmer X рок-тобының концерттерін ашып, гастрольдік сапарлар жасады. Сессиялық музыканттардың қатарында Imperiet тобынан Пер Хагглунд (сахнадағы аспаптар), Reeperbahn тобының бұрынғы мүшесі Эдди Шёберг (гитара), Eldkvarn тобынан Вернер Модиггард (добыл), Wilmer X тобының мүшесі Матс Бенгтсон (фортепиано) болды. Титио "Avundsjuk på dej" әніне қосымша вокал берді. 2007 жылы швед мемлекеттік радиосының музыкалық бағдарламасы Musikjournalen (SR P3 арнасында 2007 жылдың 15 қаңтарында эфирде болған) берген Якоб Хеллманға арналған арнайы сұхбатта продюсер Дэн Сандквист музыканың қалай дыбысталуы керек деген Хеллманның талаптарына келіспеушілік салдарынан жазу процесі қиын болғанын айтты. Көптеген қатысушы музыканттар оның пікірін қолдап, Хеллман альбомның шикірек және роктырақ дыбысталуын қалағанын мәлімдеді.

Альбомның жарық көруі

Алғашқы сингл "Tåg" (Поезд) 1988 жылы шықты. Сол жылы Якоб Хеллман Грамми сыйлығын (Грэмми сыйлығының шведтік баламасы) "Үздік жаңа талант" ретінде жеңіп алды. Алғашқы альбом 1989 жылдың 13 ақпанында жарық көрді. Демодағы тоғыз әннің жетісі альбомға енді. Алғашқы шығарылымда он екі трек болды; кейінірек қайта шығарылған нұсқасына B-жақтары мен бірнеше қосымша тректер қосылып, барлығы 19 трекке жетті. Хеллман альбомды "De sista melodierna" (Соңғы әуендер) деп атағысы келгенімен, аты бір емес әннің бірінен, "Och stora havet" ("Және ұлы теңіз") әнінен алынды. Музыкалық тұрғыдан алғанда, альбомның көптеген әндерін әнші-күйші стиліндегі гитараға негізделген, радиоға оңай түсетін музыка деп сипаттауға болады, бірақ Хеллманның синкопталған ән айту стилі оны көптеген бәсекелестерінен ерекшелендірді. Сұхбаттарында Якоб Хеллман Элвис Костеллоны өзіне ең үлкен әсер еткен музыкант деп атады, және оның музыкасы оның дәл көшірмесі емес болғанымен, ұқсастықтарды табу оңай. Ән сөздерінің барлығы швед тілінде жазылған, мазмұны қарапайым махаббат әндерінен философиялық тақырыптарға дейін жетеді. Олар ерекше тіркестерді қолданады, оларды көптеген ізбасарлары жиі еліктейді.

Қабылдау

Шығарылған кезде Хеллманның альбомы оң, бірақ аса қуантарлық емес пікірлер алды, ал "Vara vänner" (Достық туралы) синглы үлкен хитке айналды. Осыған қоса түсірілген видеосы өте минималистік декорациясымен ерекшеленеді. 1989 жылы Швеция Грамми сыйлығында Якоб Хеллман үздік ер рок-орындаушысы сыйлығын жеңіп алды, бірақ үздік альбом сыйлығына ие болмады (ол Джерри Уильямсқа берілді). Бірақ уақыт өте келе бұл альбом Швецияның ең ықпалды поп-альбомдарының бірі деп есептеледі, ал 1997 жылы Nöjesguiden айлық ойын-сауық журналында барлық уақыттағы ең жақсы швед альбомы деп танылды. Хеллманның әндерінен бірнеше кавер жазылған. 1997 жылы Jumper тобы "Hon har ett sätt" синглымен шағын сәттілікке қол жеткізді. Бұл тректі Antiloop хаус музыкалық тобы ремикс жасады. 2006 жылы әншілер Анна Стадлинг пен Идде Шульц "Vägar hem" әнінің B жағын әннің атымен аталған альбомға енгізді. 2007 жылдың мәліметтері бойынша, "Och stora havet" альбомының жалпы сатылымы 160 000 данадан асты.

