Кіріспе

Кентукки штатының округі, АҚШ

Оусли округі – АҚШ Кентукки штатының Шығыс Көмірлі аймағында орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 4051 адамды құрайды, бұл оны Кентукки штатындағы ең сирек қоныстанған екінші округ етеді. Округ орталығы – Бунвилл қаласы. Округ 1843 жылдың 23 қаңтарында Клей, Эстилл және Брейттит округтерінен бөлініп құрылды және Кентукки апелляциялық сотының судьясы және Кентукки губернаторы (1844–1848) болған Уильям Оуслидің (1782–1862) құрметіне аталды. 2010 жылғы халық санауы мәліметтеріне сәйкес, Оусли округі АҚШ-тағы балалардың кедейлігі деңгейі бойынша екінші орында тұр. Әрбір үй шаруашылығының табысы бойынша округ елдегі ең кедей округ болып табылады. 1980 жылдан 2014 жылға дейін округта қатерлі ісіктен болатын өлім-жітім көрсеткіші 45,6 пайызға өсті, бұл АҚШ-тағы кез келген округтағы ең жоғары өсім көрсеткіші.

Тарих

Оусли округі 1843 жылы Клей, Брейттит және Эстил округтерінің бөліктерінен құрылды және губернатор Уильям Оуслидің құрметіне аталды. Оусли округі Кентукки штатының 96-шы округі болды. 1858 жылы Оусли округінің жерлері Джексон округін, ал 1870 жылы Ли округін құруға пайдаланылды. Оусли округіне алғашқы қоныс аударушылар Джон Ренти Бейкер мен Джон Абнер болды. Олар шамамен 1780 жылы, қазіргі Клей округінің шекарасына жақын, Кортланд маңына қоныстанды. Үстіңгі Буффало-Криктегі зираттағы бір қабір тасында: «Мили, Джон Абнердің әйелі, 1846 жылдың наурыз айында қайтыс болды» деп жазылған. Джон Ренти Бейкер және оның ұлдары – барлығы қару жасаушылар – мылтықтардың ұңғыларын жасау үшін қолмен жұмыс істейтін станоктарды ойлап тапты және дамытты. Джон Ренти Бейкердің әкесі Роберт Бейкер кейде «Кентукки мылтығы» деп белгілі болған қаруды жасаған деп есептеледі. Джон Ренти Бейкер «Ұзақ аңшылардың» қатарында болды, Кентукки мен Теннесси ормандарында аң ауып, құлқы жасап, бір жылдан астам уақыт өткізді. «Ескі Оңтүстік-Батысты Жаулау» кітабында Бейкердің 1766 жылы Дэниел Бунның қарындасының күйеуі Джон Стюартпен бірге Кентуккиде аң ауысқаны айтылады. Ол Черки тайпасының арасында Жасыл өзенде тұрып, тері сату үшін Қумберленд өзенімен төмендегі испандық Наческе сапар шекті. Әйелі қайтыс болғаннан кейін Бейкер усақ-айдарлы болып, Буффало-Крик сағасының жанындағы тас үйінде (жартасқа баспана) тұрды, ол 1820 жылы қайтыс болды. Оның кем дегенде 21 баласы болды, олар туралы құжаттар сақталған. Бейкер отбасы туралы көптеген әңгімелер бар. Олар АҚШ тарихындағы ең ұзақ және қанды отбасылық жанжалдардың біріне қатысты, ол 1843 жылы доктор Томас Бейкердің (Джулиус Боб Бейкердің немересі) Джон Бейлсті атып өлтірген кезде басталды. Доктор Бейкер мен Бейлс екеуі де Джон Уайттың қыздарына үйленген, және олардың арасы таулық аймақтағыдан да жақын болды. Доктор Бейкер әйелі мен Бейлске қызғанышпен қарады. Ашуға еріккен күйде ол әйелімен ажырасып, кейін ажырасу туралы өтінішін кері қайтарды. Бейкер мен Бейлс Манчестердегі тұз зауытында жұмыс істеді, бір күні Бейкер Бейлсті есікке шақырып, оны қымыз қорапшасынан атып өлтірді. Өлім аузында жатқан Бейлс Бейкерді қарғып, оны ұстап соттау үшін өсиетінен 10 000 доллар жұмсауды бұйырды. Отбасылық жанжал 59 жылға созылды және ақырында 100-ден астам адамның өмірін құрбан етті. Бунвиллдің алғашқы қоныс аударушысы Джеймс Мур аға болды. Оның үйі Бунвиллдің сыртында, бүгінгі Бунвилл үйлерінің алдында орналасқан. Мурдың ұлы Джеймс кіші ата-анасының өзенінен өте жақын жерде екі бөлмелі шатыр салды. Бұл шатыр әлі де сақталған, бірақ жылдар бойы кеңейтіліп, жаңартылған. Қазіргі уақытта ол Бунвилл қаласының мэрі Чарльз Лонгқа тиесілі. Джеймс Мурдың жері бүкіл Бунвиллді қамтыды, Оңтүстік Форк өзенінен шығысқа қарай және Лерозға қарай созылды. Қоғам бастапқыда Мур станциясы деп аталды, бірақ 1846 жылы қала болып құрылғанда Бунвилл (Дэниел Бунның құрметіне) деп қайта аталды. Джеймс Мур кіші алғашқы пошта бастығы болды. Округ 1843 жылы құрылғанда, Элиас Мур оның орталығы үшін жер сыйлады. Пошта 1844 жылы ашылды. Оусли округі 1858 жылы Джексон округіне, ал екі жылдан кейін Вулф округіне аумағының бір бөлігін жоғалтты. 1870 жылы Ли округі құрылды, және Оусли округі қазіргі көлеміне дейін қысқартылды. Оусли округіне алғашқы қоныс аударушылар Мур, Боуман, Бейкер, Габбард және Рейнольдс отбасылары болды. Жер патенттерінің көп бөлігі Вирджиниядан алынған, Кентукки бұрын оның құрамында болған. Олар әскери қызмет, қоныстану немесе алдын ала иелену үшін, сондай-ақ қазынашылықтан алынған жарлықтар үшін берілді. Кейбір отбасылар тіпті бүгін де алғашқы жер гранттарында тұрып жатыр. Өкінішке орай, 1929 жылдың қаңтарында сот үйі өртеніп, Оусли округінің барлық ертеректегі жазбалары жойылды. 1967 жылдың 5 қаңтарында тағы да өрт шығып, жаңа сот үйіне ауыр зақым келтірді.

