Кіріспе

Брайан Харольд Биллик (28 ақпан 1954 жылы туған) – американдық футбол жаттықтырушысы және комментаторы. 1994-1998 жылдары «Миннесота Викингс» командасының шабуылдық үйлестірушісі болды, команда 1998 жылғы маусымда НФЛ-дің ұпай жинау рекордын жаңартты. 1999 жылдың 19 қаңтарынан 2007 жылдың 31 желтоқсанына дейін «Балтимор Рейвенс» командасының бас бапкері қызметін атқарды. 2001 жылдың 28 қаңтарында Биллик «Рейвенс» командасын басқарып, «Нью-Йорк Джайентс» командасын 34:7 есебімен жеңіп, XXXV Суперкубокты ұтты. Бұл «Рейвенс» командасының Суперкубоктағы тұңғыш қатысуы болды. 2019 жылы «Балтимор Рейвенс» командасының арнаулы құрметті тізіміне енді.

Ерте өмір

Брайан Биллик Огайо штатының Фэрборн қаласында дүниеге келді және бес бауырласымен Калифорния штатының Редлендс қаласында өсті. Ол Редлендс орта мектебінде футбол және баскетболмен айналысты; мектеп 2001 жылы оның футбол жейдесінің нөмірін зейнеткерлікке шығарды және 2004 жылы мектептің құрмет залына енгізді. Биллик болашақ бейсболшы Хулио Крузбен мектеп баскетбол командасында бірге ойнады.

Ойын мансабы

Биллик өзінің колледждік карьерасын АҚШ Әуе күштері академиясында қорғаушы ретінде бастады. Бірінші курстың соңында Бригам Янг университетіне ауысып, қатаң ұшып тұратын шабуылшы (tight end) ретінде ойнады. Соңғы курсында Биллик Батыс Атлетика Конференциясының құрметті марапатын және Американың үздік ойыншыларының бірі ретінде арнайы аталымды алды. Кейін ол Калифорния штатындағы Редлендс қаласына оралды және Фрэнк Серраоның басшылығымен Редлендс университетінің (NAIA) футбол командасының қанатты шабуылшылар (wide receivers) жаттықтырушысы болып ерікті түрде жұмыс істеді. Сол маусымда ол Редлендс орта мектебінде де жаттықтырушының көмекшісі болды. Биллик орта мектеп командасының жаттығуларын сағат 14:00-ден 16:00-ға дейін өткізіп, содан кейін университетке колледж командасының жаттығуына баратынын айтты. 1978 жылы Биллик бір маусым бойы Бригам Янг университетінде аспирант ассистенті болып жұмыс істеді, ал 1979-1980 жылдары 49ers командасына қоғамдық байланыстар директорының көмекшісі болып қосылды. Одан кейін ол Сан-Диего мемлекеттік университетінде бес маусым (1981-1985) бойы қатаң ұшып тұратын шабуылшылар жаттықтырушысы және рекрутинг координаторы қызметін атқарды, бұл қызметті Дуг Сковил басқарды. Юта штатының университетінің шабуылдық координаторы болып тағайындалғаннан кейін, Биллик үш маусым (1986-1988) ішінде I дивизиондағы екінші ең нашар шабуылды топ-10 шабуылға айналдырды. Содан кейін Деннис Грин Билликті Стэнфорд университетіне бас жаттықтырушының көмекшісі және қатаң ұшып тұратын шабуылшылар жаттықтырушысы ретінде шақырды, ол үш маусым (1989-1991) бойы екі қызметті де бірге атқарды.

Көмекші жаттықтырушы

Биллик, жаңа тағайындалған «Викингтер» командасының бас бапкері Денни Гриннен кейін, 1992 жылғы маусымда «Викингтер» клубына көмекші бапкер ретінде қабылданды. Биллик командамен өткізген жеті маусымның (1992–1998) алтысында «Викингтер» плей-оффқа қатысты және осы кезеңде бірнеше шабуылдық рекордтар жасады. 1998 жылы Миннесота бір маусымдағы ең көп ұпай жинау бойынша НФЛ рекордын (556 ұпай) орнатты (кейіннен 2007 жылғы «Нью-Ингланд Патриотс» және 2013 жылғы «Денвер Бронкос» командалары бұл көрсеткішті жаңартты), сондай-ақ 41 тачдаун пасын беру арқылы командалық рекордты жаңартты. Миннесотаның бас бапкері Деннис Гринмен жұмыс істеу Билликтің Билл Уолштің бапкерлер мектебіне енуіне мүмкіндік берді.

