Кіріспе
Америка Құрама Штаттарының Мэн штатындағы қала.
Тарих
Алғашқыда Сандей Ривер плантациясы деп аталған бұл жерге 1781 жылы Метуэн, Массачусетс штатынан Бенджамин Баркер және оның екі бауыры, сондай-ақ Кейп Элизабеттен Итиел Смит қоныстанды. Бірақ 1782 жылы елді мекенді үндістер тонап, тастап кетті. Содан кейін Нью-Джерсиден Джон Дж. Холмс 1794 жылы жерді сатып алды, келісімде оның әпкесінің тегі көрсетілген: Боствик. 1805 жылдың 15 маусымында Боствик плантациясы, қазіргі Солтүстік Ирландияның Ньюри қаласынан келген қоныс аударушылармен қайта аталды. Ньюри атауы – An Iúraigh сөзінің ағылшынша нұсқасы, ол An Iúrach сөзінің көлбеу түрі, яғни «қарағай тоғайы» дегенді білдіреді. 1802 жылы Портлендтен Нью-Гэмпшир штатының Эррол қаласына дейінгі сауда жолы (қазіргі 26-шы бағдарламалық жол) Ньюри арқылы өтті. Көлемді және құнарлы топырақты жазықтарда шаруашылықтар құрылды. Басты егіс – шөп. Тау беткейлері мал жаюға қолайлы жайылымдарға айналды. Аю өзеніне арпа ұнтақтайтын және ағаш кесетін ұсақ заводтар салынды, ал 1870 жылы халық саны 416 адамға жетті. Бүгінде Ньюри Сандей Ривер тау шаңғысы курортының орналасқан жері ретінде танымал.
1960 жылы KC-97 танкер апаты
1960 жылғы 27 маусымда сағат 20:15-те 380-ші әуелік жанармай құю эскадрильясының АҚШ Әскери-әуе күштері жанармай құю танкері Стратегиялық әуе командалығының бомбалаушысын жанармаймен қамтамасыз ету үшін Платсбург әуе базасынан ұшып кетті. Boeing KC-97 Stratofreighter ұшағы Ньюри ауданындағы Fighting Fox әуе май құю аймағында B-47 Stratojet бомбалаушысымен 15 500 фут биіктікте кездесті. Бомбалаушы жанармай құюға жақындағанда, майлау жүйесіндегі ақау салдарынан танкердің сол жақ қозғалтқышының суперкомпрессор пернесі бұзылды. Қозғалтқыштан ұшып шыққан перне сынықтары жанармайдың ағуына себеп болды. Бомбалаушы ағып шыққан жанармайдың тұтанғанын көрді және формациядан шығып кетті. Танкер бірте-бірте солға бұрыла бастады, бірақ өрт жылдам тарағандықтан сол қанатының конструкциясы зақымданып, спираль тәрізді құлауға түсті. 7 шақырым қашықтықта Рамфорд Пойнттағы көлікте отырған 300 адам танкердің құлап, өртеніп жатқан бөліктерінің ұшып кеткенін көрді. Фюзеляж гранит тастармен жабылған орманды беткейге соқтығысып, Левистон қаласынан 50 шақырым қашықтықта үлкен өрт шар тудырды. Сол қанаттың ұшы апат орнынан үш шақырым жердегі Ховард көлінен табылды. Танкердің бес адамнан тұратын экипажының барлығы қаза тапты. Ылғалды өсімдіктер өрттің таралуын шектеді, бірақ жанармайға малған ағаштар толығымен өртенді, ал бес акрлық апат орны көп жылдар бойы айналасындағы орман ішінде көрінді.
Ньюридің кісі өлтіруі
2012 жылдың 23 ақпанында "Грехи мен құпиялар" телесериалының (2-ші маусым, 7-ші бөлім, "Ньюри") эпизоды 2006 жылы жергілікті қонақүйde (B&B) болған бірнеше қаңтарлық кісі өлтіру оқиғасын көрсетті. 2006 жылы сотталған және қазір бес жылдық мерзімге бас бостандығынан айырылған қылмыскер Ньюри қаласының азаматы еді.
Литий кен орындары
Литийдің маңызды қоры 2018 жылы Мэн штатының Ньюри және Андовер қалаларының арасында орналасқан Плумбаго тауының солтүстік бөлігінде табылды. 2023 жылға қарай штат заң шығарушы органында оны өндіруге шектеулер қою мәселесі талқыланып жатыр.
География
АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 61,55 шаршы миль (159 км²), оның ішінде 61,52 шаршы миль (159 км²) құрлық және 0,03 шаршы миль (0 км²) су алабын құрайды. Ньюри қаласынан Аңғар өзені және Сандей өзені ағып өтеді, олар екеуі де Андроскоггин өзеніне құяды.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы санақ бойынша қалада 329 адам, 157 үй шаруашылығы және 93 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 1334 тұрғын үй бірлігі орташа тығыздықпен орналасқан. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 97,3% ақ нәсілді, 1,2% американдықтар және 1,5% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,9% құрады. 157 үй шаруашылығының 17,8% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 52,9% -ы бірге тұратын жұбайлар, 3,8% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 2,5% -ы күйеуі жоқ ерлер, ал 40,8% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 30,6% жеке адамдардан тұрады, ал 8,9% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдардың тұрғын үйлері. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,10 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,62 адамды құрады. Қала тұрғындарының орташа жасы 49,9 жас. Тұрғындардың 14,6% 18 жасқа дейін, 6,6% 18 мен 24 жас аралығында, 20,1% 25 пен 44 жас аралығында, 41,3% 45 пен 64 жас аралығында және 17,3% 65 жасқа толған немесе одан асқан адамдарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 53,2% ерлер және 46,8% әйелдер.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 344 адам, 142 шаруашылық және 90 отбасы тұрды. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 5,6 адам (2,2/км²) болды. Тұрғын үйлердің орташа тығыздығы 17,5 бір шаршы мильге (6,8/км²) 1075 бірлікке жетті. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 98,26% ақ нәсілді, 0,87% американдық индейлер, 0,29% азиялықтар және 0,58% екі немесе одан көп нәсілділер. 142 шаруашылықтың 30,3%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 50,0%-ы бірге тұратын жұбайлар, 5,6%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 36,6%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 23,9%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 4,9%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,42 адамды, ал отбасының орташа мүше саны 2,96 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 25,0%, 18-24 жас аралығындағылар – 7,8%, 25-44 жас аралығындағылар – 25,9%, 45-64 жас аралығындағылар – 30,5%, 65 жасқа толған және одан асып кеткендер – 10,8%. Орташа жас 41 жасқа тең. Әр 100 әйелге 108,5 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 111,5 еркек шақ келді. Шаруашылықтың орташа табысы 42 321 доллар, ал отбасының орташа табысы 51 250 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 37 500 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 19 625 доллар болды. Жан басына шаққандағы орташа табыс 21 982 долларға жетті. Отбасылардың 3,8%-ы және халықтың 5,0%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 2,2%-ы және 65 жастан асқандардың 12,5%-ы.