Кіріспе

Аризона штаты, Коконино округіндегі CDP

Супай – АҚШ-тың Аризона штаты, Коконино округінде орналасқан, Grand Canyon ішіндегі халық санағы бойынша белгіленген аудан (CDP). 2010 жылғы халық санағы бойынша CDP-нің халқы 208 адамды құрады. Хавасупай үнді резервациясының астанасы Супай – АҚШ-та поштаны әлі күнге дейін қаңғыбас арқылы жеткізетін жалғыз жер. АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігі Супайды құрлықтағы АҚШ-тың ең шалқайдағы қауымдастығы деп атады. Оған тек тікұшақпен, жаяу немесе қаңғыбаспен ғана жетуге болады. Супайға ең жақын жолдан 13 шақырым қашықтықта орналасқан және қауымдастықта автомобильдер жоқ. 1960 жылдары турист Мартин Гудфренд Супай халқының мүддесін қорғауды бастады, ал «Аризона Республикасы» газетінің тілшісі Дон Дедера Гудфрендтің зерттеулері туралы мақалалар жазды. Дедераның сөзіне сүйенсек, Гудфренд Супайды «Шангри-Ла» сияқты екен деген пікірге қарсы шықты. 2008 жылдың 17 және 18 тамызында Хавасу ағысының тасқынына байланысты Супайдан және айналасындағы аумақтан туристер мен кейбір тұрғындар эвакуацияланды. Эвакуацияланғандар Аризона штатының Пич-Спрингс қаласына жеткізілді. Ұлттық саябақтар қызметінің хабарлауынша, тағы да қатты жаңбыр күтілуде және кенеттен су тасқыны туралы ескерту берілді, сондықтан эвакуация қажет болды. Су тасқыны халықаралық БАҚ-тың назарына ілікті. Жолдарға, көпірлерге және кемпингке келтірілген зиян Хавасупайды ауылға, кемпингке және сарқырамаға келушілерге 2009 жылдың көктеміне дейін кіруді тоқтатуға мәжбүр етті. 2010 жылы болған тағы бір су тасқыны бұрын жасалған жөндеу жұмыстарына зақым келтірді және 2011 жылдың мамырына дейін жабылуға себеп болды. 2018 жылдың шілдесінде кенеттен су тасқыны 200 келушіні тікұшақпен эвакуациялауға мәжбүр етті. COVID-19 пандемиясының салдарынан 2020 жылдың наурызынан 2023 жылдың ақпанына дейін барлық туризм тоқтатылды.

География және климат

Гранд-Каньонның ішінде орналасқан Супайға тек жаяу, жүкті арқанмен тасымалдайтын жануарлар немесе тікұшақпен ғана жетуге болады. Бұл АҚШ-тағы поштаны әлі күнге дейін қашырлар таситын жалғыз жер, оның көп бөлігі – азық-түлік. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, Супайдың жалпы ауданы 4 шаршы километрді құрайды, және ол толығымен құрлықтан тұрады. Ол теңіз деңгейінен 974 метр биіктікте жатыр.

Климат

Супайдың климаты жартылай шөлейтті, жазда өте ыстық болып, түнде ылды суықтайды, ал қысы салыстырмалы түрде жұмсақ, көп күндері түндері нөлден төмен түседі.

Үкімет және инфрақұрылым

Супайда пошта бар. Мөлдер Супай мен АҚШ-тың қалған бөлігі арасында хат-хабарды жеткізу үшін пайдаланылады. 1989 жылдан бері тез бұзылатын тауарлар Аризона штатындағы Пич-Спрингс қаласындағы тоңазытқышта сақталады, олар мөлдерге тиеуді күтіп тұрады.

Білім

Супайда бір K–8 мектебі бар, Хавасупай бастауыш мектебі, оны Үндістан білім беру бюросы басқарады. Сонымен қатар, 1970 жылы Супайда Head Start бағдарламасы болды. Супайда жоғары мектеп жоқ. 1988 жылы Хавасупай мектебі K–8 деңгейінде болды, ал тұрғындар 8-сыныптан кейін мектеп-интернаттарға жіберілді. Сол жылы ең көп таралған мектеп-интернат Калифорния штатының Риверсайд қаласындағы Шерман үнді орта мектебі болды. 1967 жылы көптеген үлкен оқушылар (екінші сыныптан асқан, сол кездегі Хавасупай мектебінің жоғарғы сыныбы) Форт-Апачи немесе Феникс қалаларындағы мектептерге барды. Сол кезеңде кейбір оқушылар Калифорниядағы мектеп-интернаттарға оқуға түсті. Жабылуға дейін Феникс үнді мектебі Супайға ең жақын үнді мектеп-интернаты болды. Коконино округінің жер учаскелерін қарау жүйесінде Супай "Ұйымдастырылмаған мектеп ауданы №00" деп көрсетілген. Аризона штатының заңына сәйкес, ұйымдастырылмаған мектеп ауданы – жоғары мектебі жоқ аудан. 2010 жылғы АҚШ халық санағының Коконино округіне арналған мектеп округі картасында Супай "Мектеп округі анықталмаған" деп белгіленген.

Қол жеткізу

Супайға 13 шақырым жаяу жолмен, Хуалапай төбесінен Хуалапай каньоны арқылы 611 метрге төмен түсіп жетуге болады. Балама ретінде, AirWest Helicopters компаниясы Хуалапай төбесінен Супайға рейстер ұйымдастырады. Хуалапай төбесі Пич-Спрингс елді мекенінен 113 шақырым қашықтықта, BIA 18 тас жолының бойында орналасқан.

Мәдениет

1982 жылға қарай регги музыкасы Супай қауымында кең таралды.

Қызметтер

Супайда бір шағын, кондиционерленген (Хавасупай лоджи) қонақ үйі, дүкен және кафе бар.