Кіріспе
Пәкістанның Карачи қаласында орналасқан, әртүрлі елдерде кампустары бар университет. Ага Хан университеті коммерциялық емес ұйым және Ага Хан даму желісінің бір бөлігі. Ол 1983 жылы Пәкістанның алғашқы жеке университеті ретінде құрылды. 2000 жылдан бастап университет Кения, Танзания, Уганда, Ұлыбритания және Ауғанстанға тарады. АҚУ денсаулық сақтау ғылымдары университеті ретінде бастау алды. Ол Пәкістан мен Шығыс Африкадағы ең ірі жеке медициналық қызметтердің бірі болып табылады. АҚУ ауруханалары АҚШ-тағы Joint Commission International ұйымынан аккредитация алған бұл аймақтардағы алғашқы ауруханалар еді. Соңғы кезде университет мұғалімдерді даярлау, мұсылман мәдениетін зерттеу, журналистика, балалардың ерте жас кезеңін дамыту және мемлекеттік саясат салаларында бағдарламалар ашты. Жақын арада университет болашақ көшбасшыларды даярлау үшін бакалавриат деңгейіндегі гуманитарлық білім беру бағдарламасын іске қосуды және қосымша магистратуралық білім беру мектептерін ашуды жоспарлап отыр.
Aga Khan University is a not for profit institution and an agency of the Aga Khan Development Network. It was founded in 1983 as Pakistan's first private university. Starting in 2000, the university expanded to Kenya, Tanzania, Uganda, the United Kingdom and Afghanistan. AKU began life as a health sciences university. It is among the largest private health care providers in Pakistan and East Africa. AKU hospitals were the first in those regions accredited by U. S. based Joint Commission International. More recently, the university has initiated programmes in teacher education, the study of Muslim civilisations, journalism, early childhood development and public policy. In the near future, the university plans to launch an undergraduate liberal arts programme to educate future leaders in a wide range of fields and establish additional graduate professional schools.
Тарих
1983 жылы ханзада Аға Хан IV құрған Аға Хан университеті (АҚУ) Аға Хан даму желісінің құрамындағы мекемелердің бірі болып табылады. 1964 жылы Канцлер Ага Хан ауруханасы мен медициналық колледжін салу жоспарларын жариялады. Содан кейін, 1980 жылы Лондонда Аға Хан университетінің ауруханасы мен медициналық колледжінің негізгі кешеніне келісімшартқа қол қойылды. 1983 жылы Пакистанның бұрынғы президенті университет жарғысын Канцлерге табыс еткен кезде маңызды кезең болды, осылайша ол Пакистандағы алғашқы жеке халықаралық университет ретінде құрылды. Сол жылы университет медбикелік мектебінің алғашқы түлектері бітірді. 1985 жылы Карачидегі Аға Хан университетінің ауруханасы ашылды. Университеттің медициналық колледжі 1989 жылы алғашқы түлектерін шығарды. 1994 жылы Карачиде Білім беруді дамыту институты ашылды. 2001 жылы Угандада Жоғары деңгейлі медбикелік білімі бағдарламасы іске қосылды, ал 2002 жылы Лондонда Мұсылман өркениеттерін зерттеу институты құрылды. 2005 жылы Найробидегі Аға Хан ауруханасы Аға Хан университетінің ауруханасы деңгейіне көтерілді. Келесі жылы, 2006 жылы, Кабулдағы балаларға арналған француз медициналық институтымен бірге Шығыс Африкадағы Білім беруді дамыту институты ашылды. 2007 жылы Емтихан комиссиясы алғашқы орта мектеп аттестатын өткізді. 2015 жылы Танзаниядағы Аға Хан университеті үшін маңызды жетістік болды, оған президент Жакая Киквете университет жарғысын табыс етті. 2012 жылы Бұқаралық ақпарат құралдары және коммуникациялар аспирантурасы, Адам даму институты және Шығыс Африка институты құрылды. 2021 жылы Кениядағы Аға Хан университеті президент Ухуру Кениаттадан жарғы алды. 2022-23 оқу жылында Пәкістанның Карачи қаласындағы Стадион-роуд кампусында Өнер және ғылым факультеті ашылды. Стивен Лион 2022 жылдың қыркүйегінде факультеттің алғашқы деканы болып тағайындалды, ал факультет 2023 жылдың қыркүйегінде ресми түрде жұмысын бастады.
