Кіріспе
Карбондейл (Carbondale) – Канзас штатының Осадж округіндегі АҚШ қаласы. Ол Топеканың оңтүстігінде, 75 тас жолының төрт қатарлы бөлігі бойында орналасқан.
Carbondale is a city in Osage County, Kansas, United States. It is located south of Topeka along U. S. Route 75 four lane freeway.
Тарих
Карбондейл 1869 жылы құрылған. Бастапқыда ол «Карбон көмір компаниясының» көміршілер қалашығы ретінде дамыды. Көмір – көміртекті отын, сондықтан осылай аталған. 1906 жылдан 1908 жылға дейін Канзас штатындағы Америка революциясының қыздары Санта-Фе жолының Канзас арқылы өтетін бағытына алпыс алты нысан орнатты. Олардың жиырма жетіншісі Карбондейлде орналасқан.
География
Карбондейл (38.818411, 95.691533) координаталарында орналасқан. Бұл АҚШ 75 тас жолымен Топекадан оңтүстікке қарайғы алғашқы қала. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 0,77 шаршы миль (2 км²), оның ішінде 0,75 шаршы миль (2 км²) құрлық және 0,02 шаршы миль (0 км²) су алабын құрайды.
Демография
Карбондейл Топека, Канзас штатының қалалық статистикалық аймағының құрамына кіреді.
2020 жылғы халық санағы
2020 жылғы АҚШ халық санағында Карбондейлде 1352 адам, 578 үй шаруашылығы және 350 отбасы тіркелді. Халықтың этникалық құрамы: 91,64% (1239) ақ немесе еуропалық американдықтар (89,05% латын американдықтары емес ақтар), 0,15% (2) қара немесе африкалық американдықтар, 0,15% (2) жергілікті американдықтар немесе Аляска тумалары, 0,81% (11) азиялықтар, 0,0% (0) Тынық мұхиты аралдарының немесе Гавайи тумалары, 0,67% (9) басқа нәсілдерден және 6,58% (89) екі немесе одан көп нәсілдерден. Кез келген нәсілдегі испан немесе латиноамерикандықтар халықтың 4,36% (59) құрады. 578 үй шаруашылығының 31,7%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар; 40,5%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар; 34,1%-ында күйеуі немесе серігі жоқ әйелдер тұрады. Үй шаруашылықтарының 33,2%-ы жеке тұлғалардан тұрады, ал 16,4%-ында 65 жасқа толған жалғыз адамдар тұрады. Бакалавр немесе одан жоғары білімі барлардың үлесі халықтың 7,8%-ы деп есептелді. Халықтың 25,5%-ы 18 жасқа дейінгілер, 7,1%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 25,7%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 25,7%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 15,9%-ы 65 жасқа толғандар. Орташа жас 37,7 жас. Әр 100 әйелге 106,7 еркек шалысады. Ер адамдардың орташа табысы 40 521 доллар (+/- 10 374 доллар), ал әйелдердің орташа табысы 24 265 доллар (+/- 4021 доллар) құрайды. 16 жастан асқандардың орташа табысы 30 878 доллар (+/- 5092 доллар) болды. Шамамен 9,4% отбасы және 12,0% халықтың табысы кедейлік шегінен төмен, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 15,7%-ы және 65 жастан асқандардың 15,8%-ы.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 1437 адам, 590 үй шаруашылығы және 385 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 637 тұрғынжай бірлігін құрады, орташа тығыздық – ... (мәлімет жоқ). Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 95,8% ақ нәсілді, 0,3% афроамерикалық, 1,2% американдық үндістер, 0,2% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,3% басқа нәсілдер және 2,1% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын америкалықтары халықтың 2,9% құрады. 590 үй шаруашылығының 34,6% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 45,1% -ы бірге тұратын жұбайлар, 14,1% -ында күйеуі жоқ әйелдер, 6,1% -ында әйелі жоқ ерлер және 34,7% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 29,7% жеке адамдардан тұрады, ал 11,8% -ы 65 жасқа толған және жалғыз тұратын азаматтардан құралған. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,44 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,00 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 34,3 жасқа тең. Тұрғындардың 26,5% -ы 18 жасқа дейінгілер, 10,7% -ы 18 мен 24 жас аралығындағылар, 23,2% -ы 25 пен 44 жас аралығындағылар, 26,4% -ы 45 пен 64 жас аралығындағылар, ал 13,2% -ы 65 жастан асқандар. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 50,0% ерлер және 50,0% әйелдер.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 1478 адам, 581 үй шаруашылығы және 393 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 617 тұрғын үйден тұрады, орташа тығыздық – ... (мәлімет жоқ). Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 96,75% ақ нәсілді, 0,27% афроамерикалық, 0,54% американдық үндістер, 0,07% азиялық, 0,07% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,54% басқа нәсілдер және 1,76% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын халықтың 3,79% -ы испандық немесе латын американдықтарды құрады. 581 үй шаруашылығының ішінде 41,1% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 50,1% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 13,8% -ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 32,2% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 28,2% -ы жеке адамдардан тұрады, ал 11,5% -ында 65 жасқа толған және жалғыз тұратын адамдар бар. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,54 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,16 адамды құрайды. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 32,0%, 18-24 жас аралығындағылар – 9,3%, 25-44 жас аралығындағылар – 29,5%, 45-64 жас аралығындағылар – 19,4%, 65 жастан асқандар – 9,8%. Орташа жас 33 жасқа тең. Әр 100 әйелге 89,7 еркек шамасында. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 82,7 еркек шамасында. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 31 550 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 39 226 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 29 226 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 21 300 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 14 729 доллар. Халықтың 11,1%-ы және отбасылардың 9,8%-ы кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 13,4%-ы және 65 жастан асқандардың 11,5%-ы.
Үкімет
Карбондейл қалалық кітапханасы Канзас штатының Карбондейл қаласы әкімшілік ғимаратында орналасқан. Кітапхана 1971 жылы ашылды және Солтүстік-шығыс Канзас кітапхана жүйесінің, NEKLS мүшесі болып табылады. Кітапханада балалар мен ересектерге арналған кітаптардың кең таңдауы бар. Олардың үлкен шрифтпен басылған кітаптардың мол жинағы бар. Кітапхана сонымен қатар кассетада және компакт-дискіде аудиокітаптардың таңдауын ұсынады. Кітапханада түрлі бағдарламалармен жабдықталған оқырмандарға арналған компьютерлер мен интернеттен тегін пайдалану мүмкіндігі бар. Кітапханада ай сайын кездесетін Кітапхана достары ұйымы да жұмыс істейді.
Білім
Карбондейлге USD 434 Санта-Фе жолы қызмет көрсетеді. USD 434 құрамына Карбондейл, Скрантон және Овербрук қалалары кіреді. Карбондейл білім беру орталығында K-8 сыныптар оқиды. Аудандық жоғары мектеп – Санта-Фе Трейл жоғары мектебі. Санта-Фе Трейл Чарджерс командасы 1997 жылы Канзас штатының жоғары мектептері арасындағы 4А сыныбының баскетбол чемпионатын, ал 1998 жылы қыздар арасындағы 4А сыныбының баскетбол чемпионатын жеңіп алды. Карбондейл жоғары мектебі мектептердің бірігуі нәтижесінде жабылды. Карбондейл Викингтері 1951 жылы Канзас штатының жоғары мектептері арасындағы B сыныбының баскетбол чемпионатын жеңіп алды.