Кіріспе

Рамакришна Махабалешвар Хегде (29 тамыз 1926 - 12 қаңтар 2004) – 1983 және 1988 жылдар аралығында үш рет Карнатака штатының бас министрі болған үнді саясаткері. Ол 1957, 1962, 1967, 1983, 1985 және 1989 жылдары Карнатака заңнамалық жиналысына, ал 1978–1983 және 1996–2002 жылдары екі рет Раджа Сабхаға сайланды. Сонымен қатар, ол 1998–1999 жылдары Одақтың сауда және өнеркәсіп министрі қызметін атқарды.

Ерте өмір

Хегде Уттара Каннада ауданындағы Сиддапура қаласында Хавяка брахман отбасында дүниеге келді. Ол Махабалешвар Хегде мен Срингериге жақын Сириман ауылынан шыққан Сарасвати Амма Хегденің ұлы болды. Хегде оқуының бір бөлігін Варанасидегі Каши Видьяпиетте аяқтады, содан кейін Аллахабад университетінен заң мамандығы бойынша диплом алды. Заңгер мамандығымен айналысқан ол 1942 жылғы "Үндістанды тастау" қозғалысына қатысып, Конгресс партиясының белсенді мүшесі болды.

Саяси мансап

1954 жылдан 1957 жылға дейін Хегде Уттара Каннада аудандық Конгресс комитетінің президенті болды, ал 1958 жылы Майсур Прадеш Конгресс комитетінің бас хатшысы болып сайланды. Ол бұл лауазымды 1962 жылға дейін атқарды. Оның алғашқы әкімшілік тәжірибесі С. Нижалингаппа (1956–58 және 1962–68) және Вирендра Патил (1968–71) үкіметтері кезінде қалыптасты. 1957 жылы ол алғаш рет Карнатака заң шығарушы жиналысына сайланды және министрдің орынбасары болып тағайындалды. Кейіннен ол 1962–1971 жылдары жастар саясаты және спорт, кооперация, өнеркәсіп, жоспарлау, панчаят радж, даму, ақпарат және жариялау, акциз және қаржы сияқты түрлі салаларда министрлік деңгейге көтеріліп, портфельдерді басқарды. Осы арқылы ол Карнатаканың Конгресс емес алғашқы бас министрі болды. Ол өкіметі үшін басқа партиялардың қолдауымен үштен екі көпшілікті қамтамасыз етті. Оның үкіметіне Бхаратия Джаната партиясы (БЖП), солшыл партиялар және 16 тәуелсіз депутаттың қолдауы болды. 1984 жылғы 8-ші Лок Сабха сайлауында (Карнатакадан 28 мандаттың тек 4-ін жеңіп алды) «Жаната» партиясының нәтижесі нашар болғаннан кейін Хегде партияның халықтық мандатын жоғалтқанын айтып, отставкаға кетті. 1985 жылғы сайлауда «Жаната» партиясы жеңіске жетіп, билікке келді. 1983–1985 және 1985–1988 жылдары бас министр болған ол федеративтік құрылымдағы штаттардың құқықтарын белсенді түрде қолдады, бірақ аймақтық немесе тілдік шовинизмге мойын бұрмады. Сонымен қатар, ол штат ішінде федеративтік принципті кеңейтуде, әсіресе жергілікті билік органдарына өкілеттік беру және есеп беруді қамтамасыз ету саласында инновациялық бастамаларды қолға алды. Бас министр ретінде ол жергілікті өкіметтің үш деңгейлі құрылымына қаржылық және әкімшілік өкілеттіктерді берген «Панчаят Радж» заңнамасын әзірлеуді бастады. Ол өзінің Ауылдық даму және Панчаят Радж министрі Абдул Назир Сабтың штаттың ауылдық және ауылдық кеңестерге өкілеттік беру жөніндегі тың еңбегін қолдады, ал Карнатакадағы іске асыру үлгі ретінде бүкіл Үндістанға тарады. 1984 жылы ол Локаюкта институтын құру арқылы мемлекеттік және әкімшілік сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресу үшін заң қабылдады. Сонымен қатар, ол әкімшілікте каннада тілінің қолданылуын бақылау үшін «Каннада бақылау тобын» құрды. Ол штаттық жиналыста он үш қаржылық бюджетті ұсынған сирек кездесетін саясаткер. Алайда, уақыт өте келе, оның үкіметі отбасы мүшелерінің сыбайлас жемқорлыққа қатысты деген күдік тудырған бірнеше алаяқтықтармен байланысты болды. Оның ұлы медициналық оқу орнына ақша алғаны айыпталды. Конгресс (I) NGEF компаниясының акцияларын беру ісі бойынша оған қарсы айыптаулар жасады. 1986 жылдың 13 ақпанында Карнатака жоғарғы соты оның үкіметінің бөтелкелеу келісімшарттарын басқару тәсілін сынағаннан кейін ол бас министрліктен кетті, бірақ үш күннен кейін 16 ақпанда отставкасын кері қайтарды. 1988 жылы штаттың көрнекті саясаткерлері мен бизнесмендерінің телефондарын тыңдады деген айыптамалар бойынша ол отставкаға кетіп, қызметтен шеттеді. Содан кейін Хегде 1989 және 1990 жылдары Субраманян Свами оны тыңдады деген айыптамалар жасағаннан кейін оған қарсы сотқа жүгінді. Одан кейін ол «Жаната» партиясынан шығып, «Жаната Дал» партиясына қосылды. 1991 жылы Багалкоттан Лок Сабхаға сайлауға түсіп, Конгресс үміткері Сидду Ньямагаудадан жеңіліске ұшырады. Ол В. П. Сингх өкімет кезінде Үндістанның жоспарлау комиссиясының төрағасының орынбасары болды. 1996 жылы премьер-министр Х. Д. Девгауданың нұсқауымен «Жаната Дал» партиясының президенті Лалу Прасад Ядав оны партиядан шығарды. Шығарылғаннан кейін Хегде «Раштрейя Нава Нирмана Ведике» әлеуметтік ұйымын, содан кейін өзінің саяси партиясы «Лок Шакти» партиясын құрды. Ол Бхаратия Джаната партиясымен одақтасып, 1998 жылғы жалпы сайлауда Карнатакадан көптеген Лок Сабха мандаттарын жеңіп алды. 1998 жылы БЖП басшылығымен құрылған НДА үкіметінде сауда министрі болды. 1999 жылы «Жаната Дал» партиясының бөлінуінен кейін, оның шәкірті, бас министр Ж. Х. Патель басшылығындағы фракция және «Лок Шакти» бірігіп «Жаната Дал (Біріккен)» партиясын құрды және БЖП-мен одақтасты. Алайда, 1999 жылғы жалпы сайлауда Патель үкіметіне қарсы наразылықтардың салдарынан одақ сәтсіздікке ұшырады және Карнатакада Конгресс партиясы жеңіске жетті.

