Кіріспе
Мэн штатының қаласы, АҚШ. Уотервилл – Кеннебек округінде орналасқан қала, Мэн штаты, АҚШ, Кеннебек өзенінің батыс жағалауында. Қалада Колби колледжі, Томас колледжі және HealthReach қоғамдық денсаулық сақтау орталықтарының бас кеңсесі орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 15 828 адамды құрайды. Аугуста қаласымен бірге Уотервилл – Аугуста-Уотервилл микрополитендік статистикалық аймағының маңызды қалаларының бірі.
Waterville is a city in Kennebec County, Maine, United States, on the west bank of the Kennebec River. The city is home to Colby College, Thomas College, and the headquarters of HealthReach Community Health Centers. As of the 2020 census the population was 15,828. Along with Augusta, Waterville is one of the principal cities of the Augusta Waterville, ME Micropolitan Statistical Area.
Тарих
Қазіргі Уотервилл деп аталатын аймақта бұрын Абенаки тайпасының Каниба руы қоныстанған. Бас Таконнеттің есімімен «Таконнет» деп аталған негізгі ауыл Кеннебек өзенінің шығыс жағалауында, Себастикук өзенімен қосылған жерде, қазіргі Уинслоу қаласының орнында болған. Англиялық қоныс салушылар оны «Тиконик» деп атаған, бірақ 1692 жылы Король Уильям соғысы кезінде өртенді, содан кейін Каниба руы бұл жерді тастап кетті. 1754 жылы генерал Джон Уинслоу Форт-Халифаксты салды, ал жергілікті халықпен соңғы шайқас 1757 жылдың 18 мамырында болды. Бұл аудан Кингфилд плантациясы ретінде ұйымдастырылып, 1771 жылы Уинслоу болып құрылды. Кеннебек өзенінің батыс жағындағы тұрғындар қалалық жиналыстарға қатысу үшін өзенді кесіп өте алмағандықтан, Уотервилл Уинслоудың батыс бөлігінен құрылды және 1802 жылдың 23 маусымында қала болып бекітілді. 1824 жылы екі қала арасын жалғастыратын көпір салынды. Алғашқы өнеркәсіптерге балық аулау, ағаш өңдеу, егіншілік және кеме жасау кірді, көктемде су тасқан кезде үлкен кемелер жасалатын. 1900 жылдардың басында қалада бес кеме жасау шеберханасы болды. Тиконик сарқырамасы өзеннің жоғары ағысына кеме өтуге кедерілгендіктен, Уотервилл сауда және кеме қатынасының соңғы нүктесі ретінде дамыды. Кеннебек өзені мен Мессалонски ағысы диірмендерге сумен жабдықтады, олардың ішінде бірнеше ағаш кесетін диірмендер, астық диірмені, терезе және есік фабрикасы, жиһаз фабрикасы және қашау саптарын жасау фабрикасы болды. Сонымен қатар, көлік және шана фабрикасы, аяқ киім шеберханасы, кірпіш зауыты және тері өңдеу зауыты да болды. 1849 жылдың 27 қыркүйегінде Уотервиллге Андроскоггин және Кеннебек темір жолы келді. Бұл темір жол Мэн орталық темір жолының бір бөлігі болды, ол 1870 жылы гүлденген қалада локомотивтер мен вагондарды жөндеу шеберханаларын ашты. Батыс Уотервилл (кейін Окленд деп аталды) 1873 жылы жеке қала болып құрылды. Уотервилл 1888 жылдың 12 қаңтарында қала мәртебесін алды. 1866 жылы Ticonic Water Power & Manufacturing Company құрылды және көп ұзамай Кеннебек өзеніне бөгет салды. 1873 жылы меншік иесі ауысқаннан кейін компания мақта тоқыма зауыты – Локвуд Өндіріс компаниясы болашақ құрылысын бастады. Кейін тағы бір диірмен салынды, ал 1900 жылға қарай компания өзен жағалауын басып алып, 1300 жұмысшыны жұмыспен қамтыды. Локвуд Миллз 1950 жылдардың ортасына дейін жұмыс істеді. Темірден жасалған Уотервилл-Уинслоу аяқ көпірі 1901 жылы ашылды, ол Уотервилл тұрғындарына Холлингсворт және Уитни компаниясы мен Уайандот Ворстед компаниясының фабрикаларында жұмыс істеу үшін Уинслоуға жетуге мүмкіндік берді, бірақ бір жылдан кейін 1832 жылдан бері ең жоғары өзен деңгейі салдарынан суға кетіп қалды. 