Минесота штатындағы Дакота округі

Кіріспе

Миннесота штатының округі, АҚШ. Миннеаполис-Сент-Пол қалаларының аймағында орналасқан округ.

Дакота округі – АҚШ-тың Миннесота штатындағы халық саны бойынша үшінші округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша, округтің халқы 439 882 адамды құрады. 2023 жылы Дакота округінің халқы 447 440 адамға жетеді деп есептелді. Округ орталығы – Гастингс қаласы. Дакота округі атауын осы аймақта қоныстанған Дакота Сиукс тайпаларының құрметіне алған. Дакота округі Миннеаполис–Сент-Пол–Блумингтон, МН–ВИ метрополитендік статистикалық аймағының құрамына кіреді, бұл АҚШ-тағы 3,71 миллион тұрғыны бар он алтыншы ірі метрополитендік аймақ. Дакота округінің ең ірі қаласы – Лейквилл қаласы, ол Миннесота штатындағы тоғызыншы және Твин-Сити аймағындағы бесінші ірі қала. Округ солтүстік жағынан Миннесота және Миссисипи өзендерімен, ал шығыс жағынан Висконсин штатымен шектеседі.

Тарих

Мендотада мемлекеттің болашағын анықтаған тарихи оқиғалар болды, оның ішінде Снелинг бекінісін салуға қажетті материалдарды ұсыну және Менесота аумағы үшін туаған Дакота тайпасынан жерді алған Траверс-де-Сиу шартының қабылдануы. Округ тарихы бастапқыда Миссисипи және Миннесота өзендерінің тоғысына байланысты болды, олардың екеуі де АҚШ-тың кеңеюі үшін стратегиялық маңызға ие болды, сонымен қатар бұл жерді қасиетті санайтын Дакота және Оджибве тайпаларының жиналу ортасы болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі өркендеу кезеңінде Interstate 35 магистралі округтің батыс жартысын Миннеаполис және Сент-Пол қалаларымен байланыстырды, нәтижесінде жатақ аудандар өсті. Көптеген адамдар округтен тыс жерде жұмыс істейді, бірақ көптеген қалалық округтер сияқты, Дакота да орталық қалалардан өнеркәсіп пен жұмыс орындарын қабылдауды жалғастыруда. 1600 жылдары Мдевакантон Дакота тайпасы Солтүстік Миннесотадағы Миль Лакс көлінен Оджибве тайпасының батысқа қарай кеңеюіне байланысты өздерінің туған жерлерін тастап кетті. Дакота дәстүріне сәйкес, олардың аталары Миннесота өзенінің сағасында қоныстанған Айова тайпасын ығыстырып шығарды. 1680 жылы француз саяхатшысы Даниэль Грейсолон, Сиер дю Лхут Мдевакантон Дакота тайпасымен байланысқа түсті, ал 18 ғасырда Джозеф Николет Миннесота өзенінің оңтүстігіндегі Мендота (mdo TE) тобымен байланыс жасады. Таоятедута (әлде Little Crow) солтүстік Дакота округіндегі Мендота тайпасын оңтүстік-батысқа қарай ағым бойымен басқарды, ал Бас Қара Ит 1750 жыл шамасында 600 адамнан тұратын ауылын Қара Ит көлінің (оның атымен аталған) және Миннесота өзені арасындағы тар жерде, қазіргі Black Dog электр станциясының жанында құрды. Саяхатшылардың экспедицияларынан кейін 1805 жылы Зебулон Пайк Мендота тайпасымен әскери аумақ туралы келіссөздер жүргізді, оған Миссисипи өзенінің Миннесота және Сент-Круа өзендерімен тоғысқан жері кіретін Дакота округінің жері де кірді. 1819 жылы қазіргі Пикник аралында, Миннесота өзенінің оңтүстік жағалауында полковник Генри Ливенворт "Сент-Питерс бекінісі" немесе "Жаңа Үміт" деп аталған қорғандық бекініс салды, онда солтүстік жағалаудағы жартасқа салынған Снелинг бекінісін салуға қажетті материалдар жиналды. Жыл сайынғы су тасқынынан аралда тұрақты қоныстану мүмкін болмады. 1826 жылы Алексис Бейли маңдай терісімен сауда жасау үшін жақын жерде бірнеше ағаш үйлер салды. Генри Хейстингс Сибли 1836 жылы Форт Снеллингке қарап тұрған Миннесотадағы алғашқы тас үйді салды. Сибли американдық тері компаниясының серіктесі болды, сондықтан Мендотада тері саудасы өркендеді, себебі тоғысқан жерге қол жеткізу оңай болды. АҚШ-тың сол кездегі "Солтүстік-Батыс аумағына" кеңеюі 1851 жылы Сент-Питерс, Траверс-де-Сиу және Мендота келісімдері арқылы Дакота тайпаларынан (Мдевакантон, Вахпекут, Вахпетон және Сиссетон тайпалары) жерді сатып алуға әкелді. 1849 жылы Миннесота территориясы құрылғаннан кейін Дакота округі (кейін Дакота округі) Миссисипи өзенінен Миссури өзеніне дейін созылды. 1858 жылы Миннесота штат мәртебесіне ие болған кезде билік пен ықпал Мендотадан өзендер арқылы Сент-Пол және Миннеаполис қалаларына ауысты.

