Кіріспе
Джорджия штатындағы округ, АҚШ. Рабун округі ( /r/eɪ/b/ən/) – АҚШ-тың Джорджия штатының солтүстік-шығысындағы ең шеткі округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халық саны 16 883 адамды құрады. Округ орталығы – Клейтон қаласы. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері өте көп болғандықтан, Рабун округі Джорджия штатындағы ең жаңбырлы округ атағын иеленеді және Каскад тауларының шығысындағы ең жаңбырлы округтердің бірі болып саналады. 2018 жыл округ тарихындағы ең жаңбырлы жыл рекордын көрсетті. Ұлттық ауа райы қызметінің Германия аңғарындағы (Рабун округінің солтүстік-батысында орналасқан) бақылау станциясы сол жылы 116,48 дюйм жаңбырды өлшеді. 2020 жылы Германия аңғарының NWS станциясы жылдық жауын-шашынның жалпы сомасы 100,19 дюйм екенін хабарлады.
Rabun County ('/r//eɪ//b//ən/) is the north easternmost county in the U. S. state of Georgia. As of the 2020 census, the population was 16,883, The county seat is Clayton. With an average annual rainfall of over , Rabun County has the title of the rainiest county in Georgia and is one of the rainiest counties east of the Cascades. The year 2018 was the wettest on record in the county's history. The National Weather Service cooperative observation station in northwest Rabun's Germany Valley measured 116.48 inches of rain during the year. During 2020, the Germany Valley NWS station reported a yearly precipitation total of 100.19 inches.
География
АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 377 шаршы миль (976 км2) құрайды, оның ішінде 370 шаршы миль (958 км2) жер және 6,9 шаршы миль (18 км2) (1,8%) су алаңы. Жердің шамамен 60 пайызы ұлттық орман және мемлекеттік саябақтарда, шамамен 20 пайызы «Джорджия Энергетика» компаниясына тиесілі, ал қалғаны жеке меншікте. Шекарасында Чаттахучи ұлттық орманының, ұлттық қорғалатын аймақтың орналасқандығына байланысты, Рабун округі орманға кіретін 18 округтің ішінде Чаттахучи ұлттық орманының ең үлкен бөлігіне ие. Рабун округінің көп бөлігі Саванна өзені бассейніндегі Тугалу өзенінің саласында, ал округтің солтүстік бөлігі Жоғарғы Теннесси өзені бассейніндегі Жоғарғы Кіші Теннесси өзені саласында орналасқан.
Ерекшеліктері
Округтің үш ірі көлін 20-ғасырдың басында Georgia Power гидроэлектр энергиясын өндіру үшін құрды. Бүгінде үш көл демалыс және электр энергиясын өндіруді қамтамасыз етеді: Бертон көлі 13,8 км² (4,33 шаршы миль) аумақты алып жатыр және 88 км жағалауға ие, Рабун көлі 7,8 км² (3,0 шаршы миль) аумақты алып жатыр және 64 км жағалауға ие, ал Сид көлі 5,6 км² (2,2 шаршы миль) аумақты алып жатыр және 56 км жағалауға ие. Округ сонымен қатар көптеген форель өзендерімен мақтана алады, оның ішінде Таллула өзені және оның салалары, Кольман өзені және Чарли өзені бар. Шығыс континенттік бөлініс округ арқылы, шамамен оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай өтеді, сонымен қатар Теннесси алқабының бір бөлігін құрайды. Округтің Оңтүстік Каролинамен шығыс шекарасын Чаттуга өзені, Тугалу өзенінің ең үлкен саласы және одан кейін Саванна өзені (екі штаттың қалған шекарасын құрайды) құрайды. Рабун округінің солтүстік-орталық бөлігі Маунтин-Ситиден солтүстікке қарай ағатын Кіші Теннесси өзенінің су жинау алабында орналасқан. Рабун округінің биіктігі жоғары болғандықтан, Грузиядағы кез келген округтен көбірек қар жауады. Бұл сонымен қатар жылы айларда қолайлы ауа-райына әкеледі, округтің "Көктем жазды өткізетін жер" деген ұранына себеп болады. Рабун округі – Грузияда үш мемлекеттік саябағы бар жалғыз округ: Блэк Рок Маунтин, Мокасин Крик және Таллула шатқасы.
