Кіріспе

H.263 бейне қысу стандарты – бастапқыда бейнетелефония үшін төмен біт жылдамдығымен қысылған формат ретінде әзірленген бейне қысу стандарты. Ол 1995/1996 жылдары аяқталған жобада ITU-T Видео кодтау сарапшылар тобы (VCEG) стандарттады. Бұл ITU-T саласындағы H.26x бейне кодтау стандарттары отбасының мүшесі.

Алдыңғы H.26x стандарттары сияқты, H.263 – YCbCr түсті үлгілер тізімінен 16×16 макроблоктарды пайдаланатын, қозғалыс бойынша болжам жасауға негізделген, болжам айырмашылығы үшін 8×8 дискретті косинус түрлендіргіші, түрлендіру коэффициенттерінің зигзаг тәрізді сканерлеуі, скалярлық кванттау, ұзындығы өзгермелі түрлендіру коэффициенттерінің символдары және өзгермелі ұзындығы кодтау (негізінен Хаффман кодтауынша, бірақ құрылымдалған кодтау кестелерімен) қолданылатын блокқа негізделген гибридті бейне кодтау схемасы. H.263 стандартының алғашқы (1995) нұсқасы бір-бірімен жабысқан блоктарды қозғалыс бойынша өтеу және блоктардың өзгермелі мөлшеріне байланысты қозғалыс бойынша өтеу сияқты қосымша мүмкіндіктерді қамтыды. 1998 және 2000 жылдары техникалық сипаттамалар әртүрлі қосымша жетілдірілген мүмкіндіктерді қосу үшін кеңейтілді. 1997 және 2001 жылдары шағын түзетулер енгізіліп, 2005 жылы бірыңғай басылым жарық көрді.

Тарих және негіз

H.263 стандарты алғаш H.324 негізделген жүйелерде (PSTN және басқа да контурлы коммутацияланған желілердегі бейнеконференциялар мен бейнетелефония) пайдалану үшін жобаланған, бірақ ол H.323 (RTP/IP негізделген бейнеконференциялар), H.320 (ISDN негізделген бейнеконференциялар, онда ол ең көп қолданылатын бейне қысу стандарты болды), RTSP (ағылшын медиасы) және SIP (IP негізделген бейнеконференциялар) шешімдерінде де қолданылды. H.263 – IP мультимедиялық ішкі жүйе (IMS), мультимедиялық хабарламалар қызметі (MMS) және толыққанды пакеттік трансляциялық қызмет (PSS) үшін ETSI 3GPP техникалық сипаттамаларында қажетті бейне кодтау форматы. 3GPP спецификацияларында H.263 бейнесі көбінесе 3GP контейнерлік форматында қолданылады. H.263 интернетте де көптеген қолданыстар тапты: Flash Video контентінің көп бөлігі (YouTube, Google Video және MySpace сияқты сайттарда қолданылған) Sorenson Spark форматында (H.263-тің толық емес іске асырылуы) кодталған. RealVideo кодегінің бастапқы нұсқасы RealVideo 8 шығарылғанға дейін H.263 негізінде жасалған. H.263 – H.261 және H.262 (MPEG 2 Video) тәжірибесіне негізделген, бұрынғы видеоны қысуға арналған ITU-T стандарттары және ISO/IEC-де жасалған MPEG 1 стандарты негізіндегі эволюциялық жақсарту ретінде әзірленді. H.263 стандартының бірінші нұсқасы 1995 жылы аяқталды және барлық бит жылдамдықтары бойынша H.261-ге лайықты балама болды. Ол H.263v2 (сондай-ақ H.263+ немесе H.263 1998 деп аталады) және H.263v3 (сондай-ақ H.263++ немесе H.263 2000 деп аталады) деп аталатын жобаларда одан әрі жетілдірілді. Ол сондай-ақ MPEG 4 Part 2 стандартын әзірлеу үшін негіз ретінде пайдаланылды. MPEG 4 Part 2 H.263-ке үйлесімді, яғни негізгі "базалық" H.263 биттік ағыны MPEG 4 бейне декодерімен дұрыс декодталады. H.263 стандартынан кейін ITU-T VCEG (MPEG-пен серіктестікте) әзірлеген келесі жетілдірілген формат – H.264 стандарты, ол AVC және MPEG 4 Part 10 деп те аталады. H.264 H.263-ке қарағанда мүмкіндіктерін айтарлықтай жақсартатындықтан, H.263 стандарты қазір ескі өнімдермен үйлесімділік үшін ғана қолданылатын мұражайлық дизайн деп есептеледі. Жаңа бейнеконференция өнімдері қазір H.264-ті, сондай-ақ H.263 және H.261 мүмкіндіктерін қамтиды. Тіпті жаңа стандартты форматтар, HEVC және VVC, VCEG және MPEG әзірледі және кейбір қолданыстарда H.264-ті алмастыра бастады.

Нұсқалар

1996 жылдың наурыз айында H.263 стандарты алғаш рет бекітілгеннен (1995 жылдың қараша айында дайындалған құжатты мақұлдағаннан) бері, бастапқы стандартты қосымша мүмкіндіктермен жақсартатын екі толықтыру жасалды (мысалы, H.263v2 жобасы J қосымшасында бейімдеу сүзгісін қосты).

Патент құқықтары мен ашық бастапқы кодты іске асыру

H.263 стандарты ITU T-ның «әділ және кемсітушіліксіз» патенттік лицензиялау саясаты бойынша әзірленді, бірақ іс жүзінде стандартқа қатысты патенттік құқықтарды лицензиялау бойынша елеулі сот процестері болған жоқ. Стандарттың көнелігіне байланысты, қазіргі таңда стандарттың ерте нұсқаларына қатысты патенттердің көпшілігі немесе барлығының мерзімі өткен болуы мүмкін. Ашық кодты іске асыруларға LGPL лицензиясымен берілген libavcodec кітапханасы (FFmpeg жобасының бір бөлігі) жатады, оны ffdshow, VLC медиа плеер және MPlayer сияқты бағдарламалар қолданады.