Кіріспе
Қаптамалы ядролық радиацияны тоқтату камерасы
Қаптамалы ядролық радиацияны тоқтату камералары көбінесе "ыстық камералар" деп аталады. "Ыстық" деген сөз радиоактивтілікті білдіреді. Ыстық камералар ядролық энергетика және ядролық медицина салаларында қолданылады. Олар радиоактивті изотоптардан адамдарды қорғау үшін, қажетті жабдықты басқару мен манипуляциялауға мүмкіндік беретін қауіпсіз тоқтату ортасын қамтамасыз етуге арналған.
Ядролық өнеркәсіп
Ыстық камералар пайдаланылған ядролық отын таяқтарын тексеруге және жоғары энергиялы гамма сәулелерін шығаратын басқа да заттармен жұмыс істеуге қолданылады. Мысалы, ядролық реакторда немесе бөлшектерді үдеткіште сәулелендірілген медициналық изотоптарды өңдеу ыстық камерада жүзеге асырылады. Ыстық камералар ядролық қару таралуына қатысты алаңдау тудырады, себебі олар реактор отынынан плутонийді (қаруға қолданылатын немесе қолданылмаған) бөліп алуға қажетті химиялық процестерді жүргізуге пайдаланылуы мүмкін. Пайдаланылған отынды кесу, отынды ыстық азот қышқылында еріту және ядролық қайта өңдеу PUREX процесінің бірінші экстракциялық циклы (жоғары активті цикл) ыстық камерада жүргізілуі тиіс. PUREX процесінің екінші циклын (орта активті цикл) перчатка қораптарында жүргізуге болады.
Терезелерді қарау
Ыстық камераның ішін көру үшін камераларды пайдалануға болады (бірақ оларды үнемі ауыстырып тұру қажет) немесе көбінесе қорғасын шыны қолданылады. Қорғасын шынының бірнеше тығыздығы бар, бірақ ең көп таралғаны – 5,2 г/см³. Қорғасынға эквиваленттілігін шамамен есептеу үшін қорғасынның қалыңдығын 2,5-ке көбейту керек (мысалы, 10 мм қорғасын үшін 25 мм қалыңдықтағы қорғасын шыны терезесі қажет). Ескі ыстық камераларда жоғары энергиялы гамма сәулелерінен қорғану үшін шыны ыдыстағы ZnBr₂ ерітіндісі қолданылған. Бұл ерітінді шыныны қараңғылатпай-ақ сәулеленуден қорғайды (қорғасынды шыныға ұқсас қараю байқалады). Бұл ерітінді сәулеленудің әсерінен туындаған зақымдануды "өздігінен жазады", бірақ ерітінді мен шынының оптикалық көрсеткіштерінің айырмашылығынан оптикалық бұрмалануға алып келеді.
Манипуляторлар
Телеманипуляторлар немесе қысқыштар ыстық камералар ішіндегі жабдықтарды қашықтан басқаруға қолданылады, соның арқасында саусақтар мен қолға тиетін үлкен дозалардан сақтануға болады.
Қолғаптар
Қорғасынмен салынған қолғаптар көбінесе қысқыштармен бірге қолданылады, себебі олар жақсы ептілікпен қолдануға мүмкіндік береді және төмен радиациялық ортада (мысалы, ауруханалардың ядролық медицина зертханаларында қолданылатын қайнатылған бөлмелерде) пайдалануға болады. Кейбір компаниялар вольфраммен салынған қолғаптарды жасады, олар қорғасынмен салынған қолғаптарға қарағанда жақсы ептілікпен қолдануға мүмкіндік береді және олардан жақсы қорғайды. Қолғаптарды үнемі ауыстыру қажет, өйткені контейнерлерді тазалау/стерильдеу процесінде қолданылатын химиялық заттар оларды қатты тозуға ұшыратады.
Таза бөлмелер
Қызу камераларды ауа тазалығының D-ден B-ға дейінгі кластары бар таза бөлмелерге орналастыруға болады (C класы ең көп қолданылады).
Ғылыми-зерттеу және даму бөлімдері
Бұл жасушалар көбінесе жаңа химиялық элементтерді немесе процестерді сынау үшін қолданылады. Олар әдетте үлкен болады, себебі әртүрлі химиялық элементтерді (мысалы, Synthera және Tracerlab) пайдалануға мүмкіндік беру үшін икемділік қажет, ал бұл элементтердің мөлшері айтарлықтай өзгеруі мүмкін. Кейбір жасушаларды қашықтан басқару талап етіледі.
Қос шағын жасушалар
Ыстық камераның осы түрі тек радиофармацевтикалық препараттарды өндіру үшін пайдаланылады. Әрбір камераға химиялық бөлім орнатылады, өндіріс процесі басталады (циклотрондан радиоактивті 18F қабылдануымен) және аяқталғаннан кейін камералар кемінде 6 сағат жабық күйде қалдырылады, сәулеленудің қауіпсіз деңгейге дейін төмендеуіне мүмкіндік береді. Ешқандай қолмен араласу қажет емес.
Өндіріс және тарату жасушалары
Өнімдерді таратуға арналған жасушалар. Мысалы, 18F фтормен глюкоза қосылып флюдеоксиглюкоза (18F) (FDG) жасалғаннан кейін, оның ірі көлемдегі флаконы тарату жасушасына салынып, ішкі мазмұны бірнеше шприцке немесе флаконға сақтықпен құйылды. Осы кезеңде қашықтан басқару аса маңызды.