Су тасқыны
Рабун округінде көптеген көркем сарқырамалар бар, олардың көпшілігіне салыстырмалы түрде қысқа жолдармен оңай жете аласыз. Округке келгендердің арасында ең танымалдары Дик-Крик сарқырамасы, Холкомб-Крик сарқырамасы және Миннехаха сарқырамасы.
Жаяу жүру жолдары
Округте көптеген жаяу серуендеу жолдары бар. Атап айтқанда, Аппалачиан жолының бір бөлігі округтен өтеді және округ Бартрам жолының 60 шақырымдық (37 миль) бөлігіне мекендейді.
Флора мен фауна
Рабун округі АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі мен Грузия Табиғи ресурстар департаментінің мәліметінше, жою қаупі төніп тұрған және қорғауға алынған бірнеше түрлердің мекені болып табылады.
Жануарлар
Аққалпақ бүркіт (Haliaeetus leucocephalus) АҚШ-тағы сирек кездесетін түрлер тізімінен шығарылды, бірақ Грузияда сирек кездесетін түр деп саналады. Батпақ тасбақасы (Clemmys muhlenbergii) АҚШ және Грузия екеуінде де қауіп төндіретін түр деп есептеледі. Округтен табылған үш балықтың АҚШ-тың сирек кездесетін түрлер тізіміндегі мәртебесі әлі шешілмеген, бірақ Грузияда қорғалады: майлы ерін балығы (Грузияда сирек кездеседі), қабыршақты шабақ (Грузияда қауіп төндіреді) және зәйтүн балығы (Грузияда қауіп төндіреді).
Өсімдіктер
Рабун округінде қорғалатын 15 өсімдік бар, оның ішінде екеуі Федералдық сирек кездесетін түрлер тізіміне енген: тұрақты триллиум (Trillium persistens), тас гномы лишайнигі (Gymnoderma lineare) және батпақтың қызғылт гүлі (Helonias bullata).
2010 жылғы санақ
2010 жылғы АҚШ халық санағы бойынша округте 16 276 адам, 6780 үй шаруашылығы және 4528 отбасы тұратын. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 12 313 тұрғын үй бірлігінің орташа тығыздығы көрсетілмеген. Ауданның нәсілдік құрамы: 93,3% ақ нәсілді, 1,0% қара немесе афроамерикалық, 0,7% азиялық, 0,4% американдық үндістер, 3,0% басқа нәсілдерден және 1,5% екі немесе одан көп нәсілді. Испан немесе латын американдықтар халықтың 8,0% құрады. 6780 үй шаруашылығының 26,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 52,4%-ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 9,6%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, 33,2%-ы отбасы емес, ал 28,5%-ы жеке тұлғалардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,34 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,85 адам. Орташа жас 45,8 жас.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша округте 15 050 адам, 6 279 үй шаруашылығы және 4 351 отбасы тұратын. Халық тығыздығы анықталмаған. 10 210 тұрғын үй бірлігі бар, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Округтың этникалық құрамы: 94,88% ақ нәсілді, 0,79% қара немесе афроамерикалық, 0,43% американдық индейлер, 0,38% азиялық, 0,03% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 2,63% басқа нәсілдер және 0,86% екі немесе одан да көп нәсілді. Халықтың 4,54% -ы испаниялық немесе латын американдықтар. 6 279 үй шаруашылығының 26,50% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 57,40% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,10% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 30,70% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылығының 26,80% жеке адамдардан тұрады, ал 11,70% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,35 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,82 адамды құрайды. Округ тұрғындарының жас бойынша таралуы: 21,80% -ы 18 жасқа дейінгілер, 7,00% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 25,30% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 27,70% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 18,10% -ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 42 жас. Әр 100 әйелге 97,40 еркек келеді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 94,50 еркек келеді. Округтағы үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 33 899 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 39 992 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 28 105 доллар, ал әйелдердің 21 164 доллар. Округтың жан басына шаққандағы орташа табысы 20 608 доллар. Отбасылардың 8,10% және халықтың 11,10% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 11,00% және 65 жастан асқандардың 13,00% -ы.
