Кіріспе

Уильям Генри Дьюк-күлкі (William Henry Duke Jr., 26 ақпан 1943 жылы туған) – американдық актер және кинорежиссер. Еңбекқор дене бітімімен танымал Дьюк көбінесе әрекет және қылмыстық драма жанрларында, әсіресе құқық қорғау саласындағы кейіпкерлерді сомдайды. Көбінесе эпизодтық рөлдерде ойнайтын актер, ол Арнольд Шварценеггермен бірге «Командо» және «Хищник» фильмдерінде түскен, сондай-ақ «Автомойка», «Американдық джиголло», «Ешкімнің жері», «Сымдағы құс», «Қоғамға қауіп», «Жарақаттар», «Қарсы соққы», «X-Адамдар: Соңғы тұрақ» және «Мэнди» сияқты фильмдерде ойнады. Телевизияда ол «Black Lightning» сериалындағы Перси Оделл рөлімен ең көп танылды. Ол «Cagney & Lacey», «Dallas», «Hill Street Blues», «Miami Vice», «The Twilight Zone» және «American Playhouse» сияқты көптеген телесериалдардың эпизодтарын режиссерлік етті. Сонымен қатар, ол «Deep Cover» және «A Rage in Harlem» қылмыстық фильмдерін, ал «Sister Act 2» комедиясын режиссерлік еткен, соңғысы үшін ол «Алтын пальма бұтағы» номинациясына ие болды.

Ерте өмір және білім

Дюк Нью-Йорк штатының Поукипси қаласында Этель Луиза (туған тегі Дуглас) мен Уильям Генри Дюк ағаның ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Хайд-парктегі Франклин Д. Рузвельт орта мектебінде оқыды, ал кейін Поукипсидегі Датчесс қоғамдық колледжінде актерлік өнер мен шығармашылық жазуға алғашқы бағыт алды. Актерлік жұмыстар азайған соң, Дюк кино өнерін оқып үйрену үшін AFI консерваториясына қабылданды.

Фильм

2 метр бойында, шашы қысқа қырқылған Дьюк алғаш рет "Автожуу" (1976) фильмінде жас қара мұсылман революционері Абдулла Мохаммед Акбарды (бұрынғы Дуэн есімді) сомдап, көрермендерге таныс болды. Экшн жанрының танымал бола бастауымен, Дьюк бірнеше қатал жігіттердің рөлін ойнады. Ол Арнольд Шварценеггермен бірге "Коммандо" фильмінде шағын рөлде ойнады. Содан кейін ол Шварценеггер, Карл Уэзерс және Джесси Вентурамен бірге ғылыми-фантастикалық триллер "Предатор" фильмінде, ал 1988 жылы Карл Уэзерстің "Action Jackson" фильмінде полиция бастығы рөлін ойнады. Фильмдегі бір сөзі жиі цитата ретінде қолданылды. Ол Мел Гибсонмен бірге екі фильмде – "Сымдағы құс" (ФБР агенті рөлінде) және "Өтемақы" (полиция детективі рөлінде) – сыбайлас жемқор құқық қорғау органының өкілі рөлін ойнады. Дьюк "Х-мендер: Соңғы тұғыр" фильмінде Траск, "Ұлттық қауіпсіздік" фильмінде Вашингтон, "Байып, не өл" фильмінде Левар, "Жаман ел" фильмінде Нокс және "Манди" фильмінде Карутерс рөлін сомдады.