Кіріспе
Американдық регби футболшысы (1976 жылы туған)
Оладейл Брендон Аянбадехо (Oladele Brendon Ayanbadejo; 6 қыркүйек 1976 жылы туған) – американдық бұрынғы футболшы, Ұлттық футбол лигасы (NFL) және Канада футбол лигасы (CFL) лигаларында он үш маусым ойнаған. Ол университет кезеңінде UCLA Bruins командасы үшін регби ойнады. 1999 жылы «Атланта Фалконс» клубымен драфттан тыс агент ретінде келісімшартқа отырды. Аянбадехо арнайы топ ойыншысы ретінде үш рет «Про Боулға» шақырылған. Сондай-ақ, «Pro Football Weekly / Pro Football Writers Association» басылымы арнайы топ ойыншысы ретінде екі рет құрама командасына енген. Ол «NFL»-дің «Чикаго Беарс» және «Майами Долфинс» клубтарында, «NFL Europe»-тің «Амстердам Адмиралс» командасында, ал «CFL»-дің «Виннипег Блю Бомберс», «Торонто Аргонавтс» және «BC Лайонс» клубтарында ойнаған.
Алғашқы жылдар
Айанбадежо Чикаго қаласында нигериялық әке мен ирланд тегінен шыққан американдық анасының отбасында дүниеге келген. Оның есімі "Оладейл" – "Байлық үйге оралады" дегенді білдіреді. Оның Обафеми Аянбадежо деген үлкен ағасы бар, ол да кәсіби футболшы. Ол туылғаннан кейін көп ұзамай отбасы Нигерияға көшіп кетті, бірақ ата-анасы ажырасқан соң анасымен бірге Америка Құрама Штаттарына қайтып оралып, Чикагода, содан кейін Калифорния штатындағы Санта-Круз қаласына қоныстанды. Ол Санта-Круз орта мектебінде оқыды, онда қатаң шабуылшы (tight end) ретінде ойнады.
Колледж мансабы
Колледж үшін Аянбадежо Калифорния университетіне, Лос-Анджелеске оқуға түсті, онда UCLA Bruins командасының студенттік футбол командасында ойнады. Соңғы курсында ол Pac-10 құрамасының бірінші тізіміне ілікті, USC командасының ойыншысы Карсон Палмерге қарсы төрт рет допты ұстады (сэк жасады). Ол тарих мамандығын таңдады. Аянбадежо 1990 жылдардың соңындағы UCLA командасының мүгедектерге арналған паркинг рұқсаттамаларына қатысты дауға тартылған 15 ойыншысының бірі болды.
Ерте мансап
Аянбадехо 1999 жылғы 23 сәуірде Ұлттық футбол лигасының «Атланта Фалконс» клубымен драфттан тыс еркін агент ретінде келісімшартқа отырды. Ол 2000 жылы Канада футбол лигасының «Виннипег Блю Бомберс» клубына қабылдануға дейін «Фалконс» және «Чикаго Беарс» командаларының жаттығу құрамында болды, сондай-ақ олармен және «Торонто Аргонавтс» клубымен де ойнады. 2001 жылы ол Еуропалық футбол лигасының «Амстердам Адмиралс» командасы сапында, ал 2002 жылы КФЛ-дің «BC Lions» командасы үшін өнер көрсетті. 2002 жылдың қыркүйегінде Аянбадехо екі перехват жасағаны, алты рет арнайы командаға қарсы тұрғаны, 21 қорғанысқа қарсы тұрғаны, бір пасты жолдан бұрғаны және екі допты қайтарып алғаны үшін КФЛ айының үздік қорғаушысы деп танылды.
Майами Долфинс
2003 жылы ол Майами Дельфинс командасының құрамына оралып, NFL-ге қайта келді. 2004 жылы Аянбадежо жасаған бір әрекет Дүйсенбі кешкі футбол тарихындағы ең керемет қайтарым жеңіске әкелді. "Нью-Ингленд Патриотс" командасының ойыншысы Том Брейди қоршауда қалғанда допты лақтырып жіберді. Аянбадежо осы допты ұстап алып, ойынды ұтып алуға мүмкіндік берді, нәтижесінде "Дельфинс" командасы бір ұпаймен жеңіске жетті.
Чикаго Беарз
2005 жылғы маусым аралығында Айанбадежо Чикаго Беарс командасына сатылды. Айанбадежо 2006 және 2007 жылдары қатарынан екі рет арнайы команда ойыншысы ретінде Про Боулға шақырылды.