Бас бапкер

Биллик 20 қаңтар 1999 жылы Балтимор Рейвенс тарихындағы екінші бас бапкер болды, ол Тед Марчиброданың орнына тағайындалды. Командамен тоғыз маусымда (1999–2007) ол 85–67 есебін көрсетті, оның ішінде плей-оффта 5–3 болды. Ол Super Bowl XXXV турнирінде Нью-Йорк Джайентс командасын жеңіп, Super Bowl титулын иеленді. Билликке қайта жанданған Кливленд Браунс бас бапкері лауазымына сұхбат беру мүмкіндігі туды және олардың басты үміткері екені айтылды, бірақ ол алдымен Рейвенспен сұхбаттасуды жөн көрді. Алғашқы сұхбатынан кейін 24 сағат ішінде Балтимормен келісімге келді. 1999 жылы Рейвенс сапындағы алғашқы маусымында Биллик команданы франшиза тарихындағы төрт жыл ішінде алғаш рет жеңіліссіз маусым (8–8) өткізді. Келесі маусымда, 2000 жылы, Рейвенс 12–4 есебімен аяқтады және алғаш рет плей-оффқа жолдама алды. Плей-оффқа дейін Биллик ойыншыларына «плей-офф» және «Супер Боул» терминдерін қолдануға тыйым салды, осылайша оларды алыстағы мақсатқа емес, әр ойынды жеңуге бағытталды. Биллик бұл тәсіл оларға сол мақсатқа жетуге көмектеседі деп ойлады және тіпті Тони Сирагузаны ережені бұзғаны үшін айыппұл төлеуге мәжбүр етті. Ойыншылар «Seinfeld» телесериалынан «Festivus» терминін плей-офф үшін, ал «Festivus Maximus» терминін Супер Боул үшін қабылдады. Олар плей-оффқа жеткен соң Биллик бұл тыйымды алып тастады. Рейвенс өзінің мықты қорғанысын пайдаланып, плей-офф кезінде Нью-Йорк Джайентсқа қарсы Super Bowl XXXV турниріне жолдама алу үшін NFL рекордтық көрсеткіш бойынша 165 ұпайдан кем жіберді (ұпай айырмасы 168; Рейвенс сондай-ақ +23 көрсеткішпен лигадағы ең көп доғарған доптар бойынша көшбасшы болды). Олар 34–7 есебімен жеңіске жетіп, Билликке жалғыз Супер Боул жеңісін сыйлады. 2001 жылы Биллик Рейвенсті 10–6 есебімен жетектеп, «Уайлд Кард» раундында Майами Долфинс командасын жеңіп, бірақ дивизиондық раундта Питтсбург Стиллерс командасына есе жіберді. Балтимор 2002 жылы 7–9 есебімен аяқтап, плей-оффқа қатыса алмады, бірақ 2003 жылы 10–6 есебімен және франшизаның алғашқы дивизиондық титулымен қайта оралды. Осы маусымның шешуші ойыны – Сиэтл Сихоксқа қарсы өткен 44–41 есебімен жеңіске жеткен қосымша уақыт. Рейвенс 5–5 есебімен дивизиондық титулға қол жеткізді. Рейвенс плей-оффтың «Уайлд Кард» раундында Теннесси Титанс командасына 20–17 есебімен ұтылды. Рейвенс 2004 жылы 9–7 есебімен және 2005 жылы 6–10 есебімен плей-оффқа қатыса алмады, бірақ 2006 жылы қайтадан жақсарып, 13–3 есебін көрсетті, AFC North дивизионында жеңіске жетті және команда тарихында алғаш рет плей-оффқа тікелей жолдама алды. Алайда Балтимор дивизиондық раундта Super Bowl XLI чемпионы Индианаполис Колтс командасына 15–6 есебімен есе жіберді. Биллик 2007 жылдың 31 желтоқсанында, 5–11 есебімен аяқталған маусымнан кейін, 16 желтоқсанда Dolphin Stadium-де өткен Майами Долфинс командасына қарсы 22–16 есебімен қосымша уақытта жеңіліс тапқаннан кейін қызметтен босатылды. 2008 жылдың 19 қаңтарында Джон Харбо оның орнына келді. Ұйымға қосқан үлесі үшін, оның ішінде оларды алғашқы Super Bowl жеңісіне жеткізгені үшін, Биллик 2019 жылдың 29 қыркүйегінде Балтимор Рейвенс құрмет залына енгізілді.

