Кіріспе

311-ші теңіз жауынгерлік шабуыл эскадрильясы (VMFA 311) – АҚШ Теңіз корпусының F-35C Lightning II истребитель-штурмовик эскадрильясы. "Томкаттар" деп белгілі эскадрилья Калифорния штатындағы Мирамар теңіз әскери-әуе базасында дислокацияланып, 11-ші теңіз әскери-әуе тобының (MAG 11) және 3-ші теңіз әскери-әуе қанатының (3-ші МАВ) құрамында болады.

Іске қосу және ерте оқыту

311-ші теңіз әскери-ұшақ эскадрильясы (VMF 311) 1942 жылдың 1 желтоқсанында Солтүстік Каролина штатындағы Черри-Пойнт теңіз әскери-әуе базасында құрылды. Эскадрилья 3-ші теңіз әскери-авиациялық тобының 31-ші теңіз әскери-авиациялық тобына қарасты болды және оған майор Ральф К. Ротте басшылық етті. Эскадрилья 1943 жылдың 18 сәуірінде Оңтүстік Каролина штатындағы Паррис аралындағы теңіз әскери-әуе базасына көшірілді. Паррис аралында болған кезде эскадрилья SNJ Texan оқу-жаттығу ұшақтарынан жаңадан қолданысқа енген Vought F4U Corsair истребителіне ауысты. Маусым айының соңына қарай VMF 311 эскадрильясының ұшу жолағында 15 Corsair истребителі болды және барлық SNJ ұшақтарынан толықтай бас тартты. 1943 жылдың 31 тамызында эскадрилья шығыс жағалауын қысып, 1943 жылдың 8 қыркүйегінде Калифорния штатындағы Мирамар теңіз әскери-әуе депосына жетті. 1943 жылдың 23 қыркүйегінде VMF 311 және басқа MAG 31 эскадрильяларымен бірге "Нассау" кемесіне мініп, Тынық мұхиты театрға бағыт алды.

Америка Самоасы мен Маршалл аралдары

VMF 311 корпусы Corsair-дің қатысуымен өткен алғашқы американдық катапульттік операциялардың біріне қатысты. Осы операцияда 21 F4U 1943 жылғы 6 қазанда Нассаудан Tutuila АҚШ әскери-теңіз стансасына бағыт алды. Эскадрилья MAG 31-дің қалған бөлігімен бірге 4-ші теңіз базасының қорғаныс әуе күштерінің құрамына кірді. 8 қазанда ВМФ 311 ұшақтары Уоллис аралындағы жаңадан салынған әуежайға ұшып, 1944 жылдың қаңтарына дейін онда қалды. Америка Самоасында болған кезінде эскадрилья қажет болған жағдайда ұрыс-ұшу патрульдерін және басқа да тапсырмаларды орындауға жауапты болды, бірақ жау ұшақтарымен кездеспеді. 1944 жылғы 26 қаңтарда ВМФ 311 қызметкерлері "Typhoon" және "Constantine" кемелеріне мінді, 1944 жылғы 6 ақпанда Рой-Намурға жетті. 1944 жылғы 12 ақпанның таңында жапон бомбалаушылары Рой-Намурды шабуылдап, эскадрильяның көп бөлігін, барлық шатырларын және жеке заттарын жойды. Бұл шабуылда 14 офицер мен 99 теңізші қаза тапты. 24 ақпанда эскадрилья тағы бір рет, осы жолы Кваджалейн атолына көшті. 1944 жылғы 23 наурыздан бастап эскадрилья Вотье, Малоэлап, Милле, Джалуит және Тароаға қарсы шабуылдық миссияларды бастады. 4 сәуірге дейін эскадрилья Рой-Намурға қайтып келгенде шабуылдар жалғасты. 14 мамырда ВМФ 311 F4U Corsair ұшағын пайдаланып, алғашқы бомбалау миссиясын жүргізді. Эскадрилья Рой-Намурде болған кезінде сол кезде United Aircraft компаниясының консультанты болған Чарльз Линдберг эскадрильямен бірге ұрыс миссияларына қатысты. ВМФ 311 1945 жылдың наурызына дейін жапон гарнизондарын айналып өтуді жалғастырды.