Балтимор Равенс (екінші кезең)
2008 жылдың 6 наурызында Аянбадежо Балтимор Рейвенс командасымен 4 жылдық 4,9 миллион долларлық келісімшартқа қол қойды. Келісімшартқа 1,9 миллион долларлық қол қою бонусы қосылды. Ол сол маусымда арнайы командаларға қосқан үлесі үшін тағы да Про Боулға іліккен болатын. 2009 жылы Аянбадежо Рейвенс командасының қорғанысына үлкен үлес қоса бастады. Үшінші аптада Кливленд Браунс командасына қарсы ойында Аянбадежо алты рет tackle жасады, оның бірі қарсыластың жоғалтуына әкелді, бір сақ және бір перехват жасады. Осы еңбегі үшін ол АФК аптасының үздік қорғаушысы (3-апта) атағын жеңіп алды. 4-аптада «Патриотс» командасына қарсы Брендон төртбас бұлшығын жарақаттады. Ойыннан кейін ол жылдың қалған бөлігінде алаңға шыға алмайтынын айтты және екі күннен кейін жарақат алғандар тізіміне енгізілді. 2011 жылдың 24 қазанында Аянбадежо Джексонвилл Джагуарс командасының шабуылдаушы желілік ойыншысы Гай Уимперді бетіне ұрғандығы үшін алаңнан қуылды. 2013 жылы Аянбадежо Рейвенс командасының плей-оффта Индианаполис және Денвер командаларын жеңуіне көмектесті, содан кейін АФК чемпионат ойынында «Нью-Ингланд Патриотс» командасын жеңіп, жеңіске жетті. Рейвенс командасының маусымы 2013 жылдың 3 ақпанында Нью-Орлеан қаласында аяқталды, онда олар «Сан-Франциско 49ers» командасын 34:31 есебімен жеңіп, Super Bowl XLVII чемпионы атанды және екі мәрте Super Bowl жеңімпазы болды. 2012 жылғы маусымда ол Рейвенс командасы үшін бірде-бір ойынды бастаған жоқ, көп бөлігін арнайы командаларда өткізді. Аянбадежо 2013 жылдың 3 сәуірінде Рейвенс командасынан босатылды.
НФЛ статистикасы
Жыл Команда 2003 MIA 16 17 10 7 0.0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2004 MIA 16 40 23 17 0.0 0 0 0 1 2 2 2 0 1 2005 CHI 16 26 21 5 0.0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 2006 CHI 16 26 23 3 0.0 1 2 0 0 0 0 0 0 0 2007 CHI 16 21 19 2 0.0 2 0 0 0 0 0 0 0 0 2008 BAL 16 19 15 4 1.0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2009 BAL 4 22 19 3 1.0 0 0 0 1 0 0 0 0 1 2010 BAL 10 3 2 1 0.0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 2011 BAL 16 35 31 4 1.5 0 0 0 0 0 0 0 0 2 2012 BAL 16 43 27 16 1.0 0 1 0 0 0 0 0 0 1 Мансап 142 252 190 62 4.5 5 3 0 2 2 1 2 0 5
Хабар тарату
2013 жылдың тамызында Аянбадежо Fox Sports телеканалында Fox Football Daily бағдарламасының сарапшысы ретінде жұмысқа алынды. Ол сондай-ақ Fox телеарнасының NFL хабарларында эпизодтық түрде ойын сарапшысы болып қатысады.
ЛГБТ құқықтарын қорғау
2009 жылы Айанбедежо бір жынысты некелерді заңдастыруды қолдауға кірісті. Оның әрекеті 2012 жылдың қыркүйегінде Мэриленд штатының делегаты Эммет К. Бернс-младшийдің 2012 жылдың 29 тамызында Мэриленд штатының ресми қағазында Балтимор Рейвенс клубының иесі Стив Бискоттиге жазған хатынан кейін күрт танымал болды. Бернс Бискоттиден "қызметкеріңіздің мұндай пікір білдіруін тоқтату үшін қажетті шаралар қабылдауды" талап етті. Бернс хатында "Аянбадежо мырзаның істегенін басқа ешбір NFL ойыншысы істемегенін білемін" деп жазды. Бернстің хаты Аянбадежоның сөз бостандығына қол сұғу әрекеті ретінде кеңінен сынға алынды. "Вашингтон Пост" газетінің хабарлауынша, "Рейвенс" командасы хатты алғанын растады, бірақ басқа ештеңе айтпады. Бернстің хаты жеткізілгеннен кейін Аянбедежо, 1967 жылы АҚШ Жоғарғы Сотының "Loving v. Virginia" шешіміне дейін 16 штатта заңсыз болар еді, аралас нәсілді ата-аналарының ұлы ретінде, ар-ожданы мен қоғамдық маңызды мәселеде үнсіз қалмайтынын мәлімдеді. Аянбедежо футбол әлемінде үлкен қолдауға ие болғанын айтты. Басқалармен қатар, Миннесота Викингс клубының ойыншысы Крис Клюу Бернске қатысты сынға толы жауап жазды, ал "Рейвенс" та Аянбадежоны қолдады.
Жеке өмір
Ол бұрынғы фулбэк Обафеми Аянбадежоның кіші інісі. 2003 жылы екеуі «Майами Дельфинс» командасында бірге ойнады. 2007 жылы олар тағы да бір командада болды, бұл жолы «Чикаго Беарс». 2007 жылдың 1 қазанында «Чикаго Беарс» Обафеми Аянбадежоны анаболикалық стероидтер мен оған байланысты заттар жөніндегі НФЛ саясатын бұзғаны үшін төрт ойынға дисквалификациядан кейін босатып жіберді. Аянбадежо НФЛ-дегі алғашқы жылдары «Санта-Крус Сентинель» газетіне мақалалар жазды. Ол FIT Kids Act федералды заңын қабылдауды қолдады, бұл заң мектеп округтерінен оқушылардың дене шымылдығы туралы есеп беруді және балаларға денсаулық және тамақтану туралы ақпарат беруді талап етеді. Аянбадежо 2013 жылы Джордж Вашингтон университетінен Executive MBA дәрежесін алды.