Жеке өмір

Хегде өте жас кезінде Шәкүнтала Аммаға үйленді, бұл неке олардың отбасыларының дәстүрлі үндік тәсілмен ұйымдастырғандығымен байланысты болды. Олардың некесі өмір бойы сақталды. Олардың үш баласы болды: ұлы Бхарат апа және екі қызы – Мамата мен Самата. Шәкүнтала – дәстүрлі әйел, адал жар және ана, ол әйелдің ар-ұжданының қоғамдық назардан және қоғамдық өмірдің қысымынан алшақтаумен байланысты екенін қабылдады. Хегде қайтыс болғаннан кейін ол Бангалор қаласында тұрып жатыр және 2013 жылдың ақпан айында бауыр қатерінен ерте қайтыс болған жалғыз ұлы Бхараттың өлімін көруге мәжбүр болды. Шәкүнтала Әмма Хегде қазір қатты қарт, оны екі қызы күтіп отыр. Хегде 1980 жылдардан бастап 2004 жылы қайтыс болғанға дейін 36 жасқа кіші болған танымал үнді классикалық бишісі Пратибха Прахладтың да романтикалық серігі болды. Ол сонымен қатар оның 1998 жылы дүниеге келген екі інісі – Чирантан мен Чирайудың биологиялық әкесі.

Кейінгі өмірі

Саяси беделінің төмендеуіне қарамастан, Хегде фракциялық "Жаната Паривар" партиясында аға мемлекет қайраткері рөлін ойнауын жалғастырды. Оның қазасы Карнатакада зор қайғы тудырды. Әртүрлі қыры бар тұлға болған Хегде "Марана Мруданга", "Праджашакти" сияқты көптеген драмалар мен фильмдерде де ойнады. Ол Жеврадж Алва, Абдул Самад Сиддики, М. П. Пракаш, П. Г. Р. Синдия, Р. В. Дешпанде сияқты көптеген саясаткерлердің саяси ұстазы болды және көптеген жас саясаткерлерді тәрбиеледі. Өмірінің соңғы жылдары ол көңілсіздікке беріліп, Альва, Сиддики және адвокат Манас Ранджан сияқты азандаған достарына ғана сенді, сондай-ақ серіктесі Пратхиба Прахладқа жақын болды, оған құпияларын ашып, бос уақытын оныңмен өткізді. Оның әйелі Шакунтала 2004 жылы БЖП үміткері ретінде Раджа Сабхаға сайлануға тырысып, сәтсіздікке ұшырады.