Алкогольге тыйым салу

АҚШ-тағы қауымдастықтардың 97%-ы алкогольді заңмен сатуға рұқсат бергенімен, 2013 жылғы сайлауға дейін Оусли округі алкоголь сатуға тыйым салынған "құрғақ округ" болып келді. Бұл тыйым округ орталығы – Боунвилл қаласына да қатысты. Округ тұрғындары 1920 жылы қабылданған алкогольге тыйым салатын заңды жоюға бірнеше рет қарсы дауыс берген. Алайда, 2013 жылдың 6 наурызында округ сайлаушыларының көпшілігі округті "ылғалды" деп жариялауға дауыс берді. Дауыс беру нәтижесі: 632 дауыс "ылғалды" деп, 518 дауыс "құрғақ" деп берілді. Бұл, округтік сот алкогольді ішімдіктер таратылуын реттейтін қағидаларды бекіткеннен кейін, алкоголь сатуға мүмкіндік берді. Алкоголь сатуға ұзақ жылдар бойы тыйым салынғанымен, оны ішу 1933 жылдан бері, яғни жиырма бірінші түзету күшіне енгеннен бері заңды. Оусли округінің құрғақ округ ретінде болған кезеңінде мас күйде көлік жүргізу, ылғалды округтерге қарағанда көбірек мәселе тудырды, себебі заңды түрде алкоголь сатып алу үшін ұзақ жолға бару қажет болды. 2003 жылы Кентуккиде жүргізілген зерттеу көрсеткендей, құрғақ округтердің тұрғындары алкоголь ішу үшін үйлерінен қашық жерге баруға мәжбүр, бұл мас күйде көлік жүргізу жағдайларын көбейтті.

