Кіріспе
Арма – АҚШ-тың Канзас штатындағы Кроуфорд округінде орналасқан қала.
Arma is a city in Crawford County, Kansas, United States.
Тарих
Арма 1894 жылы құрылған. Ол алғашқы жер иесі В. Ф. Армакосттың құрметіне аталған. 1891 жылы Армада пошта бөлімі ашылып, 1906 жылға дейін жұмыс істеді. Арма Миссури-Пацифик темір жолының станциясы болған.
География
АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 1,14 шаршы миль (3 км²) құрайды, оның ішінде 1,12 шаршы миль (3 км²) құрлық және 0,02 шаршы миль (0 км²) су. Ол Фронтенактан шамамен 6 минуттық, Жирардтан шамамен 8 минуттық жерде солтүстікке және шығысқа қарай орналасқан.
2020 жылғы халық санағы
2020 жылғы АҚШ халық санағында Арма қаласында 1407 адам, 632 үй шаруашылығы және 357 отбасы тіркелді. Халықтың этникалық құрамы: 90,19% (1269) ақ немесе еуропалық американдықтар (89,48% испан тілді емес ақтар), 0,78% (11) қара немесе африкалық американдықтар, 0,71% (10) американдық немесе Аляска тумалары, 0,21% (3) азиялықтар, 0,07% (1) Тынық мұхиты аралдары немесе Гавайи тумасы, 1,14% (16) басқа ұлттардан және 6,89% (97) екі немесе одан көп ұлт өкілдері. Кез келген нәсілге жататын латын американдықтары немесе испандықтар халықтың 2,7% (38) құрады. 632 үй шаруашылығының 25,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар; 37,5%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар; 32,3%-ында күйеуі немесе серігі жоқ әйелдер тұрады. Үй шаруашылықтарының 37,7%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 17,7%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Халықтың 12,2%-ы жоғары білімге (бакалавр және жоғары) ие деп есептелді. Халықтың 21,0%-ы 18 жасқа дейінгілер, 6,3%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 22,3%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 27,3%-ы 45-64 жас аралығындағылар, ал 23,0%-ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 45,2 жас. Әр 100 әйелге 113,8 еркек шалысады. Ер адамдардың орташа табысы 39 773 доллар (+/- 6 934 доллар) болса, әйелдердің орташа табысы 25 152 доллар (+/- 3 452 доллар) құрады. 16 жастан асқандардың орташа табысы 32 500 долларды құрады (+/- 8 286 доллар). Шамамен отбасылардың 15,2%-ы және халықтың 16,8%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 24,7%-ы және 65 жастан асқандардың 12,5%-ы.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы санақ бойынша қалада 1481 адам, 657 үй шаруашылығы және 372 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 736 тұрғын үй бірлігін құрады, орташа тығыздығы – есептелмеген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97,0% ақ нәсілді, 0,1% афроамерикалық, 1,4% американдық үндістер, 0,1% азиялық, 0,5% басқа нәсілдерден және 1,0% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 2,7% құрады. Қаладағы 657 үй шаруашылығының 27,2% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 41,7% -ы бірге тұратын жұбайлар, 11,1% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 3,8% -ы күйеуі жоқ ерлер, ал 43,4% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 38,1% жеке адамдардан тұрады, ал 14,8% -ы 65 жасқа толған жалғыз тұратын адамдардан. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,20 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,93 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 42,1 жас. Тұрғындардың 22,4% 18 жасқа дейін, 7,8% 18 мен 24 жас аралығында, 23,5% 25 пен 44 жас аралығында, 27,8% 45 пен 64 жас аралығында және 18,3% 65 жастан асқан. Қаланың жыныстық құрамы: 48,1% ер адам және 51,9% әйел адам.
2000 жылғы халық санағы
669 үй шаруашылығы болды, олардың 26,8%-ы 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 49,0%-ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 6,7%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 40,4%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 37,1%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 19,7%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мүше саны 2,20, ал отбасының орташа мүше саны 2,91 адамды құрады. Қала халқының жас ерекшеліктері бойынша: 21,4%-ы 18 жасқа дейінгілер, 7,9%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 25,2%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 22,4%-ы 45-64 жас аралығындағылар, ал 23,1%-ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 42 жасқа тең. Әр 100 әйелге 88,3 еркек шақ келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 87,8 еркек шақ келеді. Қаладағы үй шаруашылығының орташа табысы 26 658 доллар, ал отбасының орташа табысы 36 648 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 27 337 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 19 821 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 15 636 долларды құрады. Отбасылардың 8,4%-ы және халықтың 11,9%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 14,4%-ы және 65 жастан асқандардың 15,8%-ы.
Білім
Қоғамға Солтүстік-Шығыс АҚШ 246 мемлекеттік мектеп округі қызмет көрсетеді. Мектептер біріктірілгенге дейін Арма орта мектебінің талисманы – Булдогтар болған. 1952 жылы Арма Булдогтары Канзас штатының жоғары мектептері арасындағы B классындағы ұлдардың жеңіл атлетика чемпионатында жеңіске жеткен. Қазіргі мектеп талисманы – викинг.
Қоғамдық кітапхана
Арма қалалық кітапханасы әдебиет, фильмдер және интернетке қол жеткізу сияқты ресурстарды ұсынады. Кітапхана клубтар, оқу топтары және жергілікті азық-түлік банкі үшін жиналатын орын қызметін атқарады. Кітапхана түрлі қоғамдық шараларды ұйымдастырады.
V-J мерекелері
Арманың V J Homecoming мерекесі елдегі ең ұзақ тарихы бар V J күні немесе Екінші дүниежүзілік соғысты мерекелеу деп саналады. Жыл сайын тамыздың екінші аптасында өткізілетін Арманың V J Homecoming мерекесі 1946 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстан отанына қайтып келген жергілікті ардагерлерді құрметтеу мақсатымен басталды және қазір отбасылық фестивальге айналды. Алғашқы V J күні – 1945 жылдың 15 тамызы, сол күні Жеңіс күнін одақтас елдер атап өтті. 1945 жылдың 2 қыркүйегінде жапондықтар капитуляция туралы ресми құжатқа қол қойды. Сол Еңбек күні демалысы ел үшін шамамен төрт жылға созылған қиыншылықтардың, жоғалтулардың және құрбандықтардың аяқталуын білдірді. Еуропа мен Тынық мұхитындағы соғыста 300 мыңнан астам американдық әскери қызметкері қаза тапты. Ал келесі жылы Арма V J күнін үйге оралу шараларымен бірге атап өтті, осылайша V J Homecoming мерекесі дүниеге келді.
Арма ардагерлері мемориалы
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Армадағы Америка легионы жергілікті ардагерлерді құрметтегісі келді. Арма ардагерлерінің ескерткіші Арма қалалық паркінің оңтүстік-шығыс бұрышында салынды. Соғыстан кейін көп ұзамай салынған бұл ескерткішті Арма қаласы салған, күтіп ұстайды және жаңа есімдер қосады. Тақтадағы есімдер – кез келген соғыста АҚШ-қа қызмет еткен жергілікті ардагерлерді көрсетеді. Соңғы кезде американдық тумен қатар, Әскер, Әскери-теңіз күштері, Әуе күштері және Теңіз жаяу әскерлерінің тулары да қосылды.
Қалалық саябақтағы ою-өрнек мүсіндер
Арма қалалық паркінде тізбек арамен жұмыс істейтін суретші Э. Бэбоктың бірнеше ағаштан жасалған мүсіндері қойылған.