Кіріспе

Кеосауква (,/k//iː//ə/'/s//ɔː//k//w//ə/ KEEəSAWkwə) – АҚШ, Айова штатындағы Ван Бюрен округіне қарасты қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 936 адамды құрады. Бұл Ван Бюрен округінің әкімшілік орталығы.

Тарих

Кеосауква 1839 жылы құрылған. Кеосауква сөзі Мескваки және Саук тайпаларының Де-Мойн өзеніне берген атынан шыққан, "Ke o saw qua" деп аталады, сөзбе-сөз аударғанда "Өзендегі иілiс" деген мағынаны береді. Де-Мойн өзенімен жүретін кемелер заманынан қалған үш қабатты Мэннинг қонақ үйі – Кеосаукваның ең танымал нысаны. Оның ерекше Булы қайықтар готикасы архитектурасы 1800 жылдардың ортасындағы өзен кемелерін еске түсіреді. Қонақ үй 1973 жылғы сәуір айында Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. 2017 жылы "Engage Keosauqua" атты қоғамдық ұйым қонақ үйді сатып алды. Келесі екі жылда олар қаржылай көмектер мен гранттар арқылы қонақ үйді бұрынғы сәніне келтіру жөнінде жөндеу және жаңарту жұмыстарын жүргізді. Бүгінде Мэннинг қонақ үйі Оңтүстік-Шығыс Айованың мәдениеті мен тарихының маңызды бөлігі болып табылады. Кеосауквада тағы да көптеген танымал тарихи орындар бар. 1847 жылғы Пирсон үйі – Жер асты жолының тоқтау орны болған. Ван Бюрен округінің соты 1843 жылы грек жаңарту стилінде салынды, штат бойынша үздіксіз пайдаланылып келе жатқан ең көне сот ғимараты және АҚШ-та екінші ең көнесі. Ол сондай-ақ Ұлттық тарихи орындар тізіміне енген. Сот ғимаратында Уильям МакКоулидің кісі өлтіру ісі қарастырылған. Оның кінәлі екендігі анықталғаннан кейін, ол "Қасіретті шатқалда" өлім жазасына кесілді. Бұл Айова тарихындағы алғашқы заңды жазалау болды. 1846 жылы Бригам Янг және оның ізбасарлары Иллинойс штатындағы Науву қаласынан қуылғанда, олардың керуені Де-Мойн өзенін Ели Форды арқылы кешіп өтті, бұл қазір Мормон жолы деп аталады, Кеосауквадан өзен бойымен жоғары орналасқан. Ван Бюрен округінің тумасы Вольтер Твомбли Американ азамат соғысы кезінде Фт. Донелсон шайқасында көрсеткен ерлігі үшін Конгресс медалін алды. Соғыстан кейін ол Кеосаукваның мэрі болды және ондағы кәсіпкер ретінде осы күнге дейін сақталған негізгі көшеде тас ғимарат салды. 1839 жылғы Бал соғысы, себебі оқиға кезінде үш аралық ағаш кесілді, қазіргі Лейси Кеосауква мемлекеттік паркі орналасқан Кеосаукваның оңтүстігінде болды. Бұл оқиға Айова мен Миссури арасындағы шекаралық дау болды. Дау біткенше екі тараптан келген милициялар бір-біріне қарсы тұрды, бірақ ақырында ешқандай оқ атусыз мәселе шешілді. Лейси Кеосауква – Айовадағы ең ірі мемлекеттік парктердің бірі және Ұлы депрессия кезінде Азаматтық консервация корпусы салған. Парктегі тас карьерлерінен алынған тастардан салынған көлдің жуыну бөлмесі мен пансионаттың тас жұмыстары олардың еңбегінің керемет куәлігі болып табылады. Кеосауква жыл сайын қазан айының екінші толық апта соңында өтетін күзгі фестивальды қабылдайды.

География

Кеосауква шамамен 300 000 жыл бұрын Иллинойсқа дейінгі мұздықтармен қалыптасқан Оңтүстік Айованың ағынды жазығында орналасқан. Аймақтың жер бедері – орманды, көлбеу төбелер, олар егістік жерлермен араласып жатыр, сонымен қатар Де-Мойн өзеніне құятын көптеген салалары бар. 1800 жылдары Де-Мойн өзені бу кемелерінің қатынасына жететіндей үлкен болған және Кеосаукваның негіс қалануына себепкер болған. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 1,57 шаршы миль (4 км²), оның ішінде 1,45 шаршы миль (4 км²) құрлық және 0,12 шаршы миль (0 км²) су.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 1066 адам, 467 шаруашылық және 270 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 505 тұрғын үй, орташа тығыздық – ... (missing information from original text). Халықтың этникалық құрамы: 98,59% ақ нәсілді, 0,19% афроамерикалық, 0,28% азиялық және 0,94% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын америкалықтары халықтың 0,09% құрады. 467 шаруашылықтың 24,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 44,5%-ы бірге тұратын жұбайлар, 10,5%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 42,0%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 38,5%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 24,8%-ы 65 жасқа толған жалғыз тұратын адамдардан құралды. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,10, ал отбасының орташа мүше саны 2,77 болды. Жас бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер – 19,9%, 18-24 жас аралығындағылар – 6,1%, 25-44 жас аралығындағылар – 19,5%, 45-64 жас аралығындағылар – 23,1%, 65 жастан асқандар – 31,4%. Орташа жас 49 жасқа тең. Әр 100 әйелге 77,4 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 73,9 еркек шақ келді. Шаруашылықтың орташа табысы 27 833 доллар, ал отбасының орташа табысы 37 063 доллар құрады. Ер адамдардың орташа табысы 25 489 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 19 904 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 097 долларға тең. Отбасылардың 7,7%-ы және халықтың 12,1%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 14,5%-ы және 65 жастан асқандардың 12,7%-ы.

Білім

Қоғамға Ван Бюрен округі қоғамдық мектеп ауданы қызмет көрсетеді. Бұрын Ван Бюрен қауымдастық мектеп округіне қарасты болған, ол 2019 жылдың 1 шілдесінде Ван Бюрен округі қоғамдық мектеп ауданымен біріктірілді. Кеосауква қаласында Ван Бюрен округінің жоғары мектебіндегі Ван Бюрен жауынгерлері орналасқан; Гармония жоғары мектебі 2015–2016 оқу жылының соңында сыныптарды бөлісу келісімі аясында оған қосылды. 2018 жылы Ван Бюрен округі Гармония қоғамдық мектеп ауданымен бірігуге дауыс берді.