The county was the site of historical events at Mendota that defined the state's future, including providing materials for the construction of Fort Snelling across the river and the signing of the Treaty of Traverse des Sioux which ceded land from the native Dakota nation for the Minnesota Territory. The county's history was initially tied to the confluence of the Mississippi and Minnesota Rivers, both strategically important for United States expansion and as the convergence of the Dakota and Ojibwe nations who regarded the site as sacred. Influence shifted westward during the post World War II settlement boom when Interstate 35 connected the western half of the county to Minneapolis and Saint Paul and bedroom communities grew. Most work outside the county but like many metro counties, Dakota continues to absorb industry and jobs from the core cities. In the 1600s, Mdewakanton Dakota fled their ancestral home of Mille Lacs Lake in northern Minnesota in response to westward expansion of the Ojibwe nation. According to Dakota tradition, their ancestors pushed out the Iowa who were found settled at the mouth of the Minnesota River. In 1680, the Mdewakanton Dakota were contacted by French explorer Daniel Greysolon, Sieur du Lhut, and the Mendota (mdo TE) band of the Mdewakanton south of the Minnesota River were contacted by Joseph Nicollet in the 18th century. While Taoyateduta (a. k. a. Little Crow) led the Mendota in northern Dakota County, upstream to the southwest, Chief Black Dog established his village of 600 people around 1750 at the isthmus between Black Dog Lake (which is named after him) and the Minnesota River, near the present site of the Black Dog Power Plant. Following the published expeditions of explorers, in 1805, Zebulon Pike negotiated for military territory with the Mendota band which included land in Dakota County at the Mississippi River confluences with the Minnesota and St. Croix Rivers. In 1819, on what is now Picnic Island on the south bank of the Minnesota River, Colonel Henry Leavenworth built a stockade fort called "St. Peter's Cantonment" or "New Hope," where materials were assembled for the construction of Fort Snelling to be built on the bluff on the north bank. Permanent settlement on the island was impossible due to annual flooding. Alexis Bailey built some log buildings nearby to trade in furs in 1826. Henry Hastings Sibley later built the first stone house in Minnesota in 1836, overlooking Fort Snelling. Sibley was a partner in the American Fur Company, and considerable fur trade occurred at Mendota due to the accessibility of the confluence. Ongoing United States expansion into the then "Northwest Territory" led to government purchase of land from the Dakota people (the Mdewakanton, Wahpekute, Wahpeton, and Sisseton bands) via the Treaty of St. Peters, the Treaty of Traverse des Sioux, and the Treaty of Mendota in 1851. After the Minnesota Territory was established in 1849, Dakotah County (later Dakota County) spanned from the Mississippi River to the Missouri River. By the time Minnesota achieved statehood in 1858, power and influence had shifted from Mendota, across the rivers to Saint Paul and Minneapolis.