1903 жылы қайта салынған көпір жол ақысы болғандықтан «Екі цент көпірі» деп аталды. Уотервилл сонымен қатар білім беру орталығы ретінде дамыды. 1813 жылы Мэн әдеби және теологиялық институты құрылды. 1821 жылы ол Уотервилл колледжі, ал 1867 жылы Колби колледжі деп аталды. Томас колледжі 1894 жылы құрылды. Латын мектебі 1820 жылы Колби және басқа колледждерге түсуге дайындалу үшін студенттерді оқыту мақсатымен ашылды, кейін Уотервилл академиясы, Уотервилл классикалық институты және Кобурн классикалық институты деп аталды. Институт 1970 жылы Вассалборо қаласындағы Ок Гроув мектебімен біріктіріліп, 1989 жылға дейін ашық болды. Бірінші мемлекеттік орта мектеп 1877 жылы салынды, ал қазіргі Уотервилл жоғары мектебі 1961 жылы салынды. Оның солтүстік шекарасы Сомерсет округінің шекарасымен өтеді. АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 14,05 шаршы миль (36 км2), оның ішінде 13,58 шаршы миль (35 км2) құрлық және 0,47 шаршы миль (1 км2) немесе 3,36% суды құрайды. Кеннебек өзенінің жанында орналасқан Уотервиллге Мессалонски ағысы су жеткізеді. Уотервиллге Interstate 95, АҚШ 201 тас жолы және Мэн штатының 137 және 104 тас жолдары арқылы қол жеткізуге болады. Ол солтүстікте Сомерсет округіне қарасты Фэрфилд, шығыста Уинслоу, оңтүстікте Сидней және батыста Окленд қалаларымен шектеседі.
Климат
Бұл климаттық аймаққа жылдық температураның айтарлықтай өзгеруі тән, яғни жазы жылы немесе ыстық (көбінесе ылғалды), ал қысы суық (кейде тым суық) болады. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Уотервилл ылғалды континенттік климат аймағында орналасқан, климат карталарында "Dfb" деп белгіленеді.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 15 722 адам, 6 370 үй шаруашылығы және 3 274 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 7 065 тұрғын үйден орташа есеппен құралды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 93,9% ақ нәсілді, 1,1% афроамерикалық, 0,6% американдық үндістер, 1,2% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,8% басқа нәсілдерден және 2,4% екі немесе одан көп нәсілділер. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 2,4% құрады. 6 370 үй шаруашылығының 24,8% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 32,9% заңды некеде тұратын жұбайлар, 13,7% күйеуі жоқ әйелдер, 4,8% күйеуі жоқ еркектер және 48,6% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 38,9% жеке адамдардан тұрды, ал 15,5% 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,13 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,80 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 36,8 жас. Тұрғындардың 17,9% 18 жасқа дейін, 18,9% 18 мен 24 жас аралығында, 21,7% 25 пен 44 жас аралығында, 24,7% 45 пен 64 жас аралығында және 16,7% 65 жасқа толған немесе одан асқандарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 46,8% еркек және 53,2% әйел.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша қалада 15 605 адам, 6 218 үй шаруашылығы және 3 370 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілген жоқ. 6 819 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы көрсетілген жоқ. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 95,81% ақ нәсілді, 0,78% афроамерикалық, 0,56% американдық үндістер, 1,03% азиялық, 0,03% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,42% басқа нәсілдер және 1,36% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,10% құрады. Тұрғындардың 32% француз және француз-канадтық тегінен, 18% ағылшын, 11% ирланд және 6% неміс тегінен шыққан. 