Кіріспе
Marques Tavita Tuiasosopo (1979 жылы 22 наурызда туған) – американдық футбол жаттықтырушысы және бұрынғы ойыншы. Ол Ұлттық футбол лигасында (NFL) «Оукленд Рейдерс» және «Нью-Йорк Джетс» командаларында сегіз маусым бойы квотербек ретінде ойнады. Туиасосопо колледж футболында «Вашингтон Хаскис» командасы үшін ойнады және 2001 жылғы НФЛ драфтының екінші раундында «Рейдерс» командасы таңдады. 2013 жылы ол өзі бітірген оқу орнына квотербектер жаттықтырушысы болып қайта оралды және Fight Hunger Bowl ойынында команданың уақытша бас жаттықтырушысы болды. Ол «Калифорния Алтын аюлары» командасының шабуылшы жаттықтырушысы болды, ал қазіргі уақытта «Райс Оулз» командасының шабуылдық үйлестірушісі және квотербектер жаттықтырушысы қызметін атқарады.
Marques Tavita Tuiasosopo (born March 22, 1979) is an American football coach and former player. He played as a quarterback for eight seasons in the National Football League (NFL) with the Oakland Raiders and the New York Jets. Tuiasosopo played college football for the Washington Huskies and was selected by the Raiders in the second round of the 2001 NFL draft. In 2013, he joined his alma mater as the quarterbacks coach and was the interim head coach for the Fight Hunger Bowl. He was the tight ends coach for the California Golden Bears, and is currently the offensive coordinator and quarterbacks coach for the Rice Owls.
Алғашқы жылдар
Калифорния штатының Лонг-Бич қаласында туған Туиасосопо Сиэтлдің солтүстік-шығысындағы Вудвинвилл қалашығында өсті. Ол өте жақсы спортшы, сондай-ақ Вудвинвилл орта мектебінде бейсболдан ерекше шортстоп болды. Мектепті бітіргеннен кейін Туиасосопо 1997 жылғы MLB драфтының 28-ші раундында «Миннесота Твинз» командасымен шарт жасасты, бірақ оның орнына колледж футболын ойнауды жөн көрді. Ол мектепте шабуыл мен қорғаныс (опциялық квотербек және қауіпсіз) екі рөлде де ойнағанымен, I дивизиондық футбол бағдарламалары оны негізінен қорғанысқа қабылдады. Туиасосопо Сиэтлдегі Вашингтон университетінен футболға стипендия алды, себебі бас жаттықтырушы Джим Лэмбрайт оған қауіпсіздік емес, квотербек ретінде де өнер көрсетуге мүмкіндік берген санаулы жаттықтырушылардың бірі болды.
Колледж мансабы
1997 жылы бірінші курс студенті болған 18 жасар Туиасосопо квотербек позициясы бойынша команда құрамында екінші орынға көтерілді. Маусымның үшінші аптасында, бастапқы ойыншы Брок Хуардтың жарақаттануына байланысты, ол ұлттық телеарнада Небраскаға қарсы өткен үй матчында алаңға түсті. 27-14 есебімен жеңілгеніне қарамастан, Туиасосопо алтыншы сатыдағы (және ақтық сындарда ұлттық чемпион атанған) «Корнхаскерс» командасына қарсы өте жақсы ойын көрсетті, 270 ярдқа пас беріп, екі тачдаун соқты. Жыл соңында «Орегонға» қарсы өткен ойында ол «Huskies» командасының квотербек позициясында алаңға шыққан тұңғыш бірінші курс студенті болды, 261 ярдқа пас беріп, 95 ярдқа жүгірді, бірақ 31-28 есебімен жеңіліске ұшырады. Ол келесі жылы жиі жарақат алатын Хуардтың орнына да көп ойынға қатысты, бірақ «қызыл жейде» кимеді. 1998 жылы екінші маусымнан кейін Рик Нойхайзель Ламбрайтты бас бапкер қызметінен босатып, Хуардты ауыстыру үшін Туиасосопоны бастапқы квотербек етіп тағайындады. 1999 жылдың қазан айында Туиасосопо NCAA колледж футболы тарихында бір ойында 300 ярдтан астам пас беріп, 200 ярдтан астам жүгірген алғашқы ойыншы болды, «Husky Stadium» стадионында «Стэнфорд Кардинал» командасын 35-30 есебімен жеңді. Сол жылы ол «Huskies» командасын 6-2 есебімен конференцияда жеңіске жеткізіп, «Кардиналдан» кейін екінші орынды иеленді және командаға «Holiday Bowl» турниріне қатысуға мүмкіндік берді. 2000 жылы ол «Huskies» командасын Pac-10 титулына жеткізіп, Дрю Брис және «Пурдью Бойлермейкерс» командасын 34-24 есебімен «Rose Bowl» турнирінде жеңді, сонымен қатар ойынның ең құнды ойыншысы атанды. «Huskies» маусымды 11-1 есебімен аяқтады және ұлттық рейтингте үшінші орынға ие болды. Маусымда қыркүйек айында «Husky Stadium» стадионында #4 «Майами Харрикейнс» командасынан жеңіске жетті, бұл «Харрикейнс» командасының маусымдағы жалғыз жеңілісі болды. Туиасосопо 225 ярдқа пас беріп, бір тачдаун соқты, сондай-ақ 45 ярдқа жүгіріп, тағы бір тачдаун соқты, нәтижесінде 34-29 есебімен жеңіске жетті, бұл оған ұлттық деңгейде атақ әкелді және Heisman дауыс беруінде сегізінші орынды иеленді. Вашингтон университетінде оқыған кезінде Туиасосопо бизнес-администрация мамандығын бітірді.
