Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының Мэн штатындағы қала.

Тарих

Бұл жер бір кезде Анасагунтикук (немесе Андроскоггин) Абанаки тайпасының аумағы болған, олардың негізгі ауылы Роккамеко, ол Кантон-Пойнтта орналасқан. 1757 жылы олар шешек ауруынан қырылды. Кейін бұл округті Массачусетс Бас соты француз және үнді соғысындағы қызметтері үшін капитан Джозеф Фиппс пен тағы 63 адамға берді. Фиппс Канада деп аталған плантация Революциялық соғыстан кейін ғана қоныстанды. 1795 жылдың 26 ақпанында Фиппс Канадасы Жоғарғы соттың алғашқы бас судьясы Джон Джейдің құрметіне Джей болып қайта аталды. Бастапқыда Камберленд округіне қарасты, Джей 1805 жылдың 4 наурызында Оксфорд округінің құрамына кірді (1808 жылы Оксфорд округінің бөлігі ретінде бекітілді), содан кейін 1838 жылдың 9 мамырында Франклин округінің бөлігі болды. 1821 жылы Кантон Джейден бөлініп, қала болып құрылды. Фермерлер топырақтың құнарлы және балшықты екенін, көп мөлшерде жемшөп, жүгері, бидай, картоп, сұлы және алма өнімін беретінін анықтады. 1793 жылы Джей Хиллде сарай салынды. Андроскоггин өзенінің жанында, Джей Хиллге жақын жерде ақы төлемелі көпір салынды, содан кейін 1839 жылы ағаш кесетін зауыт. Солтүстік Джейде спирт зауыты, кірпіш зауыты және гранит карьері салынды. 1884 жылы құрылған Солтүстік Джей Гранит компаниясының ақ граниті ел бойынша көптеген маңызды ғимараттарды салу үшін пайдаланылды, соның ішінде Грант қабірін салуға да қолданылды. Шығыс Джейде ағаш кесетін зауыт, ал Бинс-Корнерде көлік құралдарын жасау фабрикасы болды. 1857 жылы Мэн орталық темір жолы қалаға келді. 1870 жылы Джейде 1490 адам тұрды. Келесі жылдары қаланың басты өнеркәсібі қағаз жасау болып дамыды. 1888 жылы өнеркәсіпші Хью Дж. Чишолм Оңтүстік Джейде Otis Falls Pulp & Paper Company зауытын салды, ол сол кезде елдегі үшінші ірі қағаз зауыты болды. Жақын жерде Чишолм ауылының қағаз өндіретін кенті дамыды. 1898 жылы ол International Paper компаниясының негізін қалаушыларының бірі болды. 1905 жылы International Paper өзеннің қарсы бетінде Отис зауыты деп аталған зауыт салды. 1980 жылдарға дейін бұл зауыт Джеймс Ривер деп аталды. 1998 жылы бұл зауыт инвесторлар тобынан Wausau Paper компаниясына сатылды. 1965 жылы International Paper Андроскоггин зауытын ашты. Бұл – целлюлоза және дайын қағаз өнімдерін шығаратын біріктірілген зауыт, онда бес қағаз машинасы бар және 990 адам жұмыс істейді. 1987-88 жылдары Біріккен қағаз жұмысшылерінің халықаралық кәсіби одағының мүшелері International Paper компаниясына қарсы ірі ереуіл ұйымдастырды, нәтижесінде басшылық ереуілшілерді ауыстыру үшін ереуілді бұзушыларды жалдауға мәжбүр болды. 2009 жылдың наурыз айында Wausau Paper компаниясы Отис зауытын жабу туралы хабарлады. 2009 жылдың мамыр айының соңында ондағы жұмыс тоқтатылды. 2020 жылдың 15 сәуірінде Андроскоггин зауытында жарылыс болды, нәтижесінде құлаған сынықтардан екі жүк көлігі зақымданды.

Табиғи ресурстар

Мэн штаттарының қалаларында көп кездесетін ағаштардың көптігіне қоса, Джейде граниттің ірі қоры бар, оның ішінде әсіресе ақ гранит. Джей граниті бүкіл ел бойынша салыныс және жобаларда қолданылған.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 49,20 шаршы миль (127 км2) құрайды, оның ішінде 48,38 шаршы миль (125 км2) құрлық және 0,82 шаршы миль (2 км2) су. Джей қаласы Жеті Миль ағысы және Андроскоггин өзенімен суға толады. Қала арқылы 4, 17, 133, 140 және 156 мемлекеттік трассалары өтеді. Ол солтүстікте Уилтон, шығыста Честервилл, оңтүстікте Ливермор және Ливермор Фоллз, батыста Кантон және Диксфилд қалаларымен шектеседі.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы санақ бойынша қалада 4 851 адам, 2 032 үй шаруашылығы және 1 394 отбасы тұратын. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 2,252 тұрғын үй бірлігі бар, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 98,1% ақ нәсілді, 0,2% афроамерикалық, 0,4% американдық үндістер, 0,3% азиялық, 0,1% басқа нәсілдерден және 0,9% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,4% құрады. 2032 үй шаруашылығының 29,6%-ында 18 жасқа толмаған балалар тұрады, 51,9%-ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 11,6%-ы күйеуі жоқ әйелдер, 5,2%-ы күйеуі жоқ ерлер, ал 31,4%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 25,2%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 10,8%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,39 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,78 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 43,3 жас. Тұрғындардың 22,1%-ы 18 жасқа дейін, 7,6%-ы 18 мен 24 жас аралығында, 23,1%-ы 25 пен 44 жас аралығында, 30%-ы 45 пен 64 жас аралығында және 17,4%-ы 65 жастан асқан. Қаланың жыныстық құрамы: 49,1% ер адам және 50,9% әйел адам.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 4985 адам, 2019 үй шаруашылығы және 1449 отбасы тұратын. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 2155 тұрғын үй бірлігі бар, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97,91% ақ нәсілді, 0,26% афроамерикалық, 0,46% американдық үндістер, 0,22% азиялық, 0,06% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,10% басқа нәсілдер және 0,98% екі немесе одан көп нәсілдердің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,48% құрайды. 2019 үй шаруашылығының ішінде 32,7% 18 жасқа дейінгі балалары бар, 55,9% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 11,4% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 28,2% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 22,9% жеке адамдардан тұрады, ал 10,4% 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,47 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,87 адамды құрайды. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 26,2% 18 жасқа дейінгілер, 6,0% 18-24 жас аралығындағылар, 28,2% 25-44 жас аралығындағылар, 25,3% 45-64 жас аралығындағылар және 14,3% 65 жастан асқандар. Орташа жас 39 жас. Әр 100 әйелге 95,0 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 91,5 еркек келеді. Үй шаруашылығының орташа табысы 36 746 доллар, ал отбасының орташа табысы 43 365 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 35 405 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 20 897 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 17 123 доллар. Отбасылардың 8,7% және халықтың 10,4% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 12,8% және 65 жастан асқандардың 7,9% кедейлікте.