Кіріспе

Үндістанның Пәнжаб штатының үкімет басшысы – Пәнжаб штатының бас министрі. Пәкістанның Пәнжаб штатының бас министрлері.

Пәнжаб штатының бас министрі – Пәнжаб штатының үкімет басшысы. Үндістан Конституциясына сәйкес, Пәнжаб губернаторы штат басшысы болып табылады, бірақ іс жүзінде атқару билігі бас министрде. Пәнжаб заң шығарушы жиналысына сайлау өткеннен кейін, губернатор әдетте көпшілік мандатқа ие партияны (немесе коалицияны) үкімет құруға шақырады. Губернатор бас министрді тағайындайды, ал оның министрлер кабинеті жиналысқа жауапты болады. Егер жиналыс бас министрге сенім білдірсе, оның өкілеттігі бес жылға созылады және мерзімі шектеусіз.

Палатаның басшысы

Үкімет тағайындаған және заң шығарушы жиналыста мемлекеттік істерді бақылайтын министр Палата басшысы деп аталады. Лок Сабха мен Раджя Сабханың ішкі регламенті "Палата басшысы" терминін анықтайды. Екі палатада да Палата басшысы – жұмыстың қалай жүзеге асырылатынына тікелей әсер ететін маңызды лауазым. Ол сондай-ақ Палата басшысының орынбасарын тағайындауға құқылы. Үкімет отырыстарын жоспарлау және Палатаның жұмысы Палата басшысының қарауында болады. Бұдан өзге, Палата басшысы көпшілік партияның заң шығару жөніндегі төрағасы қызметін атқарады. Палата басшысының міндеттерін Конституция емес, Палатаның регламенті анықтайды.

Орындауы мен қызметі

Заң шығарушы жиналыстың жұмыс істеуіне тікелей бақылайтын маңызды парламенттік лауазымды тұлға – Үй басшысы. Үкіметтің барлық саясаты оның айналасында шоғырланған, әсіресе Палатаның ішкі жұмысына және оның қызметін жүзеге асыруға қатысты мәселелерде. Бас қамшы нақты мәселелерді Үй басшысымен келісе отырып шешеді, алайда Үкімет қызметінің ұйымдастырылуы Үй басшысының жауапкершілігінде болады. Үй басшысы Төрағаның келісімімен Палатаның отырыс шақыру және жабылу күндерін ұсынады. Ол Парламенттік сессияның ресми өтуін ұйымдастыруға, соның ішінде заң жобаларын және ұсыныстарды енгізуге жауапты.

Пәнжаб Ассамблеясының төрағасы

Пәнжаб заң шығарушы жиналысы құрылғаннан бері, жиналыс палатасының басшысы Пәнжабтың бас министрі болып табылады. Дегенмен, бас министрдің заң шығарушы жиналыстың мүшесі болмаған екі жағдай болды. Ондай кезде, басшы рөлі бас министрден басқа адамға жүктелді. 1964 жылы Гопи Чанд Бхаргава Партап Сингх Кайронның отставкасынан кейін Пәнжабтың міндетті бас министрі болғанда, Кайрон отставкаға кеткеніне қарамастан, жиналыс палатасының басшысы қызметін атқаруды жалғастырды. Екінші рет, 1966 жылы Пәнжаб қайта ұйымдастырылғаннан кейін Гурмух Сингх Мусафир бас министр болғанда, оның алдыңғы бас министрі Рам Кишан Мусафир бас министрлік қызметін атқару кезеңінде жиналыс палатасының басшысы болды. Қалған барлық жағдайларда Пәнжабтың бас министрі сонымен қатар жиналыс палатасының басшысы болып табылады.

