Кіріспе
Уайтвотер – АҚШ Канзас штатының Батлер округіне жататын қала.
Whitewater is a city in Butler County, Kansas, United States.
Ерте тарих
Мыңжылдықтар бойы Солтүстік Американың Ұлы жазықтары көшпелі жергілікті американдықтармен мекенделген. 16 ғасырдан 18 ғасырға дейін Франция Корольдігі Солтүстік Американың үлкен бөлігіне иелік етуді талап еткен. 1762 жылы, француз-үнді соғысынан кейін, Франция Фонтенбло шарты бойынша Жаңа Францияны Испанияға құпия түрде өткізді.
19 ғасыр
1802 жылы Испания жердің көп бөлігін Францияға қайтарды. 1803 жылы қазіргі Канзас штатының көп бөлігі Франциядан 828 000 шаршы мильді құрайтын Луизиананы сатып алу аясында, бір акрға 2,83 центтен АҚШ-қа өткен болатын. 1854 жылы Канзас территориясы құрылды, ал 1861 жылы Канзас АҚШ-тың 34-ші штаты атанды. 1855 жылы Батлер округі Канзас территориясы ішінде құрылды, оған қазіргі Уайтвотердің жері де кірді. Қала бастапқыда бірнеше шақырым шығысқа қарай орналасқан. 1871 жылдың 7 тамызында «Ақ Су» (екі сөзбен) деген пошта бөлімшесі ашылды. 1882 жылдың 7 шілдесінде пошта бөлімшесінің атауы «Ово» деп өзгертілді. 1887 жылы Чикаго, Канзас және Небраска темір жолы Герингтоннан Уайтвотерге, содан кейін Калдвеллге солтүстік-оңтүстік бағытта тармақ желісін салды. 1891 жылы ол жабылып, 1980 жылы қызметі тоқтатылған Чикаго, Рок-Айленд және Тынық мұхиты темір жолына берілді. Кейіннен ол 1988 жылы Миссури Тынық мұхиты темір жолымен бірігіп, 1997 жылы Юнион Тынық мұхиты темір жолына қосылды. Жергілікті тұрғындардың көпшілігі осы темір жолды әлі де «Рок-Айленд» деп атайды. 1885 және 1888 жылдар аралығында бірнеше ғимараттар Миссури Тынық мұхиты темір жолының аймақтан өтуінен кейін Уайтвотер өзенінің жанындағы қазіргі орнына көшірілді. Қала Миссури Тынық мұхиты және Рок-Айленд темір жолдарының қиылысқан жерінде салынды. 1888 жылдың 15 мамырында пошта бөлімшесінің атауы «White Water» деп өзгертілді.
20 ғасыр
1926 жылы Уайтвотер қаласының жанында "Ок Лаун Ферм" сүт шаруашылығына арналған сарай салынды. 1950 жылдың 1 қарашасында пошта бөлімінің атауы Уайтвотер (бір сөз) деп өзгертілді. 1961 жылы Брайнердтің солтүстігіне Фредерик Ремингтон атты жоғары мектеп салынды. Осы жаңа мектеп ашылуына дейін Уайтвотер, Потвин, Брайнерд, Элбинг, Фурли, Каунтрисайд және Голден Гейт мектептері бірігіп, бірлескен ауылдық жоғары мектеп құрды. Жаңа жоғары мектептің орналасуы талқыланғанда Уайтвотер мен Потвин арасында қатыгез дау болды. Ауылдық сайлаушылар екі қаланың ешқайсысында емес, орталық жерде салуды талап етті. Халықтың көпшілігі Брайнердке жақын жерде жаңа мектеп салуға дауыс берді.