6 218 үй шаруашылығының 26,3% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 38,2% заңды некеде тұрған жұбайлар, 12,1% күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 45,8% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 38,6% жеке адамдардан тұрды, ал 16,2% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,13 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,84 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер 19,7% құрады, 18-24 жастағылар 18,5%, 25-44 жастағылар 24,1%, 45-64 жастағылар 19,5% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер 18,1%. Орташа жас 36 жас болды. Әр 100 әйелге 85,0 еркек шамасында келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 81,7 еркек шамасында келді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 26 816 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 38 052 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 30 086 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 22 037 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 16 430 доллар болды. Халықтың 19,2% және отбасылардың 15,1% федералдық кедейлік шегінен төмен деңгейде өмір сүрді. Штат бойынша халықтың 10,9% кедейлік шегінен төмен болды. Кеннебек округінде халықтың 11,1% федералдық кедейлік деңгейінен төмен тұрды. Осылайша, округтегі кедейлік деңгейі штаттық деңгейге жақын болғанымен, Уотервиллдегі кедейлік деңгейі жоғары болды – бұл аймақтық орталық үшін тән, себебі оның қалалық аймақтарының халқы өсті. Жалпы халықтың 29,7% 18 жасқа дейінгілер және 14,7% 65 жастан асқандар кедейлік шегінен төмен деңгейде өмір сүрді.
Экономика және қайта құру
Мэн штатындағы және АҚШ-тағы көптеген басқа қалалар сияқты Уотервиллде де қала шеткерінің дамуы мен қала орталығының құлдырауы байқалды. Кеннеди мемориалдық жолында Inland Hospital ауруханасы жаңа кәсіпорындар мен жаңа нысандар салды. Қаланың солтүстік бөлігінде ашық аспандағы сауда орталығының бір бөлігі ретінде Walmart, Home Depot және тағы басқа дүкендерден тұратын шағын сауда орталығы салынды. Осы өсімге байланысты, қазіргі және оған жақын орналасқан Elm Plaza сауда орталығы жақында сыртқы пішінін жаңартып, бұрынғы бос орындарының көп бөлігін немесе барлығын толтырды. Керісінше, қала орталығы қаладағы үлкен дүкендер желісінің өсуіне байланысты қиындықтарға тап болды. Қала орталығында ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген Levine's, Butlers, Sterns, Dunhams, Alvina & Delias және LaVerdieres дүкендері соңғы онжылдықтарда жабылды. Бір кезде Ames және Zayre универмагтары, сондай-ақ Brooks Pharmacy орналасқан The Concourse сауда орталығындағы үлкен бос орын жалға алушыларды табуда қиындық көріп отыр; сондай-ақ, CVS дәріханасының қазіргі уақытта бос тұрған Main Street мекенжайы да (ол Кеннеди мемориалдық жолындағы жаңа ғимаратқа көшірілді) жалдауға ие бола алмауда. Waterville Main St сияқты ұйымдар қала орталығын қайта жаңғыртуға күш жұмсауда. Colby College студенттер үшін Main Street көшесінде жаңа жатақхана салды, ал 2022 жылдың тамызында Lockwood бутик-қонақ үйі ашылды. Пол Дж. Шупф атындағы өнер орталығы қазіргі уақытта салынып жатыр. Кәсіпкер Пол Богоссиан ескі Hathaway Mill ғимаратын сауда, кеңсе және тұрғын үй ретінде пайдалануға бейімдеді. MaineGeneral Health 2007 жылдың маусым айының соңында алғашқы жалдаушы болуға келісті. Уотервиллдегі ең ірі жұмыс берушілер: MaineGeneral Medical Center, Colby College, HealthReach Community Health Centers, Northern Light Inland Hospital, Hannaford Supermarket, Shaw's Supermarket, Wal Mart, Mount St. Joseph Nursing Home, Kennebec Valley Community Action Program, Thomas College, Waterville қаласы, The Woodlands Residential Care және Central Maine Newspapers.