Табиғи ресурстар

Бір кезде терең шахталар жұқа көмір қабаттарында жергілікті тұрғындарға жұмыс пен кіріс әкелгенімен, қазіргі Оусли округінде жағдай мұндай емес. Округ аумағында бірнеше ашық көмір кен орындары бар – біреуі Кентуккидің 11-жолы бойында Бунивиллден солтүстікке қарай 3 миль жерде орналасқан және қазір жұмыс істеп тұр. Газ және мұнай ұңғымалары округтің солтүстік жағында тығыз орналасқан, бірақ олардың көпшілігі тоқтап тұр. Ағаш өнеркәсібі жергілікті экономиканың маңызды бөлігін құрайды. Кентуккидің 30-жолындағы Лероуз ауданында орналасқан ағаш кесу зауыты қазір істен шыққан. Ағаштарды келесі өңдеуге дайындау үшін бірнеше ағаш жинақталған алаңдарды көруге болады.

Білім

Мемлекеттік мектептер Оусли округінің мектеп округі басқаруында. Оусли округінде қазіргі уақытта бір жеке христиан мектебі жұмыс істейді. Sugar Camp Baptist Church 30 тас жолының шығыс жағында бастауыш білім беру мекемесін ұстап тұр.

Абрахам Линкольннің рельефті мүсіні

Абрахам Линкольнның рельефтік мүсіні, жергілікті тұрғындарда Abe Lincoln Rock немесе Abraham Lincoln Rock деп аталады, Оусли округінің Конклинг ауылында, 846 тас жолының жанында орналасқан. Бұл мүсін Смитсоновтың американдық өнер мұражайындағы халықтық өнер тізіміне енгізілген. Мүсінді 1930 жылдары саяхаттап жүрген саудагер Гранвилл Джонсон жасаған. Жергілікті аңыз бойынша, Джонсон Оусли округіне аурумен келген және көмекке мұқтаж болған. Джон Уильямс отбасы оны Бунвиллдің оңтүстігіндегі шаруа қожалығында күтіп емдеген. Күшіне енген соң, Джонсон әр күні балға мен кесене алып, Уильямс отбасы үйінің артындағы төбеге шығар еді. Толық жазылып, қайта саяхаттауға дайын болғанда, ол отбасына алғыс ретінде жасаған мүсінін көрсетті. Комбс 1917 жылы 18 жасында білім алу үшін Оусли округінен кетіп, содан кейін ұзақ уақытқа қайтып оралмады. 1954 жылы ол кәсіби бейсбол карьерасынан кейін Ричмонд қаласына қоныстанды.

Дэниел Бун

Джойс Уилсонның «Оусли округінің романтикалық тарихы» кітабына сәйкес, Дэниел Бун 1769 жылдан 1771 жылға дейін екі жылдық аң ауында Оусли округіне келді. 1784 жылы ол қайта оралып, Джеймс Мур және полковник Джон Донелсон үшін шамамен 50 000 акр жерді өлшеді. Бун осы өлшемдерде бастапқы нүкте ретінде Секстон сағасының аузындағы үлкен тасты пайдаланды, оған ол өзінің әріптерін қашап қойды. Бұл тас, «Бун тасы» немесе «Қаз тасы» деп белгілі, әлі де бар, ол Бунвиллден оңтүстікке қарай 11-ші тас жолымен шамамен тоғыз миль қашықтықта орналасқан. Дегенмен, өзен арнасының уақыт өте келе өзгеруіне байланысты, әріптер су астында қалып, тіпті құрғақ маусымда да көрінбейді. Бун бұл аймаққа қатты әсерленді және оны «бейбітшілік сұлу көлеңкелерді басып жатқан жер» деп атады. Оның жеке жері болды, оның бір бөлігі 1819 жылға дейін отбасында қалды, ол кезде Дэниел Бун кіші Медоу-Криктегі соңғы 1000 акр жерді Уильям Стронгқа берді. Дэниел Бунның сүйікті кемпинг орны, «Ескі лагерь» деп белгілі, Бунвиллден оңтүстікке қарай жарты миль қашықтықта, тас жол мен өзеннің арасында, «Сэг» деп аталатын жердің төменгі жағында орналасқан. Кейін Дэниел Бун өзінің жерге қатысты көптеген талаптарының жарамсыз екенін білді, себебі басқа біреу одан бұрын ресми талаптар жасаған еді. Дэниел Бунның немересі Лия Шулл Ньюман және басқа Бун ұрпақтары Солтүстік 11-ші тас жолындағы Пэбворт ауданында орналасқан Неунам зиратында жерленген.