География
Уайтвотер өзенінің батыс саласының жағасында орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 0,40 шаршы миль (1 км2) құрайды, бәрі де құрлық.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы санақ бойынша қалада 718 адам, 254 үй шаруашылығы және 189 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 267 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздық – ... (мәлімет жоқ). Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 93,3% ақ нәсілді, 1,8% американдық индейлер, 0,1% азиялықтар, 0,8% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,4% басқа нәсілдер және 3,5% екі немесе одан көп нәсілділер. Халықтың 2,6% -ы испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 254 үй шаруашылығының 37,8% -ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 60,2% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,7% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 5,5% -ы күйеуі жоқ ерлер, ал 25,6% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 23,6% -ы жеке адамдардан тұрады, ал 9,5% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,60 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,05 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 42,7 жас. Тұрғындардың 25,6% -ы 18 жасқа дейін, 5,1% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 22,4% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 27% -ы 45 пен 64 жас аралығында және 19,8% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқандарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 47,8% ер адам және 52,2% әйел адам.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша қалада 653 адам, 232 үй шаруашылығы және 171 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. Қаланың нәсілдік құрамы: 96,78% ақ нәсілді, 0,31% американдық индейлер, 0,15% азиялықтар, 0,15% басқа нәсілдерден және 2,60% екі немесе одан көп нәсілділер. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,46% құрады. 232 үй шаруашылығының 36,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 62,5%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,2%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 25,9%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 23,3%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 11,6%-ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдардан құралды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,53 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,99 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 24,3%, 18-24 жас аралығындағылар – 5,5%, 25-44 жас аралығындағылар – 25,4%, 45-64 жас аралығындағылар – 20,8%, 65 жасқа толған және одан асып кеткендер – 23,9%. Орташа жас 41 жасқа тең. Әр 100 әйелге 89,3 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 83,0 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа табысы 42 813 доллар, ал отбасының орташа табысы 43 984 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 33 958 доллар, ал әйелдердің 21 417 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 20 078 доллар болды. Отбасылардың 3,3%-ы және халықтың 5,4%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 5,0%-ы және 65 жастан асқандардың 4,2%-ы.
Үкімет
Уайтвотер үкіметі әкім мен бес кеңес мүшесінен құралған. Кеңес әр айдың төртінші дүйсенбісінде сағат 19:00-де жиналады. Қалалық әкімдік, 201 S Elm St. АҚШ пошта бөлімі, 117 S Main St.
Қоғамдық
Қоғамға Remington USD 206 мемлекеттік мектеп округі қызмет көрсетеді. Ремингтон жоғары мектебінің талисманы – Бронко. Брейнердтің солтүстігінде Фредерик Ремингтон жоғары мектебі орналасқан. Уайтвотерде Ремингтон орта мектебі бар. Потуинде Ремингтон бастауыш мектебі жұмыс істейді.
Басып шығару
Ньютон Кансан, Ньютон қаласының аймақтық газеті. Батлер округының Times Gazette газеті, Эль-Дорадо қаласының аймақтық газеті. Уичита Игл, Уичита қаласының ірі аймақтық газеті.
Радио
Уайтвотерде Уичита-Хатчинсон аймағының көптеген радиостанциялары мен спутниктік радио бар. Қосымша мәліметтер үшін Уичита, Канзас қаласындағы БАҚ туралы қараңыз.
Теледидар
Уайтвотер қаласы Уичита-Хатчинсон аймағының эфир арқылы таратылатын ATSC цифрлық теледидарымен, кабельдік және спутниктік теледидарымен қамтамасыз етілген. Қосымша мағлұмат алу үшін Уичита, Канзас қаласының медиасы туралы қараңыз.
Көлік
K 196 тас жолы қаланың оңтүстік жағымен өтеді. Оклахома-Канзас-Техас (ОКТ) темір жол желісі, Union Pacific темір жолының бір бөлігі, қаланың солтүстік-батыс жағымен өтеді.
Белгілі тұлға
Хэтти Лоутан (1865–1950), жазушы, бес кітаптың авторы, сондай-ақ газеттер мен журналдарға материалдар жазған.