Жергілікті билік
Уотервиллде әкім және кеңес басқарушы үкімет формасы бар, оны әкім және жеті мүшелі қалалық кеңес басқарады. Қалалық кеңес басқару органы болып табылады, ал қала басшысы – қаланың барлық істерін басқаруға жауапты қаланың бас әкімшілік лауазым иесі. Уотервилл 1970 жылдары қалалық жарғыны қабылдады. Шамамен 40 жыл бойы қалада «күшті әкім» жүйесі болды, онда әкім кең атқарушы билікке ие болды, соның ішінде қалалық кеңес қабылдаған шешімдерге вето қою және кеңес бекіткен бюджет пункттеріне вето қою құқығы болды. 2005 жылы жарғыға маңызды өзгерістер енгізілді, нәтижесінде қала үкіметі «әлсіз әкім» кеңес басшысы жүйесіне көшті. Қазіргі жүйе бойынша қала басшысы – бас атқарушы орган. 2018 жылы Исгро Флорида штатының Паркленд қаласындағы Стоунмен Дуглас орта мектебіндегі оқиға кезінде қару-жараққа қарсы белсендіні қорлаған Twitter жазбасын жариялағаннан кейін қайтаруға ұсынылды. Бұл бастаманы бұрынғы әкім Карен Хек, бұрын Исгроны қолдаған демократ қолдады. Кейін Исгро өзінің Twitter парақшасын жекелендіріп, жазбаны өшіргенін мәлімдеді. Қайтаруға ұсыну кезінде Исгро қалалық бюджет және салық салу мәселелері бойынша дауларға байланысты сыртқы күштер мен қалалық кеңес оны қызметтен шеттетуге тырысып жатқанын айтты. Қиын қайтару науқанынан кейін Уотервилл сайлаушылары қайтаруға қарсы дауыс берді, 1563 «жоқ» (51%) дауыспен 1472 «иә» (49%) дауысқа қарсы.
Білім
Уотервилл мемлекеттік мектептері қалаға бастауыш және орта білім беруді қамтамасыз етеді. 2009 жылдан 2018 жылға дейін Кеннебек аңғарының біріктірілген мектептерінің (AOS92) құрамында болды. Фэрфилдтегі Кеннебек аңғарының қауымдастық колледжі – жергілікті мемлекеттік қауымдастық колледж. Колби колледжі мен Томас колледжі – қалада орналасқан жеке 4 жылдық колледждер. U.S. News мәліметінше, Колби Мэн штатындағы либералды өнер колледждерінің арасында үшінші орында тұр.
Медиа
Уотервиллде бір күнделікті газет – Morning Sentinel және апталық колледж газеті – The Colby Echo жарияланады. Қала сонымен қатар Портленд нарығына қызмет ететін Fox телеарнасы WPFO және Daystar қайта тарату станциясы WFYW LP-ге, сондай-ақ бірнеше радиостанцияға, оның ішінде Colby's WMHB, кантри WEBB және 91.3 FM-де MPBN радиосына үй иесі. 2001 жылғы сатирикалық комедиялық фильм "Ыстық американдық жаз" Уотервилл қаласының жанындағы ойдан шығарылған жазғы лагерде өтеді, ал кейбір сахналар қалада түсірілген. Фильм Пенсильвания штатында түсірілген, бірақ кадрларда "Waterville Maine Est. 1802 Pop. 17,173" және "Waterville C. B. Radio Supply Inc." деген жарнамалар көрсетіледі. А.Д. Майлз сомдаған Гари кейіпкері, топ қаладан лагерьге оралғаннан кейін: "Эй, жігіттер, Уотервиллде қалай болды?" деп сұрайды.