Пәнджабтың бас министрлері

С. № АтыЖылыКызметтік мерзіміПартияСайлауАссамблеяТағайындалғанҚызметке кіргенҚызметтен кеткенМерзіміПәкістанның қайта ұйымдастырылуына дейін (1947–1966)1 Гопи Чанд Бхаргава15 тамыз 194713 сәуір 1949 1 жыл, 124 күнҮндістан Ұлттық Конгресі1946Уақытша АссамблеяС.М. Триведи2 Бхим Сен Сачар13 сәуір 194918 қазан 1949 0 жыл, 188 күнГопи Чанд Бхаргава18 қазан 194920 маусым 19511 жыл, 120 күн(i) Бос (Президенттік басқару)20 маусым 195117 сәуір 1952 0 жыл, 64 күн Бхим Сен Сачар17 сәуір 1952 22 шілде 1953 3 жыл, 85 күнҮндістан Ұлттық Конгресі1952БіріншіС.М. Триведи22 шілде 195323 қаңтар 1956С.П.Н. Сингх3Partap Singh Kairon23 қаңтар 19569 сәуір 19578 жыл, 150 күн9 сәуір 195711 наурыз 19621957Екінші12 наурыз 196221 маусым 19641962ҮшіншіН.В. Гадгил Гопи Чанд Бхаргава21 маусым 19646 шілде 19640 жыл, 15 күнП.Т.А. Пиллай4 Рам Кишан7 шілде 19645 шілде 19661 жыл, 2 күнБос (Президенттік басқару)5 шілде 19661 қараша 1966 0 жыл, 119 күн Пәкістанды қайта ұйымдастырудан кейін (1966 жылдан бері)5 Гиани Гурмух Сингх Мусафир1 қараша 19668 наурыз 1967 0 жыл, 238 күнҮндістан Ұлттық Конгресі1962ҮшіншіДхарма Вира6 Гурнам Сингх8 наурыз 196725 қараша 19670 жыл, 262 күнАкали Дал Сант Фатех тобы 1967 Төртінші7 Лачман Сингх Гилл25 қараша 196723 тамыз 19680 жыл, 94 күнПәкістан Халық партиясыД.С. ПаватеБос (Президенттік басқару)23 тамыз 196817 ақпан 19690 жыл, 187 күн Гурнам Сингх17 ақпан 196927 наурыз 19701 жыл, 38 күнШиромаини Акали Дал1969БесіншіД.С. Павате8 Паркаш Сингх Бадал27 наурыз 197014 маусым 19711 жыл, 79 күн(iv) Бос (Президенттік басқару)14 маусым 197117 наурыз 19720 жыл, 89 күн 9 Заил Сингх 17 наурыз 197230 сәуір 19775 жыл, 44 күнҮндістан Ұлттық Конгресі (Индира) 1972 АлтыншыМ.М. ЧаудхариБос (Президенттік басқару)30 сәуір 197720 маусым 19770 жыл, 51 күн Паркаш Сингх Бадал20 маусым 197717 ақпан 19802 жыл, 124 күнШиромаини Акали Дал 1977 Жетінші М.М. Чаудхари(vi)Бос (Президенттік басқару)17 ақпан 19806 маусым 19800 жыл, 110 күн 10 Дарбара Сингх6 маусым 19806 қазан 19833 жыл, 122 күнҮндістан Ұлттық Конгресі (Индира) 1980 СегізіншіДж.Л. Хати(vii)Бос (Президенттік басқару)6 қазан 198329 қыркүйек 19851 жыл, 7 күн 11 Сурджит Сингх Барнала29 қыркүйек 198511 маусым 19871 жыл, 110 күнШиромаини Акали Дал 1985 ТоғызыншыАрджун Сингх(viii)Бос (Президенттік басқару)11 маусым 198725 ақпан 19924 жыл, 107 күн 12 Беант Сингх25 ақпан 199231 тамыз 19953 жыл, 187 күнҮндістан Ұлттық Конгресі (Индира) 1992 ОндыSurendra Nath13 Харчаран Сингх Брар31 тамыз 199521 қараша 19961 жыл, 82 күнB.K.N. Chhibber14 Раджиндер Каур Бхаттал21 қараша 199611 ақпан 19970 жыл, 283 күн Паркаш Сингх Бадал12 ақпан 199726 ақпан 20025 жыл, 14 күнШиромаини Акали Дал 1997 Он бірінші15Амариндер Сингх26 ақпан 20021 наурыз 20075 жыл, 3 күнҮндістан Ұлттық Конгресі 2002 Он екіншіJ.F.R. Jacob Паркаш Сингх Бадал1 наурыз 200714 наурыз 201210 жыл, 15 күнШиромаини Акали Дал 2007 Он үшіншіS.F. Rodrigues14 наурыз 201216 наурыз 2017 2012 Он төртіншіShivraj PatilАмариндер Сингх16 наурыз 201720 қыркүйек 20214 жыл, 188 күнҮндістан Ұлттық Конгресі 2017Он бесіншіV.P.S. Badnore16 Чаранджит Сингх Чанни20 қыркүйек 202116 наурыз 20220 жыл, 188 күнBanwarilal Purohit17Бхагвант Манн16 наурыз 2022 ҚазіргіAam Aadmi Party 2022 Он алтыншы