Кіріспе

Қытайлық Гонконг теннисшісі Ян Цзи (; 1984 жылдың 12 қарашасында туған) – бұрынғы кәсіби Гонконг теннисшісі.

Еңбек жолы

2005 жылы 20 жасында Ян Цзи Гуанчжоу халықаралық турнирінде өзінің жалғыз WTA тур жекелей сындағы титулын жеңіп алды. Жекелей сында ол 2006 жылдың қаңтарында әлемдік рейтингте алғаш рет топ-100-ге енді, сол наурызда мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – әлемдік 72-орынға жетті. Бірақ өткен жылғы табысын сақтап қала алмағандықтан, қазан айында топ-100-ден шығып қалды. 2007 жылдың ақпан айына қарай рейтингі 262-ге дейін төмендеді, бірақ 2007 жылдың қалған бөлігінде нәтижелері жақсарды. Тамыз айында Tier I Canada Masters турниріндегі сәтті өнер көрсетуінен кейін он айдан кейін алғаш рет топ-100-ге қайта оралды, жартылай финалға дейін жетіп, әлемнің бірінші ракеткасы Джастин Эниннен тікелей екі сетпен жеңілді. Жұптық сында оның ең жоғары рейтингі – 4-орын. Чжэн Цземен бірге екі рет Күнделікті үлкен дулыға турнирінде жеңіске жетті. Жұптық сында жақсы ойнаса да, жекелей сындағы өнері тұрақсыз болды, өйткені формасы өзгеретін. Ол топ-10-дық теннисшілер Елена Янковичке қарсы 2:0, Ана Ивановичке қарсы 1:0 және Марион Бартолиге қарсы 1:0 есебімен жеңіске жеткен. 2014 жылы Ян Гонконг азаматтығын алды. 2016 жылдың сәуір айында Гонконг Федерация Кубогы құрамасының капитаны болды. Сол жылы ол карьерасын аяқтағанын жариялады.

2002-2003 жылдар

2002 жылдың қаңтарына дейін Ян ITF турнирлерінің иерархиясының төменгі деңгейінде жекелей ойыншы ретінде тұрақсыз нәтижелер көрсетті. Бірақ сол айда ол Халлде өткен 10 мың долларлық турнирдің финалына өтіп, Лю Наннаннан жеңілді. Мамыр айында ол Фукуокадағы 50 мың долларлық турнирдің бірінші турында Люді жеңіп, осы жеңілісті қайтарды; ал тамыз айында ол Лиуді тағы жеңді, бұл жолы Пекиндегі 25 мың долларлық турнирдің ширек финалында, бірақ жартылай финалда Рика Фудзиварадан жеңіліп қалды. Қыркүйек айында ол Шанхай WTA турниріне қатысып, бірінші турда жеңілді. Дегенмен, ол жыл бойында көптеген ITF Circuit ширек финалдарына жетті және әлемдік рейтингте алғаш рет үздік 300-ге еніп, 299-шы орынды иеленді. 2003 жылдың ақпанында ол Хайдарабадтағы турнирге ілікпей, соңғы турда Мария Кириленкодан үш сеттік тартыста жеңілді. Фукуокада ол мансабындағы ең жақсы көрсеткішін көрсетті, Рика Фудзивара мен Сунь Тяньтяньді жеңіп жартылай финалға өтті, бірақ Саори Обатадан жеңілді, тіпті одан көп ойын ұтып тұрса да, есеп 6–2, 6–7, 5–7 болды. Шілдеде ол Палермодағы WTA турниріне Чжэн Цзе мен Ивана Абрамовичті жеңіп қатысты, бірақ негізгі турнирдің бірінші турында итальяндық жас жұлдыз Франческа Шьявонеге үш сеттік ойында жеңілді, онда ол жеңіске жеткен қарсыласынан көбірек ойын ұтты, есеп 6–0, 4–6, 3–6 болды. Бұл жеңілістер оның бірінші сетте бар күшін салғаннан кейін тез шаршап қалатынын көрсетеді, соның салдарынан қарсыласы қайта жиналып, жеңіске жетеді. Сол аптада ол Моденадағы 50 мың долларлық турнирге қатысу үшін Сунь Тяньтяньді жеңіп, негізгі турнирде Юлия Бейгельзимер мен Адриана Серра Занеттиді жеңіп ширек финалға өтті. Қыркүйек айында ол тағы бір WTA турниріне, Япон ашық чемпионатына қатысып, екінші турда Эшли Харклеродты жеңіп, осы жолы ширек финалда Чжэн Цзеден жеңілді. Желтоқсан айында ол жыл ішінде екінші рет 50 мың долларлық турнирдің жартылай финалына өтіп, Чаншадағы ширек финалда Тзипора Обзилерді жеңіп, тағы бір көрнекті елдесі Пенг Шуайдан жеңілді. Келесі аптада ол Шэньчжэньдегі 50 мың долларлық турнирдің ширек финалында болашақ жұлдыз Сесил Каратанчеваға үш сеттік ойында жеңілді. Жыл Янның жекелей ойындағы нәтижелерін жақсартты, және оның жыл соңындағы рейтингі 179-ға дейін көтерілді.