Академиктер
Аға Хан университеті Пакистандағы барлық биомедициналық зерттеулердің 75% құрайды, ал қалған 25% барлық басқа мекемелер арасында бөліседі. Аға Хан университетінде халықаралық деңгейде танылған, рецензияланған, индекстелген журналдарда Пакистанның басқа университеттерінен гөрі көбірек ғылыми мақалалар жарияланады. Бұл Пакистанда студенттерге бакалавриат деңгейінде зерттеу мүмкіндіктерін ұсынатын сирек университеттердің бірі. Университетте жүргізілетін зерттеулерді басқару және қолдау үшін ғылыми-зерттеу кеңсесі жұмыс істейді. Университет ғылыми-зерттеу кеңесі бәсекелі тексеруден өткен гранттарды, Гранттарды тексеру комитетінің жұмысы арқылы қаржыландырады. Әсіресе, қоғамдық денсаулық сақтау ғылымдары саласындағы зерттеулерге басымдық беріледі. Аға Хан университеті халықаралық және ұлттық зерттеу семинарларын және конференцияларын ұйымдастырады. Жыл сайын Денсаулық сақтау ғылымдары зерттеулер ассамблеясы өткізіледі, онда профессор-оқытушылар мен студенттер өз зерттеулерін таныстырады. Университет NIH клиникалық сынақтарының орталығы болып табылады. Аға Хан университетінің мөрі (логотипі) – университеттің құрылу негізінде жатқан принциптердің көрнекі бейнесі. Мөрдің дөңгелек пішіні ерте ислам дәуіріндегі розеткалардан бастау алады. Ол сонымен қатар әлемді бейнелейді және Аға Хан университетінің халықаралық сипатын көрсетеді. Мөрдің ортасында жарықты символдайтын жұлдыз немесе күн бейнеленген. Жарық – білімнің сыйасы, сонымен қатар Нұрдың (құдайлық жарық) символы. Жұлдыз 49 нүктеден тұрады, бұл университеттің негізін қалаушы, исмаили мұсылмандарының қырық тоғызыншы имамы, принц Карим Аға Ханды еске салады. Сыртқы сақинада классикалық тхулут әрпімен жазылған Құран аяты (3:103) келтірілген.
Институттар мен аспирантуралар
Университетте әртүрлі кампустарда бірнеше оқу және ғылыми-зерттеу институттары орналасқан. Институттар AKU және AKDN-нің тақырыптық басымдықтарының әрқайсысын ілгерілетеді. Лондон қаласында мұсылман мәдениетін зерттеу институты – гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар мамандарын мұсылман қоғамдарының мәдени, тарихи, саяси, экономикалық, құқықтық және діни жақтарын талдау үшін біріктіретін, арнайы пәнаралық зерттеу және аспирантуралық оқу орталығы. Пәкістан мен Шығыс Африкада AKU-дың білім беруге бағытталған екі институты бар: Пәкістан білім беруді дамыту институты және Шығыс Африка білім беруді дамыту институты.
Мұсылман өркениеттерін зерттеу институты
Мұсылман өркениеттерін зерттеу институты (АҚУ МДМК) 2002 жылы құрылған және 2006 жылы алғашқы түлек студенттерін қабылдады. АҚУ МДМК мұсылман мәдениеттері саласында магистрлік бағдарлама ұсынады. Магистрлік бағдарлама Пакистанның Жоғары білім беру комиссиясы (Пакистан) аккредиттеген және Ұлыбританиядағы Сапаны қамтамасыз ету агенттігімен реттеледі. 2018 жылдан бері АҚУ МДМК Лондонның Кингс-Кросс аймағындағы Ага Хан орталығында орналасқан. Ага Хан орталығын сәулетші Фумихико Маки жобалаған. 2020 жылы АҚУ Колумбия университетімен серіктестікке келісім жасады, қыркүйек айында екі дипломдық магистрлік бағдарламаны іске қосты.
Білім беруді дамыту институты - Пәкістан мен Танзания, Шығыс Африка.
Карачидегі және Шығыс Африкадағы білім беруді дамыту институты (AKU IED) – мұғалімдерді, педагогтарды, білім беру менеджерлерін, зерттеушілерді және саясаткерлерді дамытуға арналған орталық. Мұғалімдерді даярлаудан басқа, AKU IED білім беру магистрі (MEd) және білім беру саласындағы PhD дәрежелерін де ұсынады. 2003 жылы құрылған. AKU EB – Пәкістанның орта және жоғары білім беру федералдық кеңесі. AKU EB студенттерді СЖС (SSC) және ЖЖС (HSSC) деңгейінде бағалайды.
БАҚ және коммуникациялар аспирантурасы
2015 жылы құрылған Ага Хан университетінің Медиа және коммуникациялар магистратурасы (GSMC) Шығыс Африка және одан тыс аймақтардағы журналистер, коммуникаторлар, медиа басшылары мен кәсіпкерлерге білім беру және бейімделген оқытумен айналысады. 2019 жылдың 7 желтоқсанында GSMC Facebook компаниясымен серіктестікке келісіп, Видеожурналистика стипендиялық бағдарламасын іске қосылғанын хабарлады.
Сыйлықтар мен мақтаулар
Медициналық білім берудегі инновациялық орталық – Оңтүстік Азияда АҚШ-тағы Денсаулық сақтаудағы симуляциялық қоғамнан аккредитация алған алғашқы орталық. Ауылдық жерді пайдалану жоспары колледж және университеттерді жоспарлау қоғамының аудандық немесе кампус компонентін жоспарлаудағы үздіклігі үшін марапатқа ие болды. Медициналық колледждің (Пәкістан) қалалық денсаулық сақтау бағдарламасы 2009 жылғы жаһандық азаматтық үшін МакДжаннет сыйлығымен марапатталды. 2022 жылғы "Заири" халықаралық жоғары білім беру сыйлығы, инновациялық білім берудегі үздіклік үшін марапат. Аға Хан университетінің "Хаят" қосымшасы 2023 жылғы халықаралық "Цифрлық денсаулық сақтау" сыйлығында күміс медальді жеңіп алды.