Гастингс және Оңтүстік Сент-Пол

1900 жылға қарай округтегі қызметтің орталығы Хейстингс қаласы болды, ол округ орталығы және көлік, байланыс, сауданың ірі торабы еді. Сент-Питер, қазіргі Мендота, Снелинг фортынан басымдық жойды. Хейстингс қаласы Миссисипи өзенінде, Сент-Крой өзенінің құятын жерінде және мол су энергиясын қамтамасыз еткен Вермиллион өзенінің бойында орналасқан. Ағаш өңдеу, диірмен және теміржол салалары жақсы табыс әкелді. Осы кезеңде Миннесота штатының Оңтүстік Сент-Пол қаласындағы мал базары мен ет өңдеу заводтары әлемдегі ең ірі мал базарына айналды. Батыс штаттарындағы фермерлер малдарын Сент-Луис, Мемфис және Жаңа Орлеан қалаларына жөнелтті. Бұл заводтарда Румыния, Сербия және басқа Шығыс Еуропа елдерінен келген иммигранттар жұмыс істеді. Миннесота өзенінің солтүстігіндегі диірмендердің өркендеу кезеңінде көпірлердің жетіспеуіне байланысты округтің қалған бөлігі ауыл шаруашылығымен айналысып, дамымады. 1866 жылы Чикаго, Сент-Пол, Миннеаполис және Омаха теміржолы арқылы теміржол қатынасы орнатылып, диірмендерге астық тасымалданды. 1905 жылы ашылған Миннеаполис-Сент-Пол-Рочестер-Дубук электрлік тасымал компаниясының желісі (қазіргі Дэн Пэтч дәлізі) Бёрнсвилл және Лейквиллке саяхаттайтын жолаушылар үшін басты арна болды.

Қала маңындағы өсім

1950 жылдары халық санының өсуі батыс Дакота округіне қабылды, ол негізінен ирланд және шотланд халқымен қоныстанған, ал оңтүстікке қарай Оңтүстік Миннесотаның скандинавиялық аймақтарына дейін созылған. Миннеаполис және Блумингтон қалаларынан халық қысымы оңтүстікке қарай кеңейген кезде, 35W және 35E тас жолдарының салынысы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезеңде кең ауқымды құрылысқа алып келді, нәтижесінде 20 жылдың ішінде ауылдар қалаларға айналды. Бёрнсвилл, Эппл Вэлли, Иган және Лейквилл қалалары ғасыр соңына дейін округке 200 000-нан астам адамды әкелді. Батыс және Солтүстік қызмет көрсету орталықтары 1990 жылдардың басында, әрқайсысы қосымша сот үйімен бірге салынды. Кейіннен Бернсвилл және Лейквилл қалаларында лицензиялық орталықтар ашылды. Соғыстан кейінгі өркендеуден бері округ орталығын ірі қалаға көшіруге ұсыныстар түсіп келгенімен, Дакота округі кеңесі Гастингс қаласындағы орталықты сақтап, округ бойынша мемлекеттік қызметтерді ұсынуды жалғастырды.

Тарихи орындар

Округтағы тіркелген тарихи орындарға Мендотадағы елді мекен, Гастингстің әулетті тұрғындарының үйлері, Оңтүстік Сент-Полдегі этникалық қауымдар жиналатын жерлер және далалық өмірмен байланысты басқа да нысандар кіреді.

География

Округтің жер бедері көлбеу төбелерден тұрады, олар өзен аңғарларына қарай еңкейеді. Оның ең биік нүктесі Бёрнсвиллдегі Бак Хиллде, теңіз деңгейінен 1168 фут (356 метр) биіктікте орналасқан. Округтың жалпы ауданы 587 шаршы миль (1520 км²) құрайды, оның 562 шаршы милі (1456 км²) құрлық, ал 25 шаршы милі (65 км²) (4,2%) су жамылған жерлерді құрайды.

