Кіріспе

Порт-Эльгин – Канаданың Онтарио провинциясындағы Брюс округіне қарасты қауымдастық. Оның орналасқан жері Сауген Оджибвей ұлтының дәстүрлі территориясы. Алғашқыда Нормантон деп аталған қала 1874 жылы құрылғанда, Канада провинциясының бұрынғы генерал-губернаторы Джеймс Брюс, 8-ші Элгин графының құрметіне Порт-Эльгин деп аталды. Көше белгілерінде Порт-Эльгин аталымы көрсетілгенімен, қазір ол дербес бірлік емес. 1998 жылы Саутгемптон қаласы, Порт-Эльгин қаласы және Сауджин елді мекені біріктіріліп, Порт-Эльгин Сауджин Саутгемптон қаласы құрылды. 1998 жылдың 17 желтоқсанында провинция жаңа муниципалитетті Сауген-Шорс қаласы деп атады. Sauble Beach сияқты "жағажай қалаларынан" ерекшелігі, бұл – төрт маусымдық қауымдастық, онда көптеген кәсіпорындар жыл бойы жұмыс істейді және жергілікті тұрғындар үшін көптеген іс-шаралар ұйымдастырылады. Басты жұмыс салалары – ауыл шаруашылығы, шағын бизнес, туризм және Брюс Пауэр атом электр стансасындағы жұмыс. Макгрегор Пойнт провинциялық паркі мен Саутгемптонға жақын орналасқан қауымдастықта Хьюрон көлінде бірнеше жағажай бар. Аймақтағы көптеген коттедждер мен кемпингтердің арқасында маусымдық халық саны көп болғанымен, соңғы халық санауы бойынша 2016 жылы қаланың 5,36 шаршы километр аумағында 6880 адам тұрды.

Тарих

Қазіргі Порт-Эльгин аймағын алғаш рет 1849 жылы Лаклан Маклин ("Лох-Буи") қоныстанды. Ол бастапқыда шатыр салып, кейіннен таверна ашты, онда қоныс аударушылар мен порты арқылы өтетін теңізшілерге қызмет етті. 1852 жылдың көктемінде Джордж Бутчарт Милл-Крикке бөгет және диірмен салды. Онтарио үкіметінің тарихи тақтасына сәйкес, Бутчарт диірменді Бенджамин Шантсқа сатты, ол кейіннен астық диірменін салдырды және үш жылдың ішінде осы диірмендер маңында 250 адамнан тұратын қауым қалыптасты. Дүкендер, қонақүйлер және тері илеушілік зауыттар салынды, ал 1857 жылдың наурыз айында Порт-Эльгин деп аталатын ауылдық жер учаскесі жоспарланды. Генри Хилкер, Сэмюэл Брикер және Джон Стаффорд сияқты кәсіпкерлердің белсенділігі 1867 жылға қарай 600-дан астам халқы бар елді мекеннің дамуына үлкен үлес қосты. 1872 жылы Веллингтон, Грей және Брюс темір жолының келуі қауымның өсуін одан әрі күшейтті және 1874 жылы ол 950-ге жуық тұрғыны бар ауыл ретінде тіркелді. Алғашқы өнеркәсіптерге бумен жұмыс істейтін диірмен, құйма зауыты және жүнді өңдеу зауыты кірді. 1869 жылы халық саны 650-ге жетті және Саутгемптон мен Годерихке пароходпен қатынас орнатылды. Алғашқы кемежай 1857 жылы салынды. 1873 жылы темір жол келді, бұл Саутгемптон мен Порт-Эльгин өнімдерін Хьюрон көлінен алысқа тасымалдауға мүмкіндік берді. Ауыл шаруашылығы гүлденді және кеме қатынасы табиғи бейіштен пайда тапты. Ағаш, көмір, жалпы тауарлар және жолаушылар кемемен жеткізілді. Астық сақтау үшін қоймалар салынды және тері илеушілік зауыты ашылды, ол Онтариодағы екінші ірі зауытқа айналды. 1880 жылдары туризм экономиканың маңызды бөлігіне айналды, көбінесе АҚШ-тан келген жолаушылар қайықтары осы аймаққа келе бастады. 1900 жылдары аймақтағы өнеркәсіп төмендеді, портқа кемелердің саны басқа көлік түрлерінің жақсаруына байланысты азайды. 1900 жылдардың басында туризм маңыздырақ болды. Даму осы бағытта жүргізілді, мысалы, порт демалыс қайықтары үшін бейімделді, қала әдеміленді және коттедждердің саны артты. Кітапхана 1908 жылы Карнеги қорының көмегімен салынды, ал 1889 жылы орта мектеп аяқталды, 1939 жылы оған қосымшалар салынды. 1975 жылы мектептің орнына көбірек заманауи құрылыс салынды. Онтарио үкіметі Порт-Эльгин қаласында "Нодвелл" үнді ауылы деп аталатын тағы бір тарихи тақта орнатты. "Бұл маңызды ирокеялық ауыл шамамен 1900 жылы табылды және сол кездегі жер иесі болған отбасының құрметіне аталды. Кейінгі археологиялық зерттеулер 14-ғасырдың ортасында салынған, ұзындығы 42-ден 139 футқа дейінгі он екі үйден тұратын және екі қабатты қоршаумен қорғалған ауылды анықтады. Бұл жерде шамамен 10-20 жыл бойы 500-ге жуық адам тұрды, олар гурон және петун тайпаларының ата-бабалары болды. Олар негізінен жүгері, темекі және, мүмкін, қабақ пен күнбағыс өсірген шаруалар болғанмен, балық аулау және аң аулаумен де айналысты. Бұл жерден көптеген заттар табылды, олардың ішінде қыш ыдыстардың сынықтары, түткілеу құбырлары, жебе бастары, аждаһалар, шұңқырлар және тор иіндері бар".

