Кіріспе

Мэн штатының қаласы, АҚШ. Гардинер – АҚШ-тың Мэн штатындағы Кеннебек округінде орналасқан қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 5961 адамды құрайды. Туристер арасында танымал Гардинер өзінің мәдениетімен және көне сәулетімен ерекшеленеді. Гардинер – «Американың Басты Көшелері» ұлттық аккредиттелген қауымдастығының мүшесі. Ол Огаста, Мэн микрополитендік Жаңа Англия қалалық және қалалық аймағының құрамына кіреді.

Тарих

Кеннебек өзенінде кеме қатынасының басталатын жерінде орналасқан Гардинер қаласы 1754 жылы Бостонның белгілі дәрігері доктор Сильвестр Гардинер құрған Гардинерстаун плантациясы ретінде пайда болды. Доктор Гардинер дәрі-дәрмек сату арқылы байлыққа ие болды, Массачусетс штатында бір, Коннектикут штатында екі дәріханасы болды және ескі Плимут патенті шегіндегі Кеннебек сатып алуының маңызды иесі атанды. Ол өзінің дамуының жақтаушысы болды, ол бір кезде 100 шаршы мильді құрады, және диірменші, арақшы, үй салушы және дөңгелек жасаушыны осы жерге қоныстануға ынталандырды. Үйлер, диірмендер, шіркеу және бекініс салынды. Кеннебек өзені мен Коббоссиконти ағысының тоғысқан жерінде орналасқан, 130 фут биіктіктен құлайтын сарқырамасы бар бұл жер сумен жұмыс істейтін диірмендер үшін өте қолайлы деп танылды. 1760 жылы Питтстондан бөлінген Гардинерстаун аймақтық экономиканың орталығына айналды. Қала мұз экспортымен атақты болды. Әр қыста ер адамдар Кеннебек өзенінен үлкен мұз кесектерін кесіп алып, оларды қоймаларда арақ шаңымен жауып, жазға дейін сақтап отырды. Мұз жыл бойы үлкен кемелерге тиеліп, АҚШ-тың және әлемнің түкпір-түкпіріне жөнелтілді. Гардинер өзеннің ең алыс нүктесінде жиналған, терең суға жүзе алатын кемелерге жететін таза Кеннебек мұзымен мәшһүр болды. 1851 жылы қала теміржолмен байланысты. Америкадағы алғашқы жұмыс істейтін булы автомобильдердің бірі 1858 жылы Гардинерде жасалды. 1860 жылдардан бастап қағаз фабрикалары гүлденді, ал 1880-1920 жылдар аралығында коммерциялық мұз өнеркәсібі де дамыды. Алайда, 1960 жылдары көптеген фабрикалар құлдырап, жабылып, Гардинердің экономикасы төмендеді. Бұрынғы фабрикалық қала қазір негізінен штаттың астанасы Аугустада және Бат қаласындағы Бат темірзауытында жұмыс істейтін адамдар үшін тұрақты мекенжайға айналды. Кейбір тұрғындар Портленд аймағына дейін қашықтықтан жұмысқа барып қайтады. Қала көптеген ежелгі сәулеттік ескерткіштерге ие, олардың көптегені әдемі түрде қалпына келтірілген. 1980 жылы қаланың барлық орталық тарихи ауданы Мэйн штатының Кеннебек округіндегі тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енді.

География

Гардинер Аугустаның оңтүстігінде, Кеннебек өзенінің батыс жағында Коббессеконт ағысының құйып кіретін жерінде орналасқан. Рэндольф өзеннің қарсы жағында жатыр. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 16,57 шаршы миль (43 км2) құрайды, оның ішінде 15,65 шаршы миль (41 км2) құрлық және 0,92 шаршы миль (2 км2) су.

Климат

Бұл климаттық аймаққа жылдық температураның айтарлықтай маусымдық өзгеруі тән, яғни жазы жылы немесе ыстық (көбінесе ылғалды), ал қысы суық (кейде тым суық) болады. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Гардинерде ылғалды континенталды климат орналасқан, климат карталарында "Dfb" деп белгіленеді.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы санақ бойынша қалада 5800 адам, 2487 үй шаруашылығы және 1550 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 2778 тұрғын үй бірлігін құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 95,4% ақ нәсілді, 0,3% афроамерикалық, 0,7% американдық үндістер, 0,7% азиялық, 0,4% басқа нәсілдерден және 2,5% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 1,0% құрады. 2487 үй шаруашылығының 28,9% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 44,8% -ы бірге тұратын жұбайлар, 11,8% -ында күйеуі жоқ әйелдер, 5,7% -ында күйеуі жоқ ерлер, ал 37,7% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 29,6% жеке адамдардан тұрды, ал 9,7% -ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,30 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,82 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 40,9 жасқа тең. Тұрғындардың 21,7% -ы 18 жасқа дейін, 7,4% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 26,3% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 30,1% -ы 45 пен 64 жас аралығында, ал 14,4% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 48,8% ер адам және 51,2% әйел адам.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 6198 адам, 2510 үй шаруашылығы және 1603 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 2702 тұрғын үй, орташа тығыздығы көрсетілген. Қала халқының этникалық құрамы: 99,90% ақ нәсілді, 0,39% афроамерикалық, 0,66% американдық үндістер, 0,35% азиялық, 0,05% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,24% басқа нәсілдер және 1,40% екі немесе одан көп нәсілге жататындар. Кез келген нәсілге жататын халықтың 0,81% -ы испан немесе латын американдықтарды құрады. 2510 үй шаруашылығының 32,5% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 49,1% -ы бірге тұратын жұбайлар, 10,6% -ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 36,1% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 29,4% жеке адамдардан тұрады, ал 10,9% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мүше саны 2,41, ал отбасының орташа мүше саны 2,97 болды. Қала халқы жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 24,8%, 18-24 жас аралығындағылар – 7,7%, 25-44 жас аралығындағылар – 29,7%, 45-64 жас аралығындағылар – 24,2%, 65 жастан асқандар – 13,6%. Орташа жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге 93,0 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 87,7 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа табысы 35 103 доллар, ал отбасының орташа табысы 42 750 доллар құрады. Ер адамдардың орташа табысы 33 069 доллар, ал әйелдердің 25 399 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 18 033 долларға тең. Отбасылардың 11,4% және халықтың 13,5% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 17,2% және 65 жастан асқандардың 14,9% кедейлікте өмір сүреді.

Жергілікті билік

Гардинерде мэр және қалалық басқарушы жүйесі бар, барлық үкіметтік билік қалалық кеңес деп аталатын заң шығарушы органға жүктелген. Сайлаушылар мэрді және жеті кеңес мүшесін сайлайды, олардың төртеуі Гардинердің төрт округінен, ал үшеуі жалпы қала бойынша сайланады. Кеңес қаланың күнделікті басқаруын жүзеге асыру үшін қалалық басқарушыны тағайындайды.