Кіріспе

"Deep Space Homer" – американдық "Симпсондар" анимациялық телесериалының бесінші маусымының он бесінші эпизоды, ол алғаш рет 1994 жылдың 24 ақпанында АҚШ-та Fox телеарнасында көрсетілді. Эпизодта NASA Гомер Симпсонды ғарышқа ұшуға қатыстырып, ғарыш зерттеулеріне қызығушылықты жандандыру және ұшырулардың төмен рейтингісін көтеруді көздейді. Ғарышта болғанда, оның өтелуі ғарыш кемесінің навигациялық жүйесін бүлдіреді. Эпизодты шоураннер Дэвид Миркин жазды, ал режиссерлік жұмысын Карлос Баэза атқарды. Аполлон-11 ғарышкері Базз Олдрин және музыкант Джеймс Тейлор өздерінің рөлдерін сомдады. "Симпсондар" командасының бір бөлігі, оның ішінде сериал авторы Мэтт Гронинг, бұл идеяның тым қиялдағыдай болуынан қорқып, кейбір әзілдер қысқартылып, Симпсон отбасының арақатынастарына көбірек назар аударылды. Дегенмен, эпизод жақсы қабылданды, көптеген сыншылар мен жанкүйерлер оны сериалдың ең үздік эпизодтарының бірі деп бағалады.

Сюжет

Спрингфилд ядролық электр стансасында Гомер Аптаның үздік қызметкері сыйлығын жеңіп алармын деп сенді; кәсіподақтың талабы бойынша, әрбір қызметкер осы сыйлықты алуға тиіс, ал Гомер – бірде-бір сыйлық жеңбеген жалғыз станса қызметкері. Бірақ, Бернс мырза сыйлықты тірі жан емес, көмір таяғына табыс етеді. Гомер ешкім оған құрметпен қарамайды деп ойлайды және көңіл күйін көтеру үшін теледидар көреді. Кенеттен, пульті бұзылып, теледидар ғарыш кемесінің ұшырылуын көрсетіп тұрады, бұл Гомерге қызықсыз көрінеді. Сонымен қатар, NASA Нильсен рейтингін жақсарту үшін қарапайым адамды ғарышқа жіберуге шешім қабылдайды және теледидар туралы шағымдану үшін NASA-ға қоңырау шалған Гомерді таңдайды. Екі NASA өкілі келесі күні Гомерге жақындағанда, ол қиындыққа тап болғанын ойлап, бұл әзілдің себебі Барни екенін айтады. Олар Барниді ғарышқа ұшуға шақырғаннан кейін, Гомер шенеуніктерге шындықты айтады; шенеуніктер Гомер мен Барнидің екеуін де даярлауды шешеді. Кейп-Канавералда Гомер мен Барни жаттығуларда бәсекелеседі. NASA алкогольге тыйым салғандықтан, арақ ішпеген Барни тамаша дағдыларды дамытады және Базз Олдрин мен Расс Бэньонмен бірге ұшуға таңдалады. Алкогольсіз сусынмен тост жасағаннан кейін Барни қайтадан ішімдікке бет бұрады және реактивті қанатпен ұшып кетеді. Гомер Барнидің орнына таңдалады; ұшыру жоғары теледидар рейтингін алады. Гомер шаттлға картоп чипсінің қапшығын жасырып әкеледі және ғарышқа жеткенде оны ашады. Чипстер шашырап, құралдарды бұзу қаупі туады. Оларды жеп жатқанда Гомер құмырсқа фермасын сындырып, құмырсқалар навигациялық жүйені жояды. Миссиялық орталық арқылы ғарышкерлерге ән салу үшін шақырылған Джеймс Тейлор, оларды люк арқылы құмырсқаларды өртеп жіберуге кеңес береді, өйткені ол бұрын Арт Гарфункелдің жүзімдігіне барғанда да осындай тәсіл қолданған. Гомер қауіпсіздік белбеуін тақпай, люктің тұтқасына ілініп, ғарышқа ұшып кетуге асығысқанда, тұтқа бүгіліп, люк толық жабылмайды. Ашулы Рассқа қарсы қорғанып тұрған Гомер көмір таяғын алып, осы таяқпен люкті жабуға мүмкіндік алады. Шаттл Жерге қауіпсіз қонды, тікелей баспасөз конференциясына келіп отыр. Базз Гомерді батыр деп атаса да, баспасөз көмір таяғын ғана мойындайды. Осыған қарамастан, Гомердің отбасы оны батыр ретінде тойлайды.