Өзендер

Дакота округінің солтүстік және шығыс шекаралары Миннесота және Миссисипи өзендерімен белгіленген. Өзендерді басқару және оларға қатысты құқықтық өкілеттіктер бірнеше жергілікті, штаттық және федералдық агенттіктерге жүктеледі. Миннесота өзенінің жағалауының көп бөлігі Миннесота алқабының ұлттық жануарлар қорығының құрамында, ал балықтар, жануарлар дүниесі және саябақтар АҚШ Балық және жануарлар дүниесі қызметі мен Миннесота табиғи ресурстар департаменті бірлесіп басқарады. Дакота округінің топырақ және суды қорғау округі округтің алты су бассейнін басқару ұйымына (WMO) көмектеседі, оларға Black Dog WMO, Gun Club Lake WMO, Lower Minnesota River Watershed District, Lower Mississippi WMO, North Cannon River WMO және Vermillion River Watershed Joint Powers Organization кіреді. Миссисипи өзені: Мендота Хайтс, Лилидейл, Оңтүстік Сент-Пол, Инвер Гроув Хайтс, Розмаунт және Гастингс қалаларына іргелес. Миннесота өзені: Бёрнсвилл, Иган, Мендота Хайтс және Мендотамен шектеседі. Вермиллион өзені: Фармингтоннан Империя арқылы Гастингске дейін ағады. Каннон өзені: Рэндолф қаласына іргелес және Рэндолф қалашығы арқылы өтеді.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша Дакота округінің халқы 398 552 адамды құрады, оның ішінде 195 661 (49,1%) ер адам және 202 891 (50,9%) әйел адам. Жасы бойынша, халықтың 76,7%-ы 16 және одан жоғары жаста, 73,6%-ы 18 және одан жоғары жаста, 70,5%-ы 21 және одан жоғары жаста, 12,8%-ы 62 және одан жоғары жаста, ал 10,0%-ы 65 және одан жоғары жаста болды. Орташа жас 36,8 жасқа тең. Ер адамдардың орташа жасы 35,7 жас, ал әйелдердің орташа жасы 37,9 жас. Расалық және этникалық құрамы бойынша округте 85,2% ақ нәсілді (82,3% испан тілді емес ақ нәсілді), 4,7% қара немесе африкалық американдықтар, 0,4% американдық үндістер және Аляска тумалары, 4,4% азиялықтар, 0,1% Гавайи тумалары және басқа Тынық мұхиты аралдарынан келгендер, 2,4% басқа нәсілдерден және 2,9% екі немесе одан көп нәсілдерден шыққандар қоныстанды. Кез келген нәсілдегі испандар мен латиноамерикандықтар халықтың 6,0%-ын құрады. Шаруашылықтардың 69,5%-ы отбасылық шаруашылықтар, ал 30,5%-ы отбасылық емес шаруашылықтар. Шамамен 55,2%-ы күйеу-әйел отбасылары, 26%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар. Шаруашылықтардың 36,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, ал 18,6%-ында 65 жастан асқан адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,60 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,12 адамды құрады. Тұрғын үйлердің 95,3%-ы тұрғызылған, ал 4,7%-ы бос тұрды. Бос тұрғын үйлердің 2,0%-ы жалға берілуге арналған, 0,1%-ы жалға алынған, бірақ пайдаланылмаған, 1,2%-ы тек сатуға арналған, 0,2%-ы сатылған, бірақ пайдаланылмаған, 0,5%-ы маусымдық, демалыс немесе эпизодтық пайдалануға арналған, ал 0,8%-ы басқа бос тұрғын үйлер. Меншік иесінің бос тұрғын үйінің көрсеткіші 1,7%-ды, ал жалға берілетін бос тұрғын үйінің көрсеткіші 8,1%-ды құрады. Барлық тұрғын үйлердің 76,5%-ы меншік иесімен қамтылған, ал 23,5%-ы жалға алушымен қамтылған. Меншік иесімен қамтылған тұрғын үйлердегі халық саны 314 833 адамды құрады, ал үйдің орташа мөлшері 2,71 адамды құрады. Жалға алушымен қамтылған тұрғын үйлерде 80 866 адам тұрады, ал үйдің орташа мөлшері 2,26 адамды құрады.

Білім

Дакота округі штаттың ең ірі мектеп аудандарына және ең көп жалақы алатын суперинтенданттарға ие. Елде танымал 196-шы тәуелсіз мектеп ауданы (Розмаунт-Эппл-Вэлли-Иган) 28 000 оқушыны біріктіреді және штаттың төртінші ірі мектеп ауданы болып табылады. Басқа аудандарға 191-ші тәуелсіз мектеп ауданы (Бурнсвилл-Эган-Савидж мектеп ауданы), 194-ші тәуелсіз мектеп ауданы (Лейквилл-Элко-Нью-Маркет), 197-ші тәуелсіз мектеп ауданы (Вест-Сент-Пол-Мендота-Хайтс-Иган) және 200-ші тәуелсіз мектеп ауданы (Хэстингс) кіреді.