Экономика
2006 жылдың басында округтің ең ірі екі жұмыс берушісі тоқыма өндіруші кәсіпорындар болды: 900-ден астам жұмыс орны бар «Рабун Киім» және 410 жұмыс орны бар «Ұлттық Тоқыма». 2006 жылдың наурыз айында «Fruit of the Loom» компаниясы «Рабун Киім» зауытын жабуды және барлық 930 қызметкерін жұмыстан босатуды хабарлады. «Ұлттық Тоқыма» да жұмыстан босату туралы хабарлады, бірақ әзірге бұл шаралар Солтүстік Каролина және Теннесси штаттарындағы зауыттарға ғана бағытталған.
Танымал мәдениетте
2012 жылы продюсер Кори Уэллс пен режиссер Кевин Уокер 1972 жылғы фильмнің округ тұрғындарына тигізген әсерін зерттеу үшін «Рабун округінің құтқарылуы» атты деректі фильмін жасауға шешім қабылдады. Олар түрлі пікірлерді естіді, әсіресе ауылдық халықтың бейнеленуіне наразылық күшті болды. Басқалары болса, прагматикалық көзқараспен туризмнің және оған байланысты бизнестің артуынан туындайтын пайдаға назар аударды. «Делеверанс» фильмінің 1972 жылғы түсірілімдерінің басты орны Рабун округі болды, онда Билли Редден сияқты көптеген жергілікті тұрғындар эпизодтық рөлдерде тартылды. Фильмнің оқиғасы Солтүстік Джорджия тауларында өрбуімен байланысты болғанымен, Рабун округі фильмде тікелей аталмаған. Ларри Беркеттің 1991 жылғы «Иллюминаттар» атты фантастикалық романы (1991) ішінара Рабун округінде өрбуімен байланысты. Округ орталығы Клейтон қаласы, американдық экономиканы бақылауға алған күштерден кейін кітаптағы басты кейіпкерлердің панасы болды; Клейтон қаласының қауіпсіздігіне ескі аналогты байланыс құралдары мен аймақтың жалпы оқшаулануы себеп болды, бұл аймаққа тән стереотиптерді күшейте түсті. Джон Рингоның «Альдената мұрасы» ғылыми-фантастикалық кітаптар сериясында Рабун округі – адамдардың Posleen басқыншыларымен шайқасқан майданшаларының бірі. Рабун округі – Джессика Танди мен оның күйеуі Хьюм Крониндің басты рөлдерде ойнаған «Foxfire» пьесасының оқиғасының орны, ал пьесаның Бродвейдегі тұңғыш көрсетілісі 1982 жылы өтті. Кейіннен пьеса Hallmark телефильміне айналды, онда Танди, Кронин және Джон Денвер түсті. Пьесада да, фильмде де Рабун округі мен айналасындағы аймаққа қатысты көптеген сілтемелер бар. «Foxfire» журналы Рабун округінде жарық көреді. 1966 жылы Элиот Виггинтон және оның студенттері Рабун Гэп Накучи мектебіндегі ағылшын тілі сабағында студенттерді жазуға ынталандыру мақсатында жоба бастады. Сабақ аясында журнал шығару туралы шешім қабылданды. Журналдағы мақалалар студенттердің туыстарымен және жергілікті тұрғындармен жасаған сұхбаттарының нәтижесінде туды, онда олар өмір салтының және ауылдық жердегі дәстүрлердің қалай өзгергені туралы әңгімеледі. 1966 жылы тұңғыш рет жарық көрген журнал Оңтүстік Аппалахиядағы халықтың өмір салты, мәдениеті, қолөнері және дағдыларына арналған.