Өндіріс

"Deep Space Homer" эпизодын шоураннер Дэвид Миркин жазды және режиссер Карлос Баэза түсірді. Эпизод NASA-ның ғарыш бағдарламасына деген қызығушылықты арттыру мақсатында азаматтық адамдарды ғарышқа жіберген «Teacher in Space Project» жобасын тоқтату оқиғасына негізделген. Эпизодты шынайырақ ету үшін бірнеше әзілдер жұмсатылды, оның ішінде NASA-дағы барлық адам Гомердей ақымақ деген идея да болды. Миркин Гомердің отбасының құрметін қалауға жасаған тырысыстарын басты назарға алды. Сценарий тобы Олдриннің «екінші біріншіден кейін келеді» деген сөзін мінездемесіне қарсы қабылдауы мүмкін деп алаңдады және «топырақ үлгісін бірінші алған» деген балама сөзді ұсынды. Бірақ Олдрин түпнұсқа сөзді артық көрді, ол сценарийде қалды. Чиптердің айналуын тегістеу үшін олардың бір бөлігі Amiga жеке компьютерінде анимацияланды.

Пародиялар

"Deep Space Homer" фильмінде 2001: A Space Odyssey (1968) фильміне жасалған бірнеше сілтеме бар: Гомердің ғарышта жүзіп, картоп чиптерін жеп жатқан көрінісінде Иоганн Штраус II-нің "Көк Дунай" вальсі қолданылған, бұл музыка фильмде де пайдаланылған. Айналып тұрған Гомер Elite (видео ойын) ғарыш станциясын еліктейді, сонымен қатар докинг компьютерін пайдаланады, ол да "Көк Дунай" музыкасын орындайды, ал ойын айналып тұрған станциядағы кемені басқарады. Том Брокау NASA-ның "ұсақ бұрандаларға" салмақсыздықтың әсерін зерттеу эксперименттері туралы хабарлаған журналист ретінде пародияланады. Эпизодта Гомер фильмнің соңғы сахнасындағы Чарлтон Хестонның әрекеттерін еліктегенде "Айдарлар планетасы" фильміне құрмет көрсетеді.

Тақырыптар

"Deep Space Homer" Барнидің алкоголизм мәселесін қамтиды, ол сауығып, ес жинап, жақсы ойлауға қабілетті болғаннан кейін, алкогольсіз сусын ішкен соң әдеттегі мас күйіне қайта оралады, бұл "аса шектен тыс біліксіздіктің" мысалы. Эпизодта Симпсон отбасының мүшелері арасындағы қарым-қатынастар, әсіресе Гомердің ғарышқа саяхаттан кейін олардың қалай өзгеретіні зерттеледі. Эпизодтың басында Барт Гомердің басының артына "Миді салыңыз" деп жазады, осылайша ол отбасының құрметіне лайық емес екенін көрсетеді. Гомер ғарыштан оралғаннан кейін Барт оның орнына "Батыр" деп жазады. Оның ғарышқа саяхаты мен батырлық ісі отбасының құрметін арттырады, бұл Гомер көп жылдар бойы күрескен мәселе еді. NASA-ның Гомерді ғарышқа жіберудегі басты себебі – төмен рейтингі. Бұл Гомер мен Барт, қарапайым адамдар ретінде бейнеленген, ғарышқа ұшыру көрсетіліп жатқанда арнаны жылдам өзгертуге тырысқанда анық көрінеді. 1994 жылға қарай NASA ғарыш зерттеуін Ғарыш жарысының бөлігі ретінде ұсына алмайтын болды, өйткені Кеңес Одағы мен АҚШ арасындағы шиеленіс сол кезде басылған еді. Эпизодта NASA әлеуметтік жағдайды пайдаланып, Гомер немесе Барни сияқты "қарапайым адамды" ғарышқа жіберіп, рейтингті арттыруға тырысады. Гомердің ғарыш саяхаты NASA үшін рейтингті арттырды; ағылшыс тілінің профессоры Пол Кантордың сөзіне сүйенсек, бұл рейтингтердегі трендтердің қоғамдық өзгерістерге қаншалықты оңай бейімделетінін көрсетеді.

Жоғарғы билеуші мемі

Кент Брокманның "Мен, жеке өзім, жаңа жәндік үстемдігін құттықтаймын" деген сөзі танымал телешоу тіркесіне және интернет-мемге айналды. Ол көбінесе әжуалық бағыныштылықты көрсету үшін қолданылады. 2007 жылы New Scientist британ үкіметінің шетелдік ақылды тіршілік туралы зерттеулерін жариялағанда осы фразаны пайдаланды, ал 2011 жылы Jeopardy! ойын шоуының көп жылдан бері қатысушысы Кен Дженнингс оны Уотсон компьютеріне сілтеме жасай қолданды.