2004 жыл

Өкінішке орай, 2004 жылы оның үлгеріміне сәл кері соққы тиді. Жыл оған нашар басталды, бірнеше ерте жеңілістерге ұшырады, бірақ ол енді тек WTA турнирлерін ғана мақсат тұтып, табысты бәсекелесу үшін қажетті деңгейді көтерді. Ол жыл бойы негізгі турнирдің бірінші турында ешқандай матчты жеңе алмады, біліктілік турнирлерінде ғана орташа сәттілікке қол жеткізді; және соңында әлемдік рейтингін сақтап қалудың жалғыз жолы жыл соңында ITF турнирлеріне қайта оралу болды. Қыркүйек айында Пекинде өткен $25 мыңдық турнирдің жартылай финалына жетті (қайтадан Жэн Цзиге есе жіберіп), ал Шэньчжэньде (онда ол ширек финалда Ли Наны сенімсіздікке түсірді, бірақ кейін Жэнге тағы да ұтылды). Бұл жыл соңындағы сәттіліктері оның жыл аяғында 248-орынға ие болуына жеткілікті болды.

2005 жыл

2005 жылдың қаңтар айында Ян үш сапалы қарсыласын – Джулия Шруфф, Шиха Уберой және Мелинда Цинкты жеңіп, маңызды WTA турнирі – Теннис Голд-Костке қатысуға жолдама алды, бірақ онда Францияның Татьяна Головина оны жеңді. Мамыр айында ол Рабат турниріне іріктеуден өткен соң, Сун Титианды жеңіп, Уберойды қайтадан жеңді, алайда екінші турда Аранкса Парра Сантоняға есе жіберді. Маусым айында ол бұрынғы ең жақсы нәтижесін жаңарып, Бейжіңде өткен $50 мыңдық турнирдің финалына өтті, онда Сун мен Чжэнды жеңіп, бірақ финалда елдесі Ли Тингке ұтылды. Келесі айда Моденадағы WTA турниріне тікелей қатысып, Польшаның Марта Домаховскасын жеңіп, үш сеттен тартысқа түсіп Санда Мамичке есе жіберді. Қыркүйек айында ол Ли Тингтен алған жеңілісін қайтарды және Балиге жолдама алды, бірақ турнирдің негізгі кестесіндегі екінші турда бұрынғы әріптесі Ли Наға ұтылды. 2005 жылдың қыркүйегінде Гуанчжоу қаласында өткен WTA турниріне қатыса бастады, бұл турнир сол жылы III деңгейге көтерілді. Ол өзінің бұрынғы ITF турнирлерінде тіпті бір жеңіске де қол жеткізбеген және WTA турнирлерінде жартылай финалға бір рет қана шыққан болатын. Осы керемет нәтижеге жету үшін, ол өзінің ең жақсы ойынын көрсетіп, ширек финалда титулдың қорғаушысы Ли Наны жеңді, бұл тартысты ойын 6–7, 7–5, 7–6 есебімен аяқталды. Басқа да қарсыластармен өткен ойындар оған салыстырмалы түрде оңай болды, ол екінші турда Марта Домаховсканы үш ойынды ғана жоғалтып жеңді, жартылай финалда перспективті жас ойыншы Виктория Азаренкамен күресіп жеңіске жетті, ал финалда Нурия Ллагостера Вивеске қарсы 6–4, 4–0 есебімен жеңіске жеткенде испаниялық ойыншы жеңілісті мойындады. Қарашада өткен $50 мыңдық Шэньчжэнь турнирінде жартылай финалға шығуы Ян үшін керемет жыл болды, ол әлемдік рейтингте 104-орынға ие болды, бұл оған Үлкен Дулыға турнирлері мен кіші WTA турнирлеріне тікелей қатысуға, тіпті эксклюзивті WTA турнирлеріне іріктеуден өтуге мүмкіндік берді.