НФЛ-ден кейінгі мансап

Биллик 2022 жылғы Хула Боулда колледж футболының жұлдыздарынан құралған Team Kai командасын жаттықтырып, ойынды 21–20 есебімен жеңіске жеткізді. Кейіннен ол Аризона штатының Sun Devils футбол бағдарламасында шабуылдық талдаушы және бас жаттықтырушының кеңесшісі болып жұмысқа орналасты, Том Бреннаманмен бірге жұмыс істеді. 2019 жылы Биллик Джимми Джонсонмен (бұрынғы чемпион жаттықтырушы, кейіннен Fox телеарнасының комментаторы болған) болған әңгімесін еске алды, ол Билликке жаттықтырушылыққа қайта оралуды қалайтыны туралы ойландырды (Биллик оған толық ниеттенген болатын): "Егер ол сіздің бойыңызда болмаса, қайта оралмаңыз. Көптеген жаттықтырушылар қайта оралады. Мен де солардың бірі болдым. Мен дұрыс емес себептермен қайтып келдім. Егер сіз мақтан үшін, ақша үшін қайтсаңыз, ол дұрыс емес". Биллик радиодағы жұмысын ұнатып, ол оған берген қосымша бос уақытқа риза болды. NFL on Fox бағдарламасында оның 2009 жылғы NFL маусымындағы серігі Бреннаман болды. NFL Network арнасында Биллик Деннис Гринмен бірге The Coaches Show бағдарламасында, сондай-ақ Стерлинг Шарп пен Брайан Болдингермен бірге Playbook бағдарламасының бейсенбі және жұма күнгі шығарылымдарында қатысты, бұл бағдарлама жаттықтырушылар мен ойыншылар алдағы ойындарға дайындалу үшін қолданатын "all 22" ойын фильмін пайдаланатын ең соңғы NFL "Xs және Os" бағдарламасы болды. Ол сондай-ақ NFL Network арнасының NFL Total Access бағдарламасында талдаушы ретінде жұмыс істейді және NFL Scouting Combine мен NFL Draft жарыстарын тікелей эфирде талдау жүргізді. ESPN арнасының Mike and Mike in the Morning бағдарламасында футбол матчтары мен жаңалықтарын талқылау үшін жиі пайда болды. Биллик 2013 жылғы маусымнан кейін Fox арнасынан кетті.

Жеке өмір

Биллик пен оның әйелі Кимнің Обри мен Киган есімді екі қызы бар. Отбасы Мэриленд штатының Куинстаун қаласында тұрады. Биллик қызы Киган арқылы бұрынғы НБА ойыншысы Джон Лейердің әкесі болып табылады.

Бас бапкерлік рекорд

Команда Жыл Қалыпты маусым Плей-оффЖеңісЖеңілісТең ойынЖеңіс %Орын ЖеңісЖеңілісЖеңіс %НәтижесіBAL1999 880.500AFC Central-дың 3-ші орны BAL2000 1240.750AFC Central-дың 2-ші орны401.000 Super Bowl XXXV чемпионы BAL2001 1060.625AFC Central-дың 2-ші орны11.500 BAL2002 790.438AFC North-тың 3-ші орны BAL2003 1060.625AFC North-тың 1-ші орны01.000BAL2004 970.563AFC North-тың 2-ші орны BAL2005 6100.375AFC North-тың 3-ші орны BAL2006 1330.813AFC North-тың 1-ші орны01.000BAL2007 5110.313AFC North-тың 4-ші орны BAL Барлығы80640.55653.625Барлығы80640.55653.625