Альбомнан кейін

Хеллман әндер жазғанына қарамастан, альбомның үлкен табысына жете алмады. "Min Marie" атты ән 1989 жылдың сәуірінде Ореброда тікелей эфирде орындалды. 1991 жылы Эверт Таубеге арналған құрмет альбомында және фолк-рок тобы Perssons Pack-пен дуэтте қатысқаннан кейін ол толығымен назардан тыс қалды. Ретке келтіріп сұхбаттасқанда, ол журналистерге Лунд университетінде түрлі пәндерді оқығанын және жаңа альбом шығаруды жоспарламағанын айтты. Бірақ кейін үйіндегі кассеталық архивте көптеген әндерін жазғанын мойындады. 1995 жылы ол қысқа уақытқа Brainpool студиясына қосылып, Painkiller альбомының "We aim to please" трегіне қосымша вокалмен қатысты. 1990 жылдардың соңында Хеллман кейде сахнада қайтадан пайда бола бастады. Соңғы жылдары Хеллман бірнеше шағын орындарда және фестивальдерде ойнап, жаңа және бұрын жарияланбаған әндерін орындады, осылайша жанкүйерлерінің жаңа альбом шығару үмітін қоздырды. 2005 жылы Хеллман он жылдан кейін алғаш рет студияға кіріп, Олле Адольфсонға арналған құрмет альбомына екі әнмен үлесті. Келесі жылы ол Нина Рамсбимен "Du min vän" дуэтін Нина Рамсби мен Мартин Хедеростың Jazzen альбомында орындады. Алайда, бұл оқиғалар жеке-жеке болып көрінеді. Соңғы жылдары Хеллман 2011-2012 жылдары Швеция бойынша үш турне жасады, онда өзінің классикалық әндерімен қатар көптеген жаңа әндерді орындады, ал 2013 жылы желтоқсан айында Стокгольмдегі Debaser клубында бір ғана концерт берді.

2021 жылдың 8 қаңтарында Хеллман екінші альбомын, "Äntligen borta" атты альбомын CD, винил және цифрлық форматта шығарды. 2021 жылдың маусым айында екі альбомнан және екі каверден тұратын акустикалық концерттік альбомы "Live från Palma" цифрлық форматта жарық көрді.

Сұхбаттар

2005 жылғы сұхбатта (Бо.stad, Лунд студенттік тұрғын үй қоры AF Bostäder жалға алушыларына арналған журнал), сол кезде Мальмёде ортақ пәтерде тұратын Хеллман, жақын арада емес болса да, бір күні жаңа альбом шығару мүмкіндігі туралы "әлдеқайда" ойланғанын айтты. "Дегенмен, келесі алты айда емес. Егер жұмыс істеуге лайықты музыканттарды тапсам, мүмкін басқа жанрда, бұл қызықты болар еді. Мен қарапайым әндер жазғым келеді, мен сонда жақсымын". Сол жылы ол Олле Адольфсонға арналған "Dubbeltrubbel" альбомы үшін "Lenas Visa" және "Mina Båtar" атты екі әнді жазды. 2006 жылдың шілдесінде оның балалық шағындағы "Ампер" тобы Vuollerim қаласындағы Kulturkraft фестивалінде тағы да бірге ойнау үшін қайта құрылды. "Тағы да бір топта ойнау қызықты. Өзімнің атыммен ойнаумен салыстырғанда, бұл өте жеңіл сезіледі", - деді Хеллман. 2007 жылғы Musikjournalen Hellman радио арнасындағы арнайы эфирінде Якоб Хеллман өзін альбомның "сәнді әйелі" секілді сезініп, оның кірісінен әлі де ішінара пайдаланып жатқанын айтты. Ол жаңа альбомның "алыс екенін" және қазір бір әнді бітіруге баса назар қойып жатқанын, соның арқасында тікелей эфирде ойнай алатынын мәлімдеді.