2006 жыл

Ол маусымды Ваня Кинг пен Шиха Уберойдан жеңіске қарамастан, Теннис Голд-Костқа жолдама алуға шамасы жетпей, Анжела Хейнс оны үш сетте жеңді. Бірақ ол Сиднейге Ева Бирнерова, Дениса Чладкова және Анастасия Якимованы сенімді түрде екі сетте жеңіп, жоғары рейтингтегі Анна Чакветадзеді бірінші раундта екі сетте жеңіп, Франческа Шиавонеге үш сеттік тартысты ойында ұтылды. Шиавоне, Янға қарсы екінші сетте тай-брейкте қиын жеңіс алып, тікелей екі сетпен ұтылмау үшін күресті, бірақ соңғы сетті одан да айқын басымдықпен жеңді. Бұл нәтижелер оның қабілетін бүкіл әлемге дәлелдеуге жеткіліксіз болса, ол Австралия ашық чемпионатында бұрынғы 15-ші орындағы және өткен жылғы жартылай финалист, француз Натали Дешиді бірінші раундта жеңіп, кейін рейтингі жоқ Александра Вознякты жеңді, бірақ бұрынғы 19-шы орындағы Сибил Бамерге ұтылды. Ақпан айында Ян үшін жекелей сында нәтижелер көңіл көншітпеді, өйткені ол Паттайяда Финляндиялық Эмма Лайнеге үш сеттен ұтылып, Доха мен Дубайда іріктеуден өте алмады. Дегенмен, қаңтардағы нәтижелері және ақпандағы іріктеу кезеңдерінде алған ұпайлары оның әлемдік рейтингін 66-шы орынға көтерді, бұл Ли Надан бір орын ғана төмен.

2007 жыл

Канадалық Ашық турнирінің екінші раундында ол әлемнің 4-інші ракеткасы Ана Ивановичті 6–3, 6–1 есебімен, бір сағаттан сәл астам уақытта жеңіп, Ивановичтің сирек кездесетін нашар күні болғанын көрсетті. Одан кейін ол үшінші раундта Элени Даниилидуды және 2007 жылғы Уимблдон турнирінің финалисі Марион Бартолиді (2–6, 0–3 есебімен жеңіліп, матчтан шығып кеткен) жеңді. Яньнің турнирдегі жолы жартылай финалда әлемнің 1-ші ракеткасы Джюстин Хенинмен тоқтатылды, ол оған ешбір сет бермей жеңіске жетті.

2008 жыл

2008 жылы Ян Австралия Ашық чемпионатының бірінші раундында Венус Уильямсқа есе жіберіп, жақсы бастамады, ал Венус Уильямс кейін жартылай финалға өтті. Алайда, Бангалор Ашық турнирінде Мария Кириленконы күтпеген жеңіспен жеңіп, үш матчтық ұпайды сақтап қалды. Содан кейін ол ширек финалда Елена Янковичті жеңіп, 6–3, 3–6, 6–3 есебімен ұтты, бірақ Янкович иық жарақатымен күресіп жатқан болатын. Ақырында ол финалға шыққан Пэтти Шнайдерден екі сетпен жеңіліп, кейін топ 50-ге 43-орында дебют жасады. Жазғы Олимпиада ойындарында Ян және оның серіктесі Чжэн Цзе әйелдер жұптарында қола медальді жеңіп алды, қола медаль үшін өткен матчта украиналық Алена және Катерина Бондаренко жұбын жеңді.

2009 жыл

Қаңтар айында Ян Австралия Ашық чемпионатында жеке, әйелдер жұбы және аралас жұбы сынында өнер көрсетті. Жеке іріктеуде ол сегізінші рет қойылды, бірақ екінші турда рейтингі жоқ Александра Пановадан жеңілді. Әйелдер жұбында ол Чжэн Цземен жұптасып, алтыншы рет қойылды және үшінші турда жеңілді. Аралас жұбында Багам аралдарының өкілі Марк Ноулзбен жұптасып, екінші рет қойылды және екінші турда жеңілді. Көптеген жұптық ойындар ойнағандықтан, оның жекелей рейтингі төмендеп, жарыстарға қатысуы қиын болды. Ол енді Чжан Чья Чжонмен жұптасып ойнай бастады, себебі ол Чжэннің ықпалынан шығуды қалайды. Алайда, бұл шешімнің басты себебі – жекелей рейтингін жақсартуға тырысуы.

