Кіріспе

Примгар – АҚШ, Айова штатындағы О'Брайен округінің орталығы саналатын қала. 2020 жылғы халық санағы бойынша халық саны 896 адамды құрады. Примгар Айова штатының 9-шы тас жолынан оңтүстікке қарай 23,5 миль, Сиу-Центр қаласынан шығысқа қарай 28 миль және Айова штатының 10-шы тас жолынан солтүстікке қарай 6,75 миль қашықтықта орналасқан.

Тарих

О'Брайен округінің қысқаша тарихында Артур М. Шиерхольц былай жазады: "О'Брайен округіндегі сот үйінің орналасқан жері, округтің оңтүстік-шығыс шетінде, маңызды мәселеге айналды. Бұл мәселені шешу үшін 1872 жылғы 11 қарашада сот үйінің қай жерде салынатынын анықтау үшін сайлау өтті". Барлығы 360 дауыс берілді, оның 307-сі сот үйін округтің географиялық орталығына көшіруге дауыс берді. Тағы бір тарихшы былай деп жазды: "Бұл, мүмкін, Айова штатында және жалпы басқа да жерлерде сирек кездесетін жағдай, онда қараусыз даланың бір бөлігі округ орталығы болып таңдалды". Соңынан бұл жер Примгар қаласына айналды. Қазіргі О'Брайен округінің сот үйі 1917 жылы құрылысын аяқтады. Примгар атауы қаланың жоспарын жасауға үлкен үлес қосқан сегіз адамның әрқайсысының атының бас әріптерінен құралған.

География

Примгар (43.087722, 95.627892) координаталарында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 1,38 шаршы миль (4 км²) құрайды, барлығы құрлықтан тұрады.

Жолдар мен автомобиль жолдары

Примгар қаласынан өтетін жалғыз маңызды тас жол – U.S. 59, солтүстікке және оңтүстікке қарай бағытталған. B40 жолы қала арқылы шығыстан батысқа қарай жүреді.

Топография

Примгар 1520 фут биіктікте орналасқан. Айова штатының солтүстік-батысындағы бұл аймақ көлбеу жазықтардан тұрады. Бүгінде егістік жерлерде көбінесе эрозияны азайту үшін террасалар жасалған, бірақ батпақты жерлер де кездеседі. Сот үйінің оңтүстік жағында бұрын "батпақты, сазды батпақ" болған. Алғашқы қоныс аударушылар келген кезде ағаштар өте аз болды, ал прерия шөптері көбінесе алты футқа дейін өсетін. Примгар маңындағы жер беті мен астындағы топырақтар балшықты сазды топырақтан тұрады (Гальва, Маркус, Примгар және Сак топырақтары деп аталады). Көптеген жерлерде балшықты сазды мұздық топырағы 30-60 дюйм тереңдікте жатыр. Басқа коммерциялық құнды минералдық ресурстар жоқ, тек тас пен құм-қиыршық қана бар. 1873 жылы жер асты байлығының жетіспеушілігі әлі анықталмаған еді. Кенді көмірдің қорын тапқан әркімге 1000 доллар сыйақы белгіленді. Бірақ ешкім сыйлықты алған жоқ. Примгардың оңтүстік-оңтүстік-шығысына қарай бір миль жерде тасталып кеткен тас карьері бар, оны 1989 жылы Тьоссем отбасы Примгар қаласына сыйға берді. Қазір ол Тьоссем паркі деп аталады, ол балық аулауға арналған аймақ және халыққа арналған пикник/лагерь орны.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 891 адам, 391 шаруашылық және 233 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 437 тұрғын үй құрады, орташа тығыздық – [missing information from original text]. Халықтың этникалық құрамы: 98,20% ақ нәсілді, 0,11% американдық индейлер, 1,12% азиялықтар, 0,11% басқа нәсілдерден және 0,45% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,79% құрады. 391 шаруашылықтың 26,1%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 51,4%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 5,4%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарды, ал 40,4%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 36,6%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 24,6%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,17, ал отбасының орташа мүше саны 2,86 болды. Халықтың 21,5%-ы 18 жасқа дейінгілер, 6,5%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 21,7%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 21,9%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 28,4%-ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендерді құрады. Орташа жас 45 жасқа тең. Әр 100 әйелге 89,2 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 82,5 еркек шақ келді. Шаруашылықтың орташа табысы 31 304 доллар, ал отбасының орташа табысы 40 982 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 30 134 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 20 694 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 17 791 долларды құрады. Отбасылардың 5,2%-ы және халықтың 9,6%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 9,8%-ы және 65 жастан асқандардың 6,7%-ы.

Білім

Примгар қаласына Оңтүстік О'Брайен қауымдастық мектеп округі қызмет көрсетеді. Округ 1993 жылдың 1 шілдесінде үш мектеп округінің бірігуі арқылы құрылды: Паулина, Примгар және Сазерленд. Примгар қаласында Оңтүстік О'Брайен бастауыш мектебі орналасқан.

Көлік

Примгарға көлік автомобиль жолымен (АҚШ 59, B40 тас жолы) немесе әуе арқылы (Примгар әуежайы) арқылы істеледі.