Тарихи уақыт сызығы, 1849-1906 жылдар

Бұл деректердің бастауы әртүрлі болғанымен, төмендегі мәліметтер сенімді дереккөзден – Норман Робертсонның 1906 жылы жарық көрген «Онтарио, Канада, Брюс округінің тарихы» кітабынан алынған. 1849: Бұтаға алғашқы қоныс аударған адам – Лаклан («Лох Буи») Маклин. 1852: Брюстің алғашқы пионерлерінің бірі Джордж Бутчарт Милл-Крикке бөгет және арақ зауытын салды. 1854: Нормантон деген атпен белгілі болған қауымда алғашқы сауда дүкені мен пошта бөлімі ашылды; басқа ғимараттардың ішінде үш үй, мейрамхана және бітпеген ағаш үй болды. 1855: Астық шабу зауыты құрылысын аяқтады. Қазіргі таңда қауымда бес үй және екі мейрамхана бар. 1856: Самуэль Брикер бумен жұмыс істейтін арақ зауытын салды. 1857-58: Жеке кәсіпкерлер жолаушылар мен жүктерді түсіру үшін сауда айлағын салды. (Бұрын үлкен қайықтарды суға жіберіп, олармен кемелерге дейін жүк тасыған). Порттың пирстері кем дегенде 1899 жылға дейін кеңейе берді. 1859-60: Кішкентай қорыту және кірпіш зауыты ашылды. Жүнді өңдеу зауыты бұрыннан жұмыс істеп тұр. 1866: Халқының саны шамамен 630 адамды құрады. Мұнда бес шіркеу, екі мектеп, үлкен қалалық әкімдік, төрт дүкен, үш қонақ үй, кітап басу кеңсесі, сыра зауыты, екі былғары зауыты, жүн фабрикасы, қорыту зауыты, екі арақ зауыты, астық шабу зауыты, керамика шеберханасы, көптеген қолөнер бұйымдары сататын дүкендер және бір дәрігер бар. 1869 шамасында: Электрлік телеграф қауымға жетті. 1873: Ауыл 7 маусымда құрылып, 1874 жылы күшіне енді, халық саны 941 адамды құрады. Аты Нормантоннан Порт-Эльгинге өзгертілді. Теміржол келді және басқа аймақтармен сауданы дамытуға көмектеседі. 1889: Алғашқы жоғары мектеп ашылды. 1905: Үлкен арақ зауыты ашылды; теміржол станциясынан зауытқа дейін қосымша жол салу жұмыстары басталды. 1906: Порт-Эльгин жазғы демалыс орны ретінде танымал бола бастады. «Тамаша жағажай, Хьюрон көлінен соққан сергітетін жел, минералды сулар мен ванналар әр жылы келушілердің санын арттыруда».