Окинава және соғыс аяқталды

1945 жылғы 8 наурызда эскадрилья жаңадан келген 4 x 20 мм оқ-дәрілері және төрт жұп зымыран ұңғылдары бар F4U 1C ұшақтарымен бірге Ситкох шығанағына және Бретонға аттанды. 7 сәуірде эскадрилья ұшақтары Окинава шайқасы кезінде 10-армияның тактикалық әуе күштеріне қосылып, Йонтан әуеайлағына қонды. Сол күні эскадрилья алғашқы жау ұшағын жойды, бірнеше эскадрилья ұшақтары ұрыс әуе патрулінде болып, Ситкох шығанағына бет алған Кавасаки Ки 48 камикадзесін құлатты. Сәуір айында эскадрилья 22 жау ұшағын, ал мамыр айында тағы 37 ұшақты атып түсірді. 1 шілдеде эскадрилья Окинавадағы Чиму әуеайлағынан операцияларды бастау үшін Йонтаннан кетті. Келесі күні төрт эскадрилья ұшағы Кюсюға қарсы ұшақтардың алғашқы шабуылына қатысты. Тағы екі шабуыл шілде айының қалған бөлігінде жүзеге асырылды. Окинавадағы ұрыс операциялары аяқталған кезде, 311-ші ВМФ төрт ай ішінде 71 жапон ұшағын атып түсірді. Бұл тактикалық әуе күштерінде жапон ұшақтарын құлату бойынша екінші ең жоғары көрсеткіш еді. Окинавадағы бес ай ішінде эскадрилья 16 ұшақты жоғалтып, 3 ұшқышы қаза тапты. 1945 жылғы 9 қыркүйекте эскадрилья Чиму әуеайлағынан Йокосука теңіз әуеайлағына жөнелтілді.

1946-1950 жылдар

1945 жылдың 17 қыркүйегінде эскадрилья Жапонияның материктік бөлігін оккупациялау міндетін бастау үшін Йокосука теңіз округіне қонды. Жапониядағы оккупациялық міндет 1946 жылдың мамырына дейін жалғасты, содан кейін MAG 31 жапондық тапсырмасын аяқтауға дайындалу керектігін естіді; VMF 311 үйге қайтады. 1946 жылдың шілдесінен 1947 жылдың сәуіріне дейін эскадрилья демалыста болды және MAG 32-ге, кейіннен MAG 12-ге ауыстырылды, құрамында бір офицер болды. Бірақ 1949 жылы VMF 311 TO 1 Shooting Star ұшағын ұшыра бастағанда Батыс жағалауындағы алғашқы теңіз әскери реактивтік эскадрильясы болды. Сәйкес келіп, эскадрилья 311-ші әскери-жауынгерлік эскадрилья (VMF 311) деп қайта аталды және сол кезде WL кодты әріптерін алды, олар фонетикалық түрде "Уильям Лав" деп айтылды, содан кейін "Уилли Лавэрс" деген лақап аты пайда болды. 1949 жылдың қазанында эскадрилья тез арада F9F Panther ұшағына көшті және 1950 жылдың қарашасына қарай қайтадан соғысқа дайындалып, Жапонияның Йокосука әуежайына келді.

Корея соғысы, 1950-1955 жылдар

Оңтүстік Кореяға 1950 жылдың 7 желтоқсанында келген ВМФ 311, жақыннан әуе көмегін көрсету үшін соғыста қолданылған, құрлықтағы теңіз әскерлерінің алғашқы реактивті эскадрильясы болды. 1952 жылдың маусым айының соңында эскадрилья Суйхо бөгетіне жасалған шабуылға қатысты. Бұған қоса, эскадрилья қазірге дейін қолданылып келе жатқан strip alert тактикасын дамытты. Осы кезеңдегі көрнекті ұшқыштардың қатарында кейіннен ғарышкер және сенатор болған Джон Гленн мен бейсбол жұлдызы Тед Уильямс болды. Кореядағы екі жарым жылға жуық әрекеттер барысында эскадрилья 18 851 жауынгерлік ұшу миссиясын орындады. 1957 жылы эскадрилья 311-ші шабуыл жасағы (VMA 311) деп қайта аталды. "Томкаттар" деген лақап аты да осы кезеңде берілді.

