Кіріспе

Бір мезгілде есептеудегі белгісіздік – бір мезгілде есептеудегі белгісіздіктің салдарымен айналысады. Есептеу – желілік байланыстар мен көп ядролы компьютерлік архитектуралардың дамуына байланысты бір мезгілдестік артуының нәтижесінде белгісіздіктің маңызды бола бастаған саласы. Мұндай компьютерлік жүйелер арбитрлерді қолданады, бұл белгісіздік тудырады.

Логикалық бағдарламалаудың шектелуі

Патрик Хейз [1973] «есептеу және дедукция процестері арасындағы қалыптанған айқын шекара шатастырады» деген пікірді келтірді. Роберт Ковальски есептеуді дедукцияға бағынуға болатыны туралы тезисті дамытты және «Есептеу – бақыланатын дедукция» деген тұжырымын мақұлдады, оны 1988 жылғы Прологтың бастапқы тарихына арналған мақаласында Хейзге жатқызды. Ковальски мен Хейзге қарсы, Карл Хьюитт логикалық дедукцияның ашық жүйелерде бір уақытта есептеуді жүзеге асыра алмайтынын мәлімдеді. Хьюит [1985] және Ага [1991] және басқа да жарияланған еңбектерде бір уақытта жүзеге асырудың математикалық модельдері нақты бір уақыттағы есептеулерді анықтамайтыны көрсетілді: Актер моделі бірнеше хабарлама бір уақытта жіберілген Актерге келіп түскен хабарламалардың ретін анықтау үшін төрешілік (көбінесе шартты төрешілер түрінде) қолданады. Бұл келу ретіне белгісіздік енгізеді. Келу реті белгісіз болғандықтан, оны тек математикалық логика арқылы алдын ала алынған ақпараттан шығару мүмкін емес. Сондықтан математикалық логика ашық жүйелерде бір уақытта есептеуді жүзеге асыра алмайды. Авторлар математикалық логика, олардың пікірінше, жалпы бір уақыттағы жүзеге асыруды іске асыра алмайды, бірақ бір уақыттағы есептеудің кейбір ерекше жағдайларын іске асыра алады, мысалы, тізбекті есептеу және параллель есептеудің кейбір түрлері, соның ішінде лямбда-есептеу.

Ақпараттың жетіспеушілігіне байланысты логиканың шектеулілігі

Ашық Актер жүйесі – бұл есептеулер ортасында сыртқы Актерлердің мекенжайларын беруге мүмкіндік беретін жүйе, осылайша олар осы сыртқы Актерлермен байланыса алады. Бұл сыртқы Актерлер өз кезегінде, оларға берілген мекенжайларды пайдаланып, жүйенің ішкі Актерлерімен байланыса алады. Келу ретін анықтау мүмкіндігінің шектеулі болуына байланысты, сырттан қандай хабарламалар жіберілгенін білу жүйенің жауабын болжауға мүмкіндік бермейді. Басқа бірнеше жүйелердің модельдері (мысалы, процестік есептеулер) ашық жүйелерді іске асыру үшін қолданылғанда, олардың мінез-құлқы да хабарламалардың келу уақытына байланысты болуы мүмкін, сондықтан оларды логикалық дедукция арқылы іске асыруға болмайды.

Prolog-қа ұқсас бір мезгілдегі жүйелер математикалық логикаға негізделген деп мәлімделген

Кит Кларк, Герве Галлер, Стив Грегори, Виджай Сарасват, Уди Шапиро, Казунори Уэда және т.б. ортақ айнымалыларды біріктіру және хабарламалар үшін дерек құрылымдары ағынын пайдалана отырып, Prolog сияқты бір уақытта жұмыс істейтін хабар алмасу жүйелерінің бірнеше түрін жасады. Бұл жүйелер математикалық логикаға негізделген деген талаптар айтылды. Осындай жүйе Жапонияның Бесінші Буын Жобасының (ICOT) негізі ретінде қолданылды. Карл Хьюит және Гүл Ага [1991] бұл Prolog сияқты бір уақытта жұмыс істейтін жүйелер дедуктивті де, логикалық та емес екенін дәлелдеді: Актер моделі сияқты, Prolog сияқты бір уақытта жұмыс істейтін жүйелер хабар алмасуға негізделгендіктен, сол себепті бірдей анықсыздыққа бейім.

Логикалық операциялар және жүйенің тиімділігі

Хьюиттің пікірінше, Prolog және Prolog сияқты бір мезгілде жұмыс істейтін жүйелерден маңызды сабақ алуға болады: бір мезгілдегі есептеудің әмбебап моделі негізгі байланыс механизмдерінде міндетті түрде қосымша жүктеме болса, шектеледі. Бұл – біріктіруді пайдалана отырып, үлгіге бағытталған шақыруды және деректер құрылымы ағынынан хабарламаларды бөліп алуды негізгі амалдар ретінде енгізуге қарсы дәлел. Алайда, Шапироның Prolog сияқты бір мезгілде бағдарламалау тілдері туралы шолуын қарастырыңыз, ол оларды қосудың пайдалылығын көрсетеді.

Басқа есептеу модельдеріндегі белгісіздік

Арбитраж – бір мезгілде есептеудің Актерлік моделіндегі белгісіздіктің негізі (Актерлік модельдің тарихы мен Актерлік модель теориясын қараңыз). Ол процестік есептеулер сияқты бір мезгілде жұмыс істейтін жүйелердің басқа модельдерінде де маңызды рөл атқара алады.