Кіріспе

АҚШ-тың Монтана штатындағы Миссула қаласында шығарылатын газет. The Missoulian – АҚШ-тың Монтана штатының Миссула қаласында басылатын күнделікті газет. Газет 1959 жылдан бері Lee Enterprises компаниясына тиесілі. The Missoulian Батыс Монтанадағы ең ірі басылым, және Миссула қаласының және Батыс Монтананың көп бөлігінде таратылады.

Алғашқы жылдар

«Миссула және Седар-Крик Пионері» газеті 1870 жылдың 15 қыркүйегінде Мэйджи ағайындылары мен И. Х. Моррисон Монтана баспа компаниясының басшылығымен құрылды. Саяси тұрғыдан қатаң консервативті болғанымен, газет ешқашан нақты бір «топты немесе партияны» қолдау мақсатымен шығарылмады. Монтананың белгілі саясаткері және болашақ конгрессмен Вашингтон Дж. Маккормиктің әкесі болған У. Дж. Маккормик газеттің баспагері болды. Газет Батыс Монтананың дамуы туралы хабарлар жариялайтын демократиялық басылым ретінде қызмет етті. Бір айдан кейін, кейін Миссуланың тұңғыш мэрі болған Фрэнк Вуди уақытша тағайындалды және газет атауын «Монтана Пионері» деп өзгертті. 1873 жылдың 8 ақпанында газеттің жаңа иесі А. Б. Хаммонд оны күнделікті газетке айналдырды, ал «Missoula County Times» газетінен келген Харрисон Сполдинг редактор және баспагер болып тағайындалды.

Республика дәуірі

Хаммондтың «The Missoulian» газетін сатып алуы, газетті республикалықтардың қатарына қосып, Уильям А. Кларк пен Маркус Дейли – «Мыс патшаларының» арасындағы тартыстың майданына айналдырды. Хаммонд – ағаш өнеркәсібінің магнаты және Монтананы дамыту компаниясында Дейлидің серігі болды. Ол демократ президент Гровер Кливлендтің жерді пайдалану саясатын өзінің бизнесіне зиянды деп есептеді. Хаммонд, зерттелмеген мемлекеттік жерлерден ағаш кесіп, теміржолға және Дейлидің «Анаконда» компаниясының қорыту зауытына ағашпен қамтамасыз ету арқылы зор байлыққа ие болды. Хаммонд және оның Миссула қаласындағы әріптестері Дейлиді 1888 жылы Кларктың Монтана территориясының жалпы округінен конгресске үміткер болуына кедергі келтіруге және оның орнына республикашыл Томас Х. Картерді қолдауға көндірді. Кларк наразылық білдіргеніне қарамастан, Картер жеңіске жетті. Дейлидің сайлау маневрлері «Мыс патшалары» арасында үлкен араздық тудырды, ал келесі жылы ол Монтана демократиялық партиясының төрағасы болды. Ол Хаммондтан қолдау сұрады, ал Хаммонд Миссула делегациясын республикашылдармен алмастыру арқылы жауап берді. Бұл Дейлиді ашуландырды, ол Хаммондқа соғыс жариялады және «Миссула көшелерінде шөп өсіруге мәжбүр етемін» деп қорқытты. Бірнеше жылдан кейін Монтана баспасөздері штаттың астанасын Кларк таңдаған Хеленада қалдыру керек пе, әлде Дейлидің «Анаконда» қаласына көшіру керек пе деген мәселеде екіге бөлінген кезде, Далидің одан әрі күшейіп, Миссуланы әлсіретуінен қаушаған Хаммонд «The Missoulian» газетін Кларк командасына уақытша берді. Олар «Анаконданы» сынап, келемеждеді: «Анаконда Миссула үшін не жасады? Егер Мәсіх Анакондаға келсе, ол Маркус Дейлимен бірге тамақтанып, ұйықтап, ішіп, дұға ететін болар еді». Миссула округінің көпшілігі «Анаконданы» астана ретінде таңдады, бірақ штаттық сайыста жеңіске жету үшін Хеленаға жеткілікті дауыс берілді. Диксон 1907 жылы газеттің бақылауын қолына алды және редактор ретінде бұрынғы «Анаконда Стандарт» газетінің тілшісі және бас редакторы, сондай-ақ бұрынғы демократтық мемлекеттік заң шығарушы Артур Стоунды тартты. Оның тәжірибесі газетті одан әрі жаңғыртуға және оның таралымын кеңейтуге көмектесті. «Республикалық Daily Missoulian» (1961 жылға дейін осылай аталды) көп ұзамай демократтық бағыттағы «Missoula Herald» газетімен бәсекелесті, оны Хасслер ағайындар шығарды. Оның мұрагері – «Missoula Sentinel» газеті 1912 жылы (құрылғаннан кейін бір жыл өткен соң) Ричард Килрой Диксонды саяси жарақаттандыру мақсатымен сатып алды, өйткені ол сенаторлар халықтың тікелей сайлауының алғашқы жылы қайта сайлануға үміткер болды. (*ескерту: Конституцияның 17-ші түзетуі 1913 жылға дейін ратификацияланбағанмен, Монтана заң шығарушы органы 1911 жылы АҚШ сенаторларын тікелей сайлауды қарастырды, түзетудің ратификациясын күтіп.) Диксон демократтардың жеңілісімен сайлауда жеңіліп, бес жылдан кейін қаржылық себептермен газеттен айырылды.

Анаконда мысы

1912 жылы Монтананың баспасөзі Анаконда мыс өндіру компаниясының ықпалы мен бақылауында болды, сол кезде ол «Амальгаметті мыс компаниясы» немесе Монтана саясаты мен журналистикасындағы зор күшіне орай, жай ғана «Компания» деп аталды. The Missoulian «Компанияның газеті» емес еді; бұрынғы Amalgamated компаниясының қызметкері, кейіннен ашына жазушы болған Джерре Мерфидің айтуынша, Монтанадағы жалғыз ірі газет осылай еді. Сайлауда жеңілгеннен кейін Диксон «Миссулианды» Amalgamated-ке қарсы пайдаланып, қатал редакциялық мақалалар мен «жағымсыз» жаңалықтар жариялады. Диксон газетті сатуға келіспегендіктен, Компания Диксонға Миссула Сентинелді ұсынып, пара беруге тырысты, Диксонның пікірінше, бұл қаланың жарнамалық қаражатын бөліп тастады. Диксон келісті, бірақ баспасөзде Amalgamated-ке «әділ» болады деген шартпен. Алайда, Диксонға қарсы жаңа бәсекеге жарнама берушілерге жасалған қысым, Amalgamated-тің өзінің жарнамалық қаражатын кері тартып алуы, сондай-ақ Milwaukee Road компаниясының жолаушыларға тегін берген газеттерін тоқтатуы Диксонды газетті сатуға мәжбүр етті. Chicago Journal газетінен келген екі журналист, Мартин Хатченс және Лестер Л. Джонс «Миссулианды» сатып алды және көп ұзамай «мыс баспасөзінің» (яғни Компанияның көзқарастарын насихаттаумен және жарияланғанды қаламаған жаңалықтарды жасырумен белгілі «Компанияның газеті») құрамына кірді. Олар 1959 жылы Anaconda Copper компаниясы Монтанадағы барлық газеттерін Lee Enterprises компаниясына сатқанға дейін осылай қалды.

Атауы және ұйымы

The Missoulian 1870 жылы «Missoula and Cedar Creek Pioneer» атты апталық газет ретінде жарық көрді, ал 1871 жылы «The Missoula Pioneer» деп қайта аталды, бірақ «Монтана баспа компаниясы» басқаруында болды. Кейін 1871 жылы «Пионер баспа компаниясы» газетті «Пионер» деп атады, содан соң 1872 жылдың соңында Вашингтон Дж. Маккормик аға газетке «Монтана Пионер» деген ат берді. Бірнеше айдан кейін Фрэнк Вуди мен Т. М. Чисхолм газетті сатып алып, «Жапты Missoulian» деп атады. Ол 1898 жылға дейін осы атаумен шығарылды. «The Weekly Missoulian» 1899 жылдың қаңтарынан 1900 жылдың сәуіріне дейін «The Missoulian» апталығы ретінде, «Bryan Bros. & Hauck» баспасынан шығарыла берді. Апталық газетті кейін «Fruit Grower Publishing Company» сатып алып, 1910 жылдардың ортасына дейін бау-бақша және жалпы жаңалықтарды жариялап тұрды. 1889 жылы Харрисон Сполдинг «The Weekly Missoulian» газетін толықтыру үшін, дүйсенбі күнгі шығарылымды қоспағанда, күнделікті шығатын «The Morning Missoulian» газетін құрды. 1893 жылы газет атауы «The Evening Missoulian» деп өзгертілді, содан кейін «Daily Missoulian» деп өзгертілді. «Missoula Publishing Company» баспасындағы редактор Харрисон Сполдинг болды. Ғылымдарда қысқа мерзім жеке меншікте болғаннан кейін, күнделікті және апталық «Missoulian» газеттері «Missoula Publishing Company» компаниясының меншігіне қайта оралды. «The Daily Missoulian» 1961 жылға дейін жарық көрді, содан кейін «Lee Enterprises» компаниясы сатып алғаннан кейін «Missoulian» деп қайта аталды.