Макс Палевски: Американдық филантроп және компьютер технологиясының пионері

Кіріспе

Америкалық еврей филантропы (1924–2010)
Макс Палевский (24 шілде, 1924 – 5 мамыр, 2010) – американдық өнер коллекционері, венчурлік капиталист, қайырымдылық жасаушы және компьютерлік технологиялар саласындағы пионер. Ол либералдық және прогрессивтік мақсаттарға, сондай-ақ саясаткерлерге қаржылай көмек көрсеткен бай американдық еврейлер тобы – «Малибу мафиясының» мүшесі ретінде танымал болды.

Ерте өмір

Палевский Чикаго қаласында, Иллинойс штатында еврей иммигрант ата-анасының отбасында дүниеге келген. Ижөк (Изадор) Палевский (1890 жылы 10 мамырда Ресей империясының Брест облысындағы Пинск қаласында туған, 1969 жылы 27 қыркүйекте Лос-Анджелесте қайтыс болған) және Сара Гринблатт (1894 жылы 16 мамырда туған, 1949 жылы 28 желтоқсанда Чикагода қайтыс болған). Ижөк 1910 жылы 18 наурызда Германияның Бремен қаласынан "Бранденбург" кемесімен Балтиморға келген, ал Сара шамамен 1916 жылы көшіп келген. Палевскийдің ата-анасы идиш тілін мүжіл білетін, бірақ ағылшын тілін нашар білетін. Оның әкесі үй бояушысы болған, ол автокөлігі болмаған және жабдықтарын тасымалдау үшін Чикагоның көлік трамвайларын пайдалануға мәжбүр болған. Үш баланың ең кішісі Палевский Чикагодағы 1925½ Хэнкок көшесінде өсті. Оның үлкен ағасы Гарри (1919 жылы 16 қыркүйек – 1990 жылы 17 қыркүйек) физик, Лос-Аламос ұлттық зертханасында атом бомбасын жасауға көмектескен; оның қарындасы Хелен (1920 жылы туған) Мелвин М. Футерманға (1918 жылы 28 желтоқсан – 1989 жылы 14 наурыз) үйленген. Чикагодағы мемлекеттік орта мектепті бітіргеннен кейін Палевский Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әуе күштеріне метеоролог ретінде ерікті болып келіп, 1943 жылдан 1946 жылға дейін қызмет еткен. Оқуын жалғастыру үшін ол бір жыл Чикаго университетіне негізгі ғылымдар мен математика, ал Йель университетіне электроника мамандығы бойынша оқуға барған. Содан кейін ол Оңтүстік Тынық мұхитындағы Әуе күштерінің электроника базасы болған Жаңа Гвинеяға жіберілді. Соғыстан кейін GI Bill Палевскийге 1948 жылы Чикаго университетінде математикадан бакалавр (B. S.) және философиядан философия бакалавры (B. Ph.) дәрежесін алуға мүмкіндік берді. Палевский сонымен қатар UCLA, UC Беркли және Чикаго университетінде философия бойынша аспирантурада оқыған.