Оукленд рейджерлері
Туиасосопо 2001 жылғы НФЛ драфтының екінші раундында «Рейдерс» командасымен таңдалды, жалпы тізімде 59-шы нөмір және төртінші квотербек (Майкл Вик, Дрю Брис және Куинси Картерден кейін). НФЛ-де Туиасосопо көбінесе резервтік квотербек болды, «Рейдерс» командасының Рич Ганнон мен Керри Коллинстің қосалқы ойыншысы ретінде. Ол 2002 жылғы маусымның соңында Super Bowl XXXVII ойынында болды, бірақ командасы 48–21 есебімен жеңілгендіктен, ойынға қатыспады. Оның алғашқы маңызды ойын уақыты 2003 жылғы маусымда «Канзас-Сити Чифс» командасына қарсы «Дүйсенбі кешкі футбол» матчында болды, ол 224 ярдқа лақтырды, барлығы екінші таймда, Ганнон иық жарақатынан кейін алаңнан шыққан соң; Ганнон 2003 жылғы маусымның қалған бөлігін жарақат алған ойыншылар тізімінде өткізді. Маркес келесі аптада алғаш рет НФЛ матчында бастапқы құрамда ойнауға мүмкіндік алды, бірақ күресті, бірінші таймның соңында жарақат алып алаңнан шығар алдында тек 65 ярдқа лақтырып, бір рет допты ұстады. Ол 2005 жылғы маусымның соңына дейін тағы бір ойынға қатыспады, онда ол 26–10 есебімен жеңілді. Ол келесі аптада дереу резервтік құрамға қайтарылды. «Рейдерс» командасы 2005 жылғы маусымды 4–12 есебімен аяқтады, негізінен Коллинс бастапқы квотербек ретінде ойнады, бұл жас Туиасосопоға осы лауазымға үміткер болуға мүмкіндік берді.
Нью-Йорк Джетс
Туиасосопо 2007 жылдың 23 наурызында «Нью-Йорк Джетс» командасымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды.
Окленд Рейдерс (екінші кезең)
2008 жылғы маусым соңында еркін агент мәртебесіне ие болған Туиасосопо 22 мамырда «Рейдерс» командасымен бір жылдық келісімшартқа қайта қол қойды, бұл оның NFL-дегі соңғы маусымы болды.
Жаттықтырушылық мансап
Ойыншылық карьерасынан кейін Туиасосопо 2009 жылы өзі бітірген Вашингтон университетінде күштік жаттықтырушының көмекшісі болды. 2011 жылы ол UCLA-ға көшті, бұрынғы бас бапкері Neuheisel-дің штабында жұмыс істеді. 2012 жылы жаңа бас бапкер Джим Морамен бірге UCLA-да тар аяқтарды жаттықтырушы болып қалды, ал 2013 жылы бесінші жылдық бас бапкер Стив Саркисянмен бірге Вашингтонға квотербектер жаттықтырушысы ретінде оралды. Саркисян маусым соңында USC бас бапкері лауазымын қабылдағаннан кейін, Туиасосопо Вашингтонның боулл ойынына уақытша бас бапкер болып тағайындалды. "Fight Hunger Bowl" ойынында "Хаскилерді" жеңіске жеткізгеннен кейін, Туиасосопо Вашингтоннан USC-ге Саркисянның штабына тар аяқтар жаттықтырушысы ретінде қосылды және бас бапкердің орынбасары атағын алды. 2015 жылғы USC маусымынан кейін Туиасосопо 2016 жылдың қаңтар айында Морамен бірге UCLA-ға квотербектер жаттықтырушысы/шабуыл координаторы ретінде оралды. 2017 жылдың 23 қаңтарында Туиасосопо жаңа бас бапкер Джастин Уилкокспен бірге Калифорния университетінде (Беркли) квотербектер жаттықтырушысы/шабуылды ұйымдастырушы болып тағайындалды. 2019 жылы бағдарлама жаттықтырушылар құрамын қайта құрды, ол тар аяқтармен жұмыс істей бастады. 2021 жылы Туиасосопо Райс командасының шабуылдық координаторы болу үшін Калифорниядан кетті.
Жеке өмір
Туиасосопо – бұрынғы NFL қорғаныс шебушісі Ману Туиасосопоның ұлы, ол UCLA үшін студенттік лигада, содан кейін 1979 жылдан 1986 жылға дейін «Seahawks» және «49ers» командаларында кәсіпқой ойнады, «мұрын» позициясында негізгі ойыншы болды және Super Bowl XIX жеңімпазы атанды. Маркестің інісі – фулбек Зак Туиасосопо, ол «Philadelphia Eagles» командасы үшін ойнады, бірақ 2007 жылдың 11 шілдесінде құрамнан шығарылды. Зак пен Маркес бір маусым бойы «Raiders» командасында бірге ойнады. Оның кіші інісі Мэтт «Seattle Mariners», «Detroit Tigers» және «Atlanta Braves» командаларында бейсболмен айналысты. Бес бауырдың ең үлкені Лесли Габриэль «Washington» университетінде волейбол ойнады, АҚШ ұлттық құрамасында жаттықты және 2013 жылы «Huskies» командасының бас бапкерінің орынбасары болды. Маркустың кіші әпкесі Эшли «Washington» командасының софтбол құрамында сыртқы шабуылшы ретінде ойнады және 2009 жылы «Huskies» командасын ұлттық чемпионатқа жетелеуге көмектесті. Оның әйелі Лиза – бұрынғы студенттік волейболшы, және олардың үш баласы бар.