Вьетнам соғысы

Бірінші A4D 2 Skyhawk 1958 жылдың жазында жеткізілді, бұл Skyhawk ұшақтарының 30 жылдық қызметін бастады. 1965 жылдың мамыр айында эскадрилья, енді A 4E ұшақтарымен, Оңтүстік Вьетнамдағы Чу Лай әуе базасына дислокацияланды және 2 маусымда Вьетнам соғысының алғашқы жауынгерлік миссиясын орындады. 1965 жылдың тамызында VMA 311 7-ші теңізшілер полкіне Starlite операциясында қолдау көрсетті, бұл соғыстың алғашқы ірі американдық операциясы болды. 1968 жылдың 5-8 мамырында Кхе Санх шайқасында әріптес теңізшілерді қолдау мақсатында эскадрилья төрт күн ішінде 240 рет ұшып өтті. 1970 жылдың шілдесінің соңында эскадрилья Дананг әуе базасына көшті. 1971 жылдың басында эскадрилья Лаосқа Оңтүстік Вьетнамның Lam Son 719 операциясына қолдау көрсетті және Вьетнам Халық Армиясының сегіз танкын жойғаны туралы мәлімдеме жасалды. 1971 жылдың мамырында эскадрилья қайта дислокациялануға дайындалды, 7 мамырда соңғы миссиясын орындап, 12 мамырда Оңтүстік Вьетнамды қалдырды. Эскадрилья 1971 жылдың 27 мамырына дейін толығымен қайта дислокацияланған MCAS Iwakuni-дегі 12-ші теңіз ұшақ тобына (MAG 12) қосылды. 29 қазанда эскадрилья 1972 жылдың 15 қаңтарына дейін Наха әуе базасына дислокацияланды. 1972 жылдың 16 мамырында VMA 311 тағы да MAG 12 Forward және VMA 211 эскадрильяларымен бірге Солтүстік Вьетнамның Пасхалық шабуылына жауап ретінде Оңтүстік Вьетнамға Bien Hoa әуе базасына дислокацияланды. Эскадрилья Ан Лок шайқасында күресіп жатқан Вьетнам Республикасы Армиясының күштеріне қолдау көрсетті. Олардың ел ішіндегі соңғы ұшуы 1973 жылдың 29 қаңтарында болды, бұл соғыс кезінде A 4 Skyhawk әскери-теңіз флотының ұшағынан соңғы оқ-дәрілерді тастаған күнінен бір күн бұрын болды. VMA 311 Вьетнам, Лаос және Камбоджадағы операцияларды қолдаған кезеңде 54 625 жауынгерлік миссияны орындады.

Перс шығанағындағы соғыс

1988 жылы VMA 311 алғашқы AV 8B Harrier ұшағын алды және көп ұзамай қайтадан қауіпті аймаққа бағытталды. 1990 жылдың 11 тамызында, Ирактың Кувейтке басып кіргенінен кейін, VMA 311 «Desert Shield» операциясын қолдау үшін жөнелтілді, Сауд Арабиясына барлық теңіз әскерінің басқа да қанатты эскадрильяларын бастап әкелді, олар Король Абдулазиз теңіз базасында орналасты. Сол жерде «Томкаттар» ең алдыңғы қатардағы қанатты эскадрилья болды. 1991 жылдың 17 қаңтарында «Desert Storm» операциясын қолдаған кезде, эскадрилья AV 8B-ді жауынгерлік қолдануға алғашқы болып кірісті, төрт Harrier ұшағының тобы Хафжи шайқасына қолдау көрсету үшін ирактық артиллериялық позицияны жойды. 43 күндік әуе шайқасы операциясы барысында «Томкат» ұшқыштары 1017 жауынгерлік миссия орындап, Кувейт және Оңтүстік Ирактағы жау нысаналарына қарсы 840 тонна қару-жарақ жеткізді.