Компьютерлер

Философия кафедрасында оқытушы ассистент болып қызмет еткен және UCLA-дағы философия докторы бағдарламасын аяқтағаннан кейін, Палевский компьютерлік технологиямен Джон фон Нейманның Caltech-те компьютерлік технологияның пайда болуы туралы берген лекциясы арқылы танысты. 1950 жылы Палевский компьютер индустриясында жұмыс істей бастады, Northrop Aircraft компаниясында аптасына 100 доллар жалақымен компьютерлер құрастырды. 1950 жылдың наурызынан 1951 жылдың қаңтарына дейін ол дифференциалдық теңдеулерді шешуге арналған арнайы мақсаттағы MADIDDA компьютерінің көшірмелерін жасады. MADIDDA-ны физик Флойд Стил жобалаған, ол MADIDDA аяқталғаннан кейін бір жыл өткен соң, 1950 жылы Northrop компаниясынан кетіп қалды. 25 000 – 30 000 долларға бағаланған MADIDDA, электронды компьютерлерге назар аударылғаннан кейін құрастырылған соңғы және ең күрделі арнайы дифференциалдық анализатор болды. Палевский Northrop компаниясына жұмысқа орналасқаннан екі жыл өткен соң, бөлім Bendix Corporation компаниясына сатылды. Палевский 1952 жылдан 1956 жылға дейін Bendix компаниясында жобалық инженер ретінде цифрлық дифференциалдық анализаторларды жобалаумен айналысты және компанияның алғашқы компьютері үшін логикалық схеманы жасады. 1956 жылдың наурыз айында Bendix өзінің алғашқы цифрлық компьютерін – Bendix G 15 ұсынды, оны кейбіреулер алғашқы жеке компьютер деп атады (бірақ бұл мәлімдеме кеңінен даулы). Палевский DA 1 дифференциалдық анализаторының нұсқасын жасады, ол G 15 компьютеріне қосылды және G 15-тің көмегімен анализатордың кірістерін қайта бағдарлау арқылы MADDIDA-ға ұқсас машинаны құрды, бұл бұрынғы машинаның арнайы барабандары мен сымдарын пайдалану қажеттігін жойды. 1957 жылдың наурыз айында Палевский Packard Bell Corporation компаниясында жұмыс істеуге кетті, ол Батыс Лос-Анджелестегі 11766 W Pico Boulevard мекенжайында орналасқан Packard Bell Computer Corp. жаңа филиалын құрды. Ол жаңа бөлімнің вице-президенті және директоры болды. Жаңа мекеме цифрлық компьютер саласында ғылыми-зерттеу және әзірлеу бағдарламасын іске қосты, жаңа әзірлемелерді жүзеге асыру үшін тәжірибелі инженерлер мен білікті техниктер жұмыс істеді. Палевский компанияны компьютер бизнесіне енуге көндірді және алғашқы кремнийлік компьютерді – PB 250 жасауға көмектесті, ол сәл табысқа жетті. 1960 жылдың сәуір айында Packard Bell Computer Corp. және Bailey Meter Co. компаниялары PB250-ді электр станцияларын басқаруда пайдалану туралы эксклюзивті келісімге қол қойды. Packard Bell Computer компаниясының вице-президенті және бас менеджері ретінде Палевский 1935 Armacost Avenue мекенжайында компанияның кеңейіп жатқан компьютерлік қызметін, компьютерлік және жүйелік инженерияны біріктіру және жүйелерді, сондай-ақ компьютерлік өндіріс қуатын кеңейту үшін жаңа ғимарат салуын бақылады. Палевский осы кезеңде көптеген лекциялар оқыды, соның ішінде 1958 жылдың қыркүйегінде Францияның Страсбург қаласында өткен аналогтық есептеу жөніндегі екінші халықаралық конференцияда сөз сөйледі.

After attending and resigning from a doctorate program in philosophy at UCLA, where he had served as a teaching assistant in the philosophy department, Palevsky discovered computer technology through a lecture at Caltech by John von Neumann about the advent of computer technology. Palevsky began working in the computer industry in 1950 for $100 a week building computers at Northrop Aircraft. Between March 1950 and January 1951, he built copies of the MADIDDA, a special purpose computer intended to solve differential equations. The MADIDDA was designed by physicist Floyd Steele, who left Northrop in 1950, a year after the MADIDDA's completion. Priced from $25,000 to $30,000, MADDIDA would prove to be the last and most sophisticated dedicated differential analyzer ever built once all attention soon turned to electronic computers. Two years after Palevsky joined Northrop, the division was sold to Bendix Corporation. Palevsky worked at Bendix from 1952 to 1956 designing digital differential analyzers as a project engineer, working on the logic design for the company's first computer. In March 1956, Bendix offered their first digital computer, the Bendix G 15, described by some as the first personal computer (a claim that is widely disputed). Palevsky worked on the DA 1 differential analyzer option, which connected to the G 15 and resulted in a machine similar to the MADDIDA, using the G 15 to re wire the inputs to the analyzer instead of the custom drums and wiring of the earlier machine. In March 1957, Palevsky went on to work at Packard Bell Corporation, at a new affiliate of the company that he started, called Packard Bell Computer Corp., in a storefront at 11766 W Pico Boulevard in West Los Angeles. He was vice president and director of the new division. The new facility launched a research and development program in the digital computer field, with a staff of experienced engineers and skilled technicians to implement the new development. Palevsky convinced the company that they should enter the computer business and helped develop the first silicon computer, which became the PB 250, which was modestly successful. In April 1960, Packard Bell Computer Corp. and Bailey Meter Co. signed an agreement for the exclusive application of PB250's in the control of power plants. As vice president and general manager of Packard Bell Computer, Palevsky supervised the building of a new building at 1935 Armacost Avenue to house the firm's expanding computer activities, for consolidation of computer and systems engineering and for needed expansion of systems as well as computer manufacturing facilities. Palevsky gave many lectures during this period, including at the second international meeting on analog computation at Strasbourg, France, in September 1958.

