Кіріспе

Оңтүстік Тусон – Аризона штатындағы, АҚШ-тың Пима округінде орналасқан қала және одан әлдеқайда ірі Тусон қаласының ішіндегі анклав. Оңтүстік Тусон испан және әсіресе мексикалық мәдениетінің күшті ықпалымен белгілі; қаланың барлық жерінде дәстүрлі мексикалық тағамдар мен басқа да тауарларды сататын мейрамханалар мен дүкендерді кездестіруге болады. 2010 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 5 652 адамды құрайды.

География

Оңтүстік Тусон (32.196076, 110.968896) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 1,0 шаршы миль (3 км²) құрайды, бұл аудан толығымен құрлықтан тұрады. Қала, ірі Тусон қаласымен толығымен қоршалған анклав болып табылады.

Демография

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 5490 адам, 1810 үй шаруашылығы және 1125 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 2059 тұрғын үй, орташа тығыздық – белгіленбеген. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 43,46% ақ нәсілді, 2,31% қара немесе афроамерикалық, 9,14% американдық индейлер, 0,40% азиялық, 0,05% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 41,24% басқа нәсілдерден және 3,39% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Халықтың 81,24% испаниялық немесе латын американдықтар. 1810 үй шаруашылығының ішінде 33,3% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 34,9% заңды некеде тұратын жұбайлар, 20,5% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 37,8% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 31,9% жеке адамдардан тұрады, ал 11,2% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мүше саны 2,94, ал отбасының орташа мүше саны 3,83 адамды құрайды. Қала тұрғындарының жас ерекшеліктері: 31,5% 18 жасқа дейінгілер, 10,1% 18-24 жас аралығындағылар, 27,3% 25-44 жас аралығындағылар, 21,1% 45-64 жас аралығындағылар және 10,0% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен азаматтар. Орташа жас – 31 жас. Әр 100 әйелге 112,7 еркек шақтандырылған. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 114,4 еркек шақтандырылған. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 14 587 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 17 614 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 20 504 доллар, ал әйелдердің орташа жылдық табысы 14 575 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа жылдық табысы 8920 доллар. Отбасылардың 43,5% және халықтың 46,5% кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 61,2% және 65 жастан асқандардың 36,0% кедейлікте өмір сүреді.

Тарих

1936 жылы Тусон қалалық шенеуніктер Тусонның шекарасын кеңейту үшін шаралар қолданды. Олар 25-ші көшеден оңтүстікке қарай, қала шекарасының оңтүстігінде орналасқан Ветерандар ауруханасына дейін, Оңтүстік Алтыншы даңғыл бойындағы бейресми аумақты қосатын болды. Аталған аумақтағы автотұрақтар мен Оңтүстік Алтыншы даңғылдың басқа да мүлік иелері қарсылық білдірді, себебі олар Тусон қаласының жоғары бизнес салығын төлегісі келмеді, сондай-ақ Тусонның құрылыс нормаларына бағынуды қаламады. Оңтүстік Төртінші даңғылдағы мексикалық тағамдары көптен бері қызығушылық тудырып келеді. Оңтүстік Тусондағы Оңтүстік Төртінші даңғыл бойындағы көп жылдар бойы қалыптасқан тамақ орнының кейбіреулері ұлттық жаңалықтарға енді, олардың ішінде ең танымалдарының бірі – «Ми Нидито», онда президент Билл Клинтон 1999 жылы түскі ас ішкен және ондағы «Президенттің тарелкасы» әлі күнге дейін мәзірде сақталып тұр. Жергілікті кәсіпкерлер мен құрылыс салушылар Оңтүстік Тусонның мүліктерін Тусон қаласының орталық бөлігіне толықтыратын жобалар ретінде қарастыруда, бизнес-парктер, мейрамханалар, сауда дүкендері және көппәтерлі үйлерге инвестиция салатын кәсіпкерлер қалаға келіп жатыр.

Қылмыс

Оңтүстік Тусон қылмыспен ұзақ және қиын күрес жүргізіп келеді. Ұрлық, қарақшылық және қасақана зорлық-зомбылық бойынша Оңтүстік Тусон көрсеткіштері ұлттық орташа деңгейден шамамен төрт есе жоғары. Дегенмен, Оңтүстік Тусон полиция департаментінің Аризона қоғамдық қауіпсіздік департаментімен бірлесіп "қасқыр үйіршігі" деп аталатын толыққанды күш салу тактикасын қолдану арқасында қылмыстық белсенділікті басуда айтарлықтай жетістіктерге қол жеткізілді. Арақты сату лицензияларына қатысты заңдарды қатаң сақтау алкогольге байланысты қылмыстардың азаюына ықпал етті. Аудан тұрғындарының белсенділігі ашық есірткі сатуды едәуір төмендетті, ал жастардың білім деңгейінің жоғарылауы жасөспірімдер арасындағы қылмыстық топтарға қатысты әрекеттерге баяу әсер етеді. 2021 жылдан бері Оңтүстік Тусон қалалық әкімшінің тұрақты лауазымынсыз болып келеді, бұл қаланың сот және атқарушы органдары арасындағы үйлесімділіктің нашарлауына себепкер болды.

Білім

Оңтүстік Тусон тұрғындары Очоа қоғамдық магнит мектебіне, Миссиялық көрініс бастауыш мектебіне, Холладей магнит бастауыш мектебіне, Элизабет Бортон магнит мектебіне, Мадж Утербек магнит орта мектебіне, Саффорд K 8 магнит бакалавриат әлемдік білім беру орталығына, Тусон жоғары магнит мектебіне және Пуэбло магнит жоғары мектебіне қатысады, бәрі де Тусон Біріккен мектеп округінің құрамында.

Үкімет өкілдіктері

Оңтүстік Тусон Аризона штатының 3-ші конгресс округінде орналасқан, оны Демократ партиясынан Рауль Грижальва өкілдік етеді. Қала сонымен қатар Аризона штатының 2-ші мемлекеттік заң шығару округіне кіреді, оны өкілдер Даниэль Эрнандес-младший және Розанна Габалдон, сондай-ақ сенатор Андреа Даллесандро ұсынып отыр, олардың барлығы Демократтар.