Қауымдастықтар

Дакота округі штаттың алғашқы тарихында маңызды орындарға ие. Мендотада Мендота шартына қол қойылып, Оңтүстік Миннесота қоныстануға ашылды, ал көрнекті Сент-Пол кәсіпкерлері сол жерде сарайларын салды. Дакота округінің қазіргі өсуінің көп бөлігі Миннеаполис халқының кеңеюіне байланысты, ол 1960 жылдардағы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі өркендеу кезеңінде үдеді. Тұрғын үйге деген бұл сұраныс, сондай-ақ Миннеаполис (I 35W) және Сент-Пол (I 35E) округке қосатын екі ірі мемлекетаралық тас жолдар, өсу мен сұранысты солтүстік бөлігінде шоғырландырды. Бүгінде Бернсвилл, Иган, Эппл-Вэлли, Лейквилл, Роузмоунт, Гастингс, Инвер Гроув Хайтс, Мендота Хайтс, Вест Сент-Пол және Саут Сент-Пол қалалары «қалалардың» бөлігі ретінде Твин-Ситимен бірдей аталады. Бернсвилл мен Иган дерлік толық дамып, жай ғана тұрғын үйлерге арналған қала маңындағы елді мекендерден гөрі, ірі жобаларды тартатын тәуелсіз қалаларға айналды. Керісінше, Дакота округінің оңтүстік бөлігі 20-ғасырдың басында салынған көшелер желісі мен тұрғын үйлерді табуға болатын Фармингтон, Коутс, Вермиллион, Хэмптон, Рэндольф және Мисвилл сияқты шағын қалалармен ауылдық өткенді көрсетеді. Екі мысалдан басқа, округтің көп бөлігі өздігінен жекеленген. Округ орталығы – Гастингс қаласы Миссисипи өзенінің екі жағасында орналасқан және тарихи және физикалық тұрғыдан теміржол арқылы штат астанасы Сент-Полдың өсіп келе жатқан ықпалымен байланысты. Оңтүстік шекарада орналасқан Нортфилд қаласы, техникалық тұрғыдан Райс округіне қарасты болса да, солтүстікке қарай Дакота округіне қарай кеңейді, бірақ қаланың өзіне муниципалды кәріз шегіне кіруге рұқсат етілген. Дакота округінің барлық бөлігі метрополиялық аймақтың құрамына кіретіні және ірі құрылысқа ашық екеніне қарамастан, округ әкімдігі ауыл шаруашылығы жерлерін тұрақты түрде сақтап келеді және оңтүстік аудандарда жаңа табиғи жерлерді сатып алуды жалғастыруда. Бұл қалалық және ауылдық жерлер арасындағы шекараны одан әрі анықтады, ол дамыған қалалардың шетінде анық көрінеді. Халықтың орталығы әлі де солтүстікте орналасқан, бірақ мәдени тұрғыдан Дакота округі ауылдық қоғамдастық болып табылады және Дакота округінің жәрмеңкесі жыл сайын Фармингтон қаласында өткізілетін ауыл шаруашылығына арналған шара болып табылады. Солтүстік Дакота округінің көп бөлігі Миннесота өзенінің оңтүстігінде орналасқандықтан «Өзеннің оңтүстігі» деп аталады.

Dakota County is home to sites significant in the state's early history. At Mendota, the Treaty of Mendota was signed, opening Southern Minnesota to settlement, and prominent Saint Paul businessmen built their mansions there. Though linked with the state's capital for much of history via rail, Dakota County owes much of its current growth to the expansion of Minneapolis' population which accelerated during the post World War II boom era of the 1960s. This demand for housing along with two major interstate highways linking Minneapolis (I 35W) and St. Paul (I 35E) to the county, concentrated major growth and demand along the northern end. Today, the cities of Burnsville, Eagan, Apple Valley, Lakeville, Rosemount, Hastings, Inver Grove Heights, Mendota Heights, West St. Paul, and South St. Paul are synonymous with the Twin Cities, as being part of "the Cities." Both Burnsville and Eagan are nearly developed and have become more like independent cities attracting major development than mere residential bedroom suburbs. In contrast, the southern part of Dakota County reflects the rural past with small towns such as Farmington, Coates, Vermillion, Hampton, Randolph, and Miesville where street grids and housing dating from the early 20th century can be found. Much of the county is self contained except for two examples. The City of Hastings, the county seat, lies on both banks of the Mississippi River and was linked historically and physically by rail to the growing influence of the state's capital, Saint Paul. On the south border, the City of Northfield, technically in Rice County, has expanded north into Dakota however the city itself is allowed into the municipal sewer boundary. Though all of Dakota County is considered part of the metropolitan area and open to major development, the county government has steadily preserved farmland and continues to acquire new permanent natural lands in the southern townships. This has further defined the boundaries between urbanized and rural which is starkly visible in the outskirts of the developed cities. While the center of population still lies north with more cosmopolitan residents, culturally Dakota County is a rural community and the Dakota County Fair is still a largely agricultural event, held annually in Farmington. Most of northern Dakota County is referred to as "South of the River" for its location being south of the Minnesota River.