Ғылыми деректер жүйелері

Палевский шағын және орта көлемді ғылыми және процестерді басқару компьютерлері нарығының он пайызы толығымен ескере алмағандықтан, осы нарықты қамтитын компания құру үшін венчурлық капитал іздеуді бастады. Чикаго университеті арқылы Артур Рок пен Розенвальд отбасынан 1 миллион доллар көтеріп алуға қол жеткізді. 1961 жылдың қыркүйегінде ол Packard Bell компаниясының компьютерлік бөлімінен он бір әріптесімен бірге кетіп, Калифорниядағы Ғылыми деректер жүйелерін (Scientific Data Systems) құрды. Бір жыл ішінде SDS 910 ұсынды, бұл компанияны табысты етті. Бастапқыда ғылыми және медициналық есептеу нарықтарына бағытталды. 1962 жылдан 1965 жылға дейін компания жеті компьютер ұсынды, олардың барлығы коммерциялық сәттілікке жетті. 1966 жылдың 15 наурызында Sigma 7 ұсынды, бұл компанияның бизнес деректерін өңдеу, уақыт бөлісу және көппроцессорлық өңдеудің жаңа салаларына толыққанды енуін білдірді. Sigma 7 бизнеске қатысты мүмкіндіктерге ие болды, себебі бұрынғыда бөлек болған бизнес және ғылыми электрондық деректерді өңдеу бір машинаның күшімен жүзеге асырылатын деңгейге жетті. SDS 1966 жылы жалпы цифрлық компьютер нарығының екі пайызынан астам бөлігін иеленді және нарықпен бірге өсуін жалғастырды. Палевский 1969 жылдың мамырында Артур Роктың көмегімен SDS-ті Xerox компаниясына 920 миллион долларға сатты, содан кейін ол Xerox корпорациясының директоры және Атқару комитетінің төрағасы болды. Палевскийдің SDS-ке салған алғашқы 60 000 долларлық инвестициясы сату кезінде 100 миллион долларға жуықтап, артты. 1972 жылдың мамырында Xerox компаниясының директоры лауазымынан кетті.

Саяси донор

1972 жылы Палевский 319 000 доллар қайырымдадыққа берді, ал 1973 жылы Том Брэдлидің Лос-Анджелес қаласының мэрі лауазымына алғашқы сәтті науқанын басқарды. Ол Калифорния саяси аренасында көптеген достар мен одақтастар тапты, оның ішінде бұрынғы губернатор Грей Дэвис та болды, және 1973 жылы Common Cause ұлттық басқару кеңесіне сайланды. Көптеген адамдар Палевскийдің Калифорнияның 25-қадамын, сайлау қаржысын реформалау жобасын қолдау үшін 1 миллион доллар жұмсағанына таң қалды. Newsweek журналына берген сұхбатында ол: «Мен осы миллион долларлық үлесімді Калифорния саяси кандидаттарына заңмен үлкен сомада ақша беруге ешқашан рұқсат етілмеуіме үміттеніп жатырмын», - деді. 1970 жылдың желтоқсанында Cinema V кинотеатрлар тарату компаниясы, Палевскийтің қатысуымен Cinema X бірлескен кәсіпорны арқылы кино өндірісіне кірді. 1973 жылдың қарашасында Палевский Paramount Pictures компаниясының бұрынғы өндіріс вице-президенті Питер Бартпен бірлесіп тәуелсіз өндіріспен айналыса бастады, Paramount компаниясымен үш жылдың ішінде алты фильм түсіруге келісім жасасты. Палевский бірнеше голливудтық фильмдерді өндірді және қаржылады, оның ішінде 1977 жылы Питер Бартпен бірлесіп «Дик пен Джейнмен көңіл көтеру» және «Ағындағы аралдар», ал 1998 жылы «Шыдамдылық» фильмдерін жасады. Автор Альберт Голдман 1988 жылы шығарған «Джон Леннонның өмірі» атты даулы өмірбаянын Палевскийге арнады. 1977 жылдың маусымында Палевский Америка балет театрының кеңесіне сайланды. Палевский сонымен қатар 1983 жылдың сәуірінен 1984 жылдың ақпанына дейін Калифорния штатының Тастин қаласында орналасқан Silicon Systems Inc. компаниясының директоры және кеңес төрағасы, Калифорния штатының Маунтин-Вью қаласында орналасқан электрондық схемаларды жобалауға арналған компьютерлік жүйелерді жасаушы Daisy Systems Corporation компаниясының төрағасы және бас атқарушы директоры, ал 1984 жылдың қарашасынан 1999 жылға дейін Калифорния штатының Мильпитас қаласында орналасқан деректерді сақтау құралдарын жасаушы Komag Corp. компаниясының директоры болып қызмет етті. Палевский сонымен қатар сурет өнерін, әсіресе жапондық ксилографияны (ағаштан ойылған суреттерді) жинады және бейнелеу өнері институттарын құруға және дамытуға жан-жақты көмек қойды. Ол Иерусалимдегі Израиль мұражайында Палевский дизайн павильонын ашты. Сондай-ақ, ол Лос-Анджелес округінің өнер мұражайында (LACMA) өнер және қолөнер коллекциясын құрды және Лос-Анджелес қазіргі заманғы өнер мұражайын құруға көмектесу үшін 1 миллион доллар сыйлады. 2001 жылы ол өнер жинағын LACMA-ға сыйлауға уәде берді.

In 1972 Palevsky donated $319,000 and in 1973 he managed Tom Bradley's first successful campaign for mayor of Los Angeles. He made numerous friends and allies on the California political scene, including former governor Gray Davis, and was elected to serve on Common Cause's National Governing Board in 1973. Many were dismayed at Palevsky's $1 million contribution in support of California Proposition 25, a campaign finance reform initiative. He said to Newsweek: "I am making this million dollar contribution in hopes that I will never again legally be allowed to write huge checks to California political candidates." In December 1970, Cinema V, a movie theater distribution operation, entered film production in a joint venture, Cinema X, with Palevsky. Palevsky went into independent production with Peter Bart, former production vice president of Paramount Pictures in November 1973, with a Paramount contract to produce six features in three years. Palevsky produced and bankrolled several Hollywood films, including Fun with Dick and Jane and Islands in the Stream both with Peter Bart in 1977, and Endurance in 1998. Author Albert Goldman dedicated his controversial 1988 biography The Lives of John Lennon to Palevsky. In June 1977, Palevsky was elected to the board of the American Ballet Theatre. Palevsky also served as a director and chairman of the Board of Silicon Systems Inc. of Tustin, California, from April 1983 until February 1984; as chairman and chief executive of the board of Daisy Systems Corporation, a maker of computer systems used to design electronic circuits based in Mountain View, California; and, from November 1984 to 1999, as a director of Komag Corp., a Milpitas, California, based maker of data storage media. Palevsky also collected art, particularly Japanese woodblock prints, and gave generously to establish and maintain institutions of visual art. He established the Palevsky Design Pavilion at the Israel Museum in Jerusalem. He also built an Arts & Crafts collection at the Los Angeles County Museum of Art (LACMA), and donated $1 million to help establish the Los Angeles Museum of Contemporary Art. In 2001, he promised his art holdings to LACMA,

Макс Палевский Санта-Моникадағы Америкалық кинотеатрдың Аэро театрын қайта жаңартуға қаржы жұмсады. Театр 2005 жылдың қаңтарында қайта ашылды және оның есімімен аталады.

Чикаго университеті

Палевский 1972 жылдан 1982 жылға дейін өзінің альма-матерінде қамқоршы ретінде қызмет етті. Ол 1972 жылы тарих және өркениет саласындағы Палевский профессурасын, ал 1996 жылы Палевский факультет қорын құрды. Оның екінші әйелі Сара Джейн Браун болды, олар 1969 жылдың 6 қыркүйегінде үйленді. 1972 жылдың қараша айында ол үшінші әйелі Линда Л. Эдельштейнге, ұлдары Александр мен Джонатан Палевскийдің анасына үйленді. Оның төртінші әйелі және жесірі Джоди Эванс – саяси белсенді, Мэтью Палевскийдің анасы. Палевскийдің сәулетімен, жиһазымен және өнер жинақтарымен ерекшеленетін үйлері болды. «Үш Калифорниялық үй: Макс Палевскийдің үйлері» атты кітабында Мемфис тобынан Этторе Соттсасс, Крейг Эллвуд, Джордж Вашингтон Смит және Кой Говардтың сәулет және дизайндық жұмыстары көрсетілген. 1985 және 1988 жылдары Палевский Forbes 400 тізіміне, АҚШ-тың ең бай адамдарының қатарына енді. Оның сол жылдардағы шамамен құны 600 миллион (1985) және 640 миллион (1988) долларға бағаланды. Палевский 2010 жылдың 5 мамырында Беверли-Хиллстегі (Калифорния) үйінде жүрек жеткіліксіздігінен 85 жасында қайтыс болды.