Терроризмге қарсы жаһандық соғыс

2001 жылғы 3 қарашада 15-ші теңіз экспедициялық бөлімінің VMA 311 Харриерлері «Пелелиу» кемесіне мінді. Олар Ауғанстандағы «Тұрақты бостандық» операциясы кезінде жауынгерлік миссияларды орындаған алғашқы Харриерлер болды. 2003 жылғы 15 қаңтарда VMA 311 Солтүстік Парсы шығанағына Амфибиялық Батыс жұмыс тобының құрамында орналасты. 2003 жылғы 21 наурызда, ВМФ 311 екінші дүниежүзілік соғыста алғашқы жауынгерлік ұшудан кейін шамамен 59 жыл өткен соң, олар «Ирак бостандығы» операциясының алғашқы жауынгерлік ұшуын орындады. Соғыс кезінде олар 550-ден астам ұшуды жүргізіп, 77 тонна дәлдік қару-жарағын тастады, «Бонхомм Ричард» және «Тарава» екі шабуылдық кемеден жұмыс істеп, 132 ирактық нысанды жойды немесе бейтараптандырды. Эскадрилья 2003 жылғы 24 шілдеде Парсы шығанағынан оралды. 2005 жылдың басында эскадрилья «Ирак бостандығы» операциясын қолдау үшін Ирактағы «Аль-Асад» әуе базасына орналасты, сонымен бірге Жапонияның Ивакуни қаласындағы MAG 12-ге 31-ші теңіз экспедициялық бөлімін қолдау үшін 6 ұшақтың 90 теңізшілік жасағын орналастырды. 2008 жылдың басында эскадрилья «Ирак бостандығы» операциясын қолдау үшін «Аль-Асад» әуе базасына соңғы рет орналасты, сонымен бірге 15-ші теңіз экспедициялық бөлімін қолдау үшін USS Peleliu (LHA 5) кемесінде 6 ұшақтың жасағын орналастырды. Эскадрильяның 2008 жылғы Иракқа орналасуы Теңіз корпусы Харриерінің «Ирак бостандығы» операциясына соңғы қатысуын белгіледі. 2008 жылғы 5 қазанда VMA 311 ұшақтары «Ирак бостандығы» операциясын қолдау үшін жауынгерлік миссияны орындаған соңғы Харриерлер болды. 2008 жылы VMA 311 Теңіз корпусы авиация қауымдастығы (MCAA) тарапынан «Жылдың шабуыл эскадрильясы» деп таңдалды. «Ирак бостандығы» операциясы бойынша орналасулар 2010 жылы 15-ші МЭУ-ға және Тынық мұхиты аймағына бірліктерді орналастыру бағдарламасына қайтадан жіберумен жалғасты. Олар «Эссекс» кемесінде 31-ші МЭУ-мен бірге екі айдан астам уақыт өткізіп, «Cobra Gold 2010» және «Balikatan 2010» көпжақты оқу-жаттығуларына қатысты. VMA 311 2013 жылғы сәуірден қыркүйекке дейін Ауғанстанның Хельманд провинциясындағы Камп Бастионға «Тұрақты бостандық» операциясын қолдау үшін орналасты.

Пайдаланудан шығару (2020)

VMA 311 2020 жылдың 15 қазанында MCAS Yuma-да қолдан шығарылды.

Қайта белсендіру (2023)

Ескадрилья 2023 жылдың 14 сәуірінде қайта жандандырылды және F-35C ұшақтарына көшу үшін VMFA 314 эскадрильясымен бірлесіп жұмыс істейді. Көшу 2024 жылға дейін аяқталуы күтілуде.

Белгілі бұрынғы мүшелері

Юджин Р. Брэди Вьетнам соғысы кезінде Әскери-теңіз кресімен марапатталған. Корея соғысы кезінде VMF 311 эскадрильясымен ұшқан. Бейсболшы Тед Уильямс Корея соғысы кезінде осы эскадрильямен бірге ұшқан. Джон Гленн-младший – инженер, ғарышкер, кәсіпкер және саясаткер. Ол үшінші американдық болып ғарышқа ұшқан, ал 1962 жылы Жерді үш рет айналып, оны орбитаға шығарған алғашқы американдық болды. Ол да Корея соғысы кезінде осы эскадрильямен бірге ұшқан.