Дабл: 23 (16 атақ, 7 екінші орын)

НәтижесіЖ – Ж СыныДатаТурнирЖер бетТәуекелдесушілерЕсепЖеңіліс 0–1 10 қыркүйек 2000 ITF Чжэцзян, Қытай Жат Жен Цзе Чэн Ян Сунь Тяньтянь 3–6, 5–7Жеңіс 1–1 4 маусым 2001 ITF Хохот, Қытай Жат Жен Цзе Чен Ян Сунь Тяньтянь 6–4, 2–6, 6–3Жеңіс 2–1 3 ақпан 2002 ITF Типтон, Ұлыбритания Жат (i) Жен Цзе Тесси ван де Вен Сузанна ван Хартингсвелдт 6–1, 6–3Жеңімпаз 4. 14 сәуір 2002 ITF Хо Ши Мин қаласы, Вьетнам Жат Жен Цзе Айами Такасе Реми Тезука 6–1, 1–6, 6–2Жеңімпаз 5. 15 сәуір 2002 ITF Кальяри, Италия Клей Жен Цзе Ли На Ли Тинг 6–4, 6–0Жеңімпаз 6. 23 сәуір 2002 ITF Таранто, Италия Клей Жен Цзе Ева Фислова Станислава Хрозенска 6–2, 6–2Жеңімпаз 7. 29 сәуір 2002 ITF Магли, Италия Кілем (i) Жен Цзе Эдина Галловиц Холл Магда Михалаче 6–4, 6–1Жеңімпаз 8. 19 мамыр 2002 ITF Шанхай, Қытай Жат Жен Цзе Хе Чуньян Лю Вэйцзюань 6–2, 6–2Жеңімпаз 9. 26 мамыр 2002 ITF Тяньцзинь, Қытай Жат (i) Жен Цзе Чан Чин Вэй Чуан Чья Чжун 6–0, 6–4Финалист 10. 11 тамыз 2002 ITF Пекин, Қытай Жат Жен Цзе Ли Тинг Сунь Тяньтянь 5–7, 3–6 – 11 наурыз 2003 ITF Фонтайн Хиллс, АҚШ Жат Жен Цзе Алисия Молик Труди Мусгрейв Жеңімпаз 11. 18 наурыз 2003 ITF Рединг, АҚШ Жат Жен Цзе Дженифер Хопкинс Абигейл Спирс 7–6(3), 7–6(5) Жеңімпаз 12. 16 маусым 2003 ITF Гориция, Италия Клей Жен Цзе Ли Тинг Сунь Тяньтянь 7–6(5), 1–6, 6–4Жеңімпаз 13. 30 маусым 2003 ITF Орбетелло, Италия Клей Жен Цзе Ли Тинг Сунь Тяньтянь 6–2, 7–5Жеңімпаз 14. 19 қазан 2003 ITF Седона, АҚШ Клей Жен Цзе Алина Жидкова Россана де лос Риос 7–6(2), 7–6(3)Жеңімпаз 15. 20 қазан 2003 ITF Падука, АҚШ Жат Жен Цзе Ким Грант Саманта Ривз 6–2, 6–3Финалист 16. 30 қараша 2003 ITF Чанша, Қытай Жат Жен Цзе Ли Тинг Сунь Тяньтянь 4–6, 2–6Финалист 17. 7 желтоқсан 2003 ITF Шэньчжэнь, Қытай Жат Жен Цзе Ли Тинг Сунь Тяньтянь 3–6, 6–3, 4–6Жеңімпаз 18. 26 қазан 2004 ITF Шэньчжэнь Жат Жен Цзе Чуан Чья Чжун Хси Су Вэй 6–3, 6–1Финалист 19. 7 қараша 2004 ITF Шэньчжэнь Жат Жен Цзе Рика Фудзивара Елена Татаркова 4–6, 6–1, 1–6Жеңімпаз 20. 6 маусым 2005 Пекин Challenger, Қытай Жат Жен Цзе Ли Тинг Сунь Тяньтянь 6–1, 7–5Финалист 21. 7 тамыз 2005 ITF Вашингтон, АҚШ Клей Дженифер Хопкинс Олена Антипина Татьяна Пучек 4–6, 4–6Жеңімпаз 22. 13 қараша 2005 ITF Шэньчжэнь, Қытай Жат Хсие Су Вэй Чан Чин Вэй Хсу Вэнь Син 6–0, 6–2Финалист 23. формат=ддммжж Blossom Cup, Қытай Жат Юлия Бейгельзимер Лю Вантин Чжоу Имяо 1–6, 2–6