Экономика

Аймақтағы көптеген шаруаларға қызмет көрсетуден басқа, 19 ғасырда Порт-Эльгиннің алғашқы экономикалық дамуы 1857–1858 жылдары салынған Хьюрон көліндегі портының инфрақұрылымына негізделген. Бұл елді мекенді айналасындағы ауыл шаруашылығы өңірі үшін таратқыш орталыққа айналдырды. Онтарионың қалалануының күшеюі және тауарларды тасымалдау үшін жол желісінің маңыздылығының артуы экономика мен халықтың азаюына себеп болды. Соңғы кезде туризм және жақын орналасқан Брюс ядролық электр станциясы, ол Сауген-Шорс қаласында тұратын жұмыс күшінің маңызды жұмыс берушісі болып табылады, жергілікті экономиканы басып алды. Онтарионың Тивертон қаласындағы ядролық станция 2016 жылы 13 миллиард долларлық қайта жаңарту бағдарламасын бастады, ол көптеген тұрғындарға жұмыс орындарын ұсынып, басқа да қызметтерге деген сұранысты сақтап тұрады. Брюс Пауэр компаниясының мәліметінше, бұл көп жылдық жоспар "жыл сайын 1500-ден 2500-ға дейін жұмыс орнын құруға және тікелей және жанама түрде Онтарио бойынша 18000 жұмыс орнын ашуға мүмкіндік береді, сондай-ақ Онтарио экономикасына жылына 4 миллиард долларға дейін инвестиция тартады".

Туризм

Ұзын құмды жағажайға келушілердің көп бөлігі отбасылар болып табылады. (Жас жігіттер мен қыздар Саутгемптоннан солтүстікке қарай 18 шақырым жердегі Собл Бич жағажайын көбірек жақсы көреді.) Порт-Эльгин әдемі күн батуларымен әйгілі. Порт-Эльгин қаласында National Geographic басылымы қаланың әлемдегі ең әдемі күн батуларын тамашалайтын жер ретінде таңдады деген кең таралған қалалық аңыз бар. Бұл аңыздың жалған екені дәлелденді. Дегенмен, 2007 жылы CBC телеарнасы Канаданың жеті кереметіне ие болу үшін жарыс өткізді. Топ жетілікке ілікпесе де, Сауген Шоурс және оның күн батулары финалға өткендердің қатарында болды. Cottage Life журналы да Онтариода күн батуды тамашалауға болатын 10 керемет орын туралы мақаласында Порт-Эльгинді жоғары бағалады. "Аспан ашық, ауа құрғақ және көкжиекке кедерсіз көрініс болғанда, Гурон көлінің жағалауындағы батысқа қарап орналасқан көптеген қалалар таңғажайып күн батуын көруге қолайлы жағдайға ие. Порт-Эльгин, Сауген-Шорс қауымдастығының бір бөлігі, жылдар бойы жағымды пікірлерге ие болып келеді. Ең жақсы көрініс үшін жағажай бойымен серуендеп, порттың жартасқа дейін жетіңіз." Жыл сайын қазан айының бірінші демалыс күні Порт-Эльгинде Қымыз фестивалі (Pumpkinfest) өтеді. Pumpkinfest – фермерлердің арасындағы ең ірі тығырланған және басқа да дәстүрлі егіншілік дақылдарды өсіру жөніндегі жарыс. 2004 жылы фестивальде әлемдегі ең үлкен тығырланған үшін (656 кг) жаңа рекорд орнатылды. 2009 жылы тағы да жаңа рекорд (761 кг) тіркелді. 2016 жылы 851 кг салмақтағы көкөніс рекордты жаңартты. Бұрынғы канадалық рекорд 824,86 кг құрады. Pumpkinfest фестивалінің екі күнінде де классикалық автомобильдер көрмесі өтеді. Pumpkinfest балаларға арналған түрлі іс-шараларды ұсынады, мысалы, кіші өрт сөндірушілерге арналған кедергілер жолы, балалар карнавалы және көңіл көтеру аттракциондары. TripAdvisor саяхат веб-сайты жақын маңдағы Макгрегор Пойнт провинциялық паркін, Сауген теміржолының жаяу және велосипед жолын, шағын кемпингтермен Брюседейл табиғат қорғау аймағын және жақын маңдағы бірнеше гольф алаңдарын ұсынады. Макгрегор Пойнт провинциялық паркі – кемпинг, жаяу серуендеу, жүзу, жануарлар мен құстарды бақылау үшін қолайлы орын. Қыс мезгілінде қонақтар юрталарда тұруға, шаңғы тебуге, жаяу серуендеуге немесе коньки тебуге болады. TripAdvisor пайдаланушылары Порт-Эльгиндегі ең жақсы мейрамханалар ретінде келесілерді атады: The Wismer House, Lord Elgin Fish & Chips, Saffron, Andre's Swiss Country Dining, Allen's Fireside Grill және Ashanti Coffee Port Elgin.

Сауген темір жолы

Темір жолдар аймаққа қызмет көрсетуін тоқтатқаннан кейін, рельстер алынып тасталды, ал төсек бос және өсімдіктермен жабылды. Rail Trail Association мәліметінше, 1990 жылы еріктілер тобы осы ұйымды құрды және Порт-Элгин, Саутгемптон және Сауген қалашықтарын сол кезде пайдаланылмаған темір жол төсегінің бөліктерін сатып алуға көндірді. Жылдар бойында төсек жаяу және велосипедпен жүруге арналған жолдарға айналды. Бұл жол Саутгемптон мен Порт-Элгинді байланыстырады. Сонымен қатар, жол 80 шақырымдық Брюс округінің жол желісімен қосылады, ол Пейсли, Уолкертон, Милдмей және Кинкардин сияқты қалаларға саяхаттауға мүмкіндік береді. Жолдың басы Порт-Элгин қаласындағы Ривер-стриттен, қала орталығынан солтүстікке бірнеше блок және 21-ші тас жолдан шығысқа қарай қол жетімді. Екі қалада да басқа да кіру орындары бар, олардың кейбіреулерінде тұрақ орны қарастырылған. Жол қыс мезгілінде шаңғы тебуге арналған емес, бірақ көптеген адамдар осы мақсатта пайдаланады. Жолдардың карталарын Saugeen RailTrail Association веб-сайтынан табуға болады.

Зейнетақы және көмекпен өмір сүру

Саужин-Шорс қаласында екі зейнеткерлік және көмекші тұрғын үй, сондай-ақ бір күтім үйі бар. Қарт тұрғындарға үйде мүмкіндігінше ұзақ уақыт тұруға мүмкіндік беретін үйде қолдау көрсету үшін ұзақ мерзімді күтім бағдарламалары да қолжетімді. Саужин-Шорс қаласына қарттарға қызмет көрсететін топтар мен клубтар, көмекші қызметтер ұсынатын ұйымдар және толық қызмет көрсететін зейнеткерлік үйлер кіреді. Тиісті қызмет провайдерлерінің қатарында үй және қоғамдық қолдау көрсету қызметі Grey Bruce, екі көмекші тұрғын үй – Hampton Court Retirement Lodge (Саутгемптон) және Kingsway Arms at Elgin Lodge (Порт-Элгин), сондай-ақ Southampton Care Centre күтім үйі бар. Қарттарға арналған әлеуметтік және басқа да қызметтер PARC 55+ (Порт-Элгин) және Чантри қарттар орталығында (Саутгемптон) қолжетімді. Сонымен қатар, Саужин-Шорс сауда палатасының веб-сайты қарттардың бос уақытты өткізуге арналған топтары